lnl

  • mangal yürekli rişar (510)
  • 567
  • 0
  • 0
  • 0
  • 2 yıl önce

oliver heaviside

kanımca en kıymeti bilinmeyen bilimci ve mühendislerden biridir. resmi bir eğitim almadığı, kendi kendini eğitip bilimsel çalışmalarını bağımsız şekilde sürdürdüğü ve kullandığı ve yöntemlerinde matematiksel rigour'a yeterince ihtimam göstermediği için hayatı boyunca akademik çevrelerle pek barışık olmamıştır. ama matematiğe fiziğe ve elektrik mühendisliğine, özellikle elektromanyetizmaya katkıları çok büyüktür. ne yazık ki internette pek türkçe bilgi yok, yaptığı bir iki şeyi yazayım:

- elektrik devrelerini karmaşık sayıları kullanarak analiz etme yöntemini geliştirmiştir. (bkz: phasor)
- diferansiyel denklemlerin çözümünde kullanılan operatör tekniğini bulmuştur (d/dx'in operatör olarak kullanılması önemli ölçüde ona aittir, büyük d notasyonunu hatırlarsınız).
- vektör analizini geliştirmiş, maxwell'in 20 denkleminin 12'sini 4 eşitliğe indirgeyip formüle etmiştir, günümüzde maxwell denklemleri diye bildiğimiz eşitlikleri bildiğimiz şekilde yazan ilk kişi heaviside'dır (maxwell denklemlerini yalayıp yutmuş geçinenler maxwell'in a dynamical theory of the electromagnetic field makalesine baksınlar, bakalım hiç tanıdık gelecek mi, bir şey anlayacaklar mı?) bugün bu alanda kullandığımız terimlerin çoğu da, impedance'ından permeability'sine heaviside tarafından türetilmiş ve tanımlanmıştır.
- telegrapher's equations diye bilinen eşitlikleri, dolayısıyla transmission line teorisini geliştirmiştir.
- lablarımızın vazgeçilmezi coaxial cable'ı icat etmiştir.
- çerenkov ışımasını ilk defa, taa 1888'de öngörmüştür.
- lorentz kuvvet yasasını ilk defa doğru şekilde türetmiştir.
- iyonosferin, radyo sinyallerinin yansıtan tabakasının varlığını ilk defa tahmin etmiştir.
- poynting vektörü'nü poynting'den bağımsız şekilde icat etmiştir.
- partial-fraction expansion'da habire kullandığımız cover-up metodu heaviside'la anılır.
- heaviside step function'ı geliştirmiş ve devre analizinde kullanmıştır.

bugün verilen standart elektrik mühendisliği lisans eğitimini en çok şekillendiren insanlar arasında sayılabilir heaviside, fizikte ve matematikte silinmeyecek izler bırakmıştır. kadri bilinmemiştir, bu açıdan nikola tesla'yla epey benzeşirler. ama tesla'nın özellikle yakın zamanda bilinirliği epey artsa da (hatta popüler kültürde saçma sapan komplo teorileri aracılığıyla hak ettiğinden bile fazla bir itibar gördüğü söylenebilir) heaviside'ı elektrik mühendisliği öğrencileri bile pek tanımazlar. ileride heaviside da tesla gibi şöhrete kavuşur mu, bilinmez; ama tesla'nın adının şu anda kimler tarafından, ne amaçla kullanıldığını gördükçe boş ver, bilinmesin daha iyi diyorum. bilen bilse yeter.

devamını okuyayım »
11.05.2013 13:25