lnl

  • mangal yürekli rişar (518)
  • 567
  • 0
  • 0
  • 0
  • 3 yıl önce

macaristan

siyasi vaziyeti biraz türkiye'yi andıran ülke. son seçimlerin sonuçları bile benzer, 2014'te çakma akp fidesz % 8 düşüş yaşamış, ama yine de %44,5 almış, sosyal demokrat partileri % 26'da, turancı jobbik %20,5, yeşiller %5. orban'ın erdoğan gibi devamlı aptal aptal konuşmasına ve sonuçta oy kaybetmesine rağmen açık ara birinci olması karşısında birçok macar, birçok türk'ün hissetiğine benzer bir çaresizlik ve öfke hissediyordur muhtemelen. orban da erdoğan gibi aşırı sağcı jobbik'e oy kaybetmemek için ara ara faşistleşiyor, ama farklı olarak orban'ın kaybedeceği kürt seçmen yok, rahatça coşuyor. daha önemli bir fark, seçim sistemleri çok feci, baraj sorununu saymazsak bizden beter.

2010'da fidezs % 53'le anayasayı değiştirecek 3'te 2'lik çoğunluğa ulaşmış, hadi bu tamam, % 53 sağlam bir oran. ama bunu kullanarak seçim sistemiyle fena, çok fena oynamışlar. böylece %44,5'le tekrar 3'te 2 çoğunluk almayı becermişler. bazısı akp'den alışık olduğumuz taktikler, akp'nin yurtdışında akp güçlü olduğu için yurtdışında oy verme imkânını getirmesi gibi, fidesz yaptığı yeni anasayla yurtdışındaki önemli bir kitleye vatandaşlık ve oy hakkı vermiş, bunlar da % 95 fidesz'e oy vererek karşılığını vermişler, fidesz'in oylarındaki ciddi düşüşü bir miktar bu telafi etmiş. üstüne zaten karmaşık olan seçim sistemini daha da karmaşıklaştıran bir sürü çirkeflikle 3'te 2'yi elde tutmayı becermişler.

türkiye'de de baraj dışında bazı sorunlar var. milletvekili sayılarının seçmenlere göre dağılımı düzgün değil mesela, daha çok akp'li ve hdp'li seçmenin yaşadığı illere avantaj sağlıyor, özellikle chp'yi vuruyor. (nüfusun genç olduğu illere ve küçük illere seçmen başına daha çok milletvekili verecek şekilde tasarlanmış türkiye'de sistem.) akp hâliyle bunu değiştirmedi, zaten hdp'nin parti olarak da girememesi sayesinde bu dağılım tamamen kendisine yarıyordu. baraj işi de cabası. ama bunlar nispeten küçük bozukluklar, kendi lehine daha da bozmadığı için memnun olmamız gerekir sanırım. hoş, iyi niyetlerinden mi bunu yapmadılar, yapamadılar mı bilmiyorum. desteğin ciddi şekilde azaldığı özellikle son bir senede meydana çıktı, bu esnada seçim sistemini değiştirmeyi engelleyen anayasa maddesi var, belki zamanları olmadı. seçim sistemini işine gelecek şekilde ayarlamak meşakkatli bir iş, belki seçim sistemini çok çok absürtleştirmeden kendilerine avantaj sağlamaları zor oluyordu. (mesela il bazında winner-takes-all'u nisbî temsile alışmış seçmene yediremezsin.) ama durum ne olursa olsun insan haline şükrediyor. macaristan'daki tablo çok daha karamsar, umut kırıcı. orban hakkında çok detaylı bilgim yok gerçi, dilerim orban erdoğan kadar kafayı yemiş bir tip değildir, macar halkının akıl sağlığı için tek temennim o.

bu arada, bir iyi haber, yakın zamanda bir seçim bölgesindeki ara seçim sonucunda fidesz 3'te 2'yi kaybetmiş. kötü haber, bundan sonra 3'te 2'yi bulmak için (anayasayı değiştirmek haricinde bazı olağan işler için de 3'te 2 gerekiyor) jobbik manyaklarıyla işbirliği yapacak olmaları. fidesz akp'den beter midir bilmiyorum ama, jobbik'in mhp'den beter olduğu kesin. ittifaka mecbur kalmaları daha kötü bile olabilir. ümit ederim macaristan rusya tarzı iktidara bir alternatifin olmadığı, muhalefet partilerin iktidardan da beter olduğu saçma sapan bir yer haline dönüşmez. biz de 7 haziran sayesinde bundan ucu ucuna yırtmış olabiliriz, olmayabiliriz de, zaman gösterecek.

devamını okuyayım »
11.07.2015 08:44