osuruktan teyyarenin kabin amiri

  • azimli
  • şamda kayısı (705)
  • 1733
  • 3
  • 2
  • 0
  • 5 gün önce

brahms piyano konçertosu no. 1

(bkz: #70344976)

yapit re minor tonundadir (beethoven 9. senfoni ile ayni tonda) uç bolumludur. suresi yorumdan yoruma çok buyuk farkliliklar gosterir. yapitin ozellikle ilk bolumundeki 'maestoso' ifadesinin hakkini vermek ve yapitin genel gorkem ve çapini ortaya çikarabilmek için oldukça temkinli (yahut bildigin yavas) yapilan temsil ve kayitlarinda suresinin 50 dakikayi astigi, degilse yaklastigi gorulur (barenboim-celibidache, gilels-jochum, arrau-giulini yahut meshur bernstein-gould (bkz: #25613868) vb.) ote yandan eskiden beri yapitin çok farkli bir tarzda ele alinisi da soz konusu olmustur (horowitz-toscanini ve benim burada kullanacagim berezovsky)

https://www.youtube.com/watch?v=x_ctax8bpag

yapitin yarisi kadar surenen ilk bolumu (20-25 dakika, bu kayitta 20 dakika) sonat formundadir. çap olarak kendisinden once kaleme alinmis beethoven 5. konçerto yahut beethoven kema konçertosu ilk bolumlerini hatirlatir.

muzikal olaraksa en basta referans verdigimiz entryde bahsedilen nedenlerden kaynakli bir duygusal/romantik patlamalarla/ifadelerle doludur. bir konçerto için muzik oldukça 'senfoni'ktir. hatta yapit konçertodan çok 'obbligato' piyanolu bir senfoni gibi tinlar kimi yerlerinde.

bolumun temalarinin sunuldugu serim kismi kelimenin tam manasiyla 'fantezi' karakterinde baslar ve çokca oyle de devam eder:

karanlik/dramatik temalar:

ilk tema 0:00 (bir konçerto boyle baslamamali! timpani, asili baslar, keman ve uflemeli trilleri!)
ikinci tema 1:00 ( 2:25 ilk temaya gonderme)
rapsodik karakterdeki 3. tema: çok severim: 2:57

buraya kadar olan kisim sonat formunun 'serim'ine karsi gelir. beklenecegi uzere serimin tekrari vardir ama bir konçertoda serim tekrarini solist yapar:

3:30 solistin 3. temayla girisi. iki nokta onemli: tema sirasini takip etmiyor. son sunulan temayi 'tekrar' ediyor + serim 3 buçuk dakika surdu; bu bir konçerto bolumu serimi için çok kapsamli.

4:15 1. temayi tekrar ediyor orkestrayla (solistin orkestrayla ne kadar butunlesik çaldigina dikkat: 'obbligato' piyano bir senfoni gibi)

4:50 2. temanin 'tekrari'

burada solist bolumun aydinlik temalarini sunmaya baslar. kabaca iki tanedirler:

1. aydinlik tema: koralvari olan 6:05
2. aydinlik tema: 6:35 romantik tema diyelim buna da. bu tema orkestra tarafinda ele alinir, kornolarin yer yer on plana çiktigi (brahms'in babasi kornistti ve kendisi de 'natural' kornolari çok severdi) pasajlarla ince ince islenir. 8:40da bir oda muzigi esintisi.

ve devasa serim (ve 'tekrar'i) bu sekilde sonlanir ve bolumun gelismesi baslar: 9:50

ilk gelistirilen materyal bolumun basindaki 1. karanlik temadir. 11:00'da ikinci karanlik tema gelistirilir. 11:30 rapsodik karakterdeki 3. tema ve bu sekans serim turevine/rekapitulasyona gerçekten fantastik biçimde baglanir: 12:10 baglanma kismi. bu baglanis bana bu yapittan yarim asir kadar sonra kaleme alinmis mahler senfoni no.2'nin yine sonat formundaki ilk bolumundeki yine gelismeden serim turevine baglanisi hatirlatir: https://www.youtube.com/watch?v=4mpuooj5tiw 15:45
mahler de haliyle daha da abartili ve fantastik tinlayan o israrci ritm ve sanki her iki bestecinin de bu kritik anlarda beethoven'a bir saygi durusunda bulunuyor olmalari: ta ta ta taaaa.

serim turevi: 12:35 ve 1. temaya donus, 2. temanin sonraya birakilmak suretiyle atlanmasi ve 3. temanin rekapitule edilmesi.

aydinlik temalarin rekapitulasyonu once koral tema: 15:10. sonra 'romantik tema: 15:45. 17:00 oda muzigi esintisi rekapitulasyonu

kapsamli ve yine fantastik bir kapanis 18:20'den itibaren timpaninin sessiz ama tehditkar girisiyle baslayan, rapsodik temanin super islenisiyle guçlenen, 1. temanin trilleri ile isgal edilmis.

bolum brahms'in en uzun orkestra muzigi bolumudur. ne senfonilerinde ne diger konçertolarinda ne de diger orkestra yapitlarinda bu çapta bir bolum yoktur.

tekrarla: karakter olarak 1. senfoniyle oldukça ortak karakterdedir: fantezik

devamını okuyayım »