otopsicocugu

  • azimli
  • anadolu çocuğu (316)
  • 2677
  • 2
  • 0
  • 0
  • geçen hafta

17 ağustos 1999

“ 1990’larda 2 yıl arayla ve birbirine yüzlerce kilometre uzaklıkta dünyaya gelen, doğal olarak birbirlerinin varlığından dahi haberdar olmayan bu genç kız ve yorgun köpeğin hayatları, 1999 yılında yaşanan bir can pazarındaki mucizeyle kesişti.

görsel
görsel

macaristan’ın miskolc kentinde 12 kardeşin sonuncusu olarak dünyaya gelen, bu nedenle içlerinde en ufak ve narin yapılı olan mahsun köpek yavrusu doğduğunda yıl 1994’tü. alman shepherd cinsi olan yavrulardan her biri kendilerine birer yuva bulurken, duruş bozukluğu gözlenen ve kardeşleri kadar rahat hareket edemeyen mahsun yavru kendini malesef sokakta buldu, ardından da yolu laszlo lehoczki isimli macar’la kesişti. çocukluğundan beri köpeklerle iç içe büyüyen ve gerçek bir hayvan dostu olan lehoczki’nin onu bir çöplükten aldığına dair söylentiler olsa da teyid edilmiş bir bilgi değil bu.

ne var ki metruk alanlarda kaderine terk edilen yüzlerce engelli ya da istenmeyen kedi ve köpeğin varlığına her gün tanıklık ettiğimiz için bu ihtimal pek yabancı da değil. yürümeyi köpeklere tutunarak öğrendiğini söyleyen hayvan dostu lehoczki tarafından mancs ismi verilen yavru köpeğin sahiplenildiği gün değişti talihi. macar dilinde ‘manç’ olarak telafuz edilen ve ‘pençe’ anlamına gelen isminin hikayesi ise buna rağmen buruktu.

mancs’ı sahiplendiğinde vücut ağırlığının büyük bölümünü ön ayaklarına verdiğini ve köpeklerin arka ayaklarıyla yaptığı çoğu şeyi ön ayağıyla yaptığını fark etmişti lehoczki. ilk zamanlar sebebini bilmediği bu durum ona sevimli gelmiş, bu nedenle de ismini mancs, yani pençe/pati koymuştu. ancak 6 aylık olduğunda bunun göründüğü kadar sempatik bir durum olmadığı mancs’ın yürümekte zorlanmasıyla ortaya çıktı. yapılan muayenesinde arka ayaklarından özellikle birinde, doğuştan gelen ciddi bir sakatlık olduğu teşhis edildi mancs’ın. sebebi bilinmiyor ancak bu kadar değerli bir köpeğin sahipsiz kalma sebebinin belki de bu olduğu düşünülüyor. o dönem bir fabrikada çalışan, ekonomik olarak da pek parlak bir durumda olmayan lehoczki buna rağmen mancs’ın tedavisinde hiçbir fedakarlıktan kaçınmamaya gayret gösterdi.
mancs’ın ameliyatı ve devamında kullanılan pahalı ilaçlar sebebiyle kızı nikolett için ayırdığı bütçeden dahi fedakarlıkta bulundu. neyse ki mancs’ın tedavisi olumlu cevap verdi ve uğruna katlanılan tüm fedakarlıklar sonradan tebessümle anıldı.

görsel

lehoczki, aylar süren ve mancs’ın yanından ayrılmadığı rehabilitasyon süresince o güne kadar fark edemediği özelliklerini keşfetti. arka ayaklarından doğuştan özürlü olan ve tedaviye rağmen hayatının sonuna kadar hiçbir zaman diğer çoban köpekleri kadar hızlı koşamayan mancs’ın, buna karşılık ortalama bir köpekten çok daha kuvvetli sezilere ve koku ayırt etme yeteneğine sahip olduğu ortaya çıktı. 1996 yılında miskolc’de bir kısım gönüllü ile birlikte doğal afet ve felaketlerde görev almak üzere bir kurtarma ekibi kurdu lehoczki, ekibin ismine ise ‘örümcek takımı” denildi. tamamen amatör olarak ve insani yardım amacıyla kurulan takımdaki tüm üyelerle birlikte 3 köpek eğitim aldı, bunlardan biri de mancs’tı.

görsel

mancs’ın yeteneği ve sezileri diğer köpeklerden çok daha güçlü olduğu için eğitilmesi de kolay oldu, hatta radar ve viking isimli diğer köpeklerin eğitilmesi de onun sayesinde gerçekleşti. mancs, takımla birlikte aldığı eğitimi diğer türdeşlerine aktarma yeteneğiyle örümcek takımı’nın gücünde çok önemli bir çarpan oldu. örümcek takımı 90’ların ikinci yarısında asya, latin amerika, afrika ve avrupa’ya yayılan çok geniş bir alanda arama kurtarma faaliyetlerine katıldı. ancak üstlendikleri müthiş sorumluluk ve kurtardıkları onca insan arasında 1999 yılında yaşanan gölcük depreminin yeri apayrıydı. izmit’in bekirpaşa beldesinde yıkılan bir apartman enkazı altında olduğu tahmin edilen ancak hiçbir izine ulaşılamayan 3 yaşında bir kız çocuğuydu gölcük’ü mancs için ayrı kılan. dünyanın dört yanında gelen kurtarma ekiplerinin arama köpekleri küçük çocuğa ulaşmak için çabalamalarına rağmen hiçbir sonuç elde edilememişti. lehoczki’nin natgeo’ya verdiği röportaja göre yaşlı bir kadın(muhtemelen büyükannesi) bedeni altında kalan, bu sayede hayatta kalmayı başaran ancak ses ve kokusu büyükannesinin cansız bedenini aşamayan 3 yaşındaki kız çocuğunun ismi hatıra’ydı. umutların tükenmeye yüz tuttuğu anda; depremden tam 82 saat sonra, molozları kaldırmak için iş makinelerinin geldiği sırada hatıra’nın yorganı koklatılan mancs, küçük kızın kokusunu almayı ve yerini tespit etmeyi başardı. hatıra’nın yerini tarif eden mancs, bu sırada moloz yoğınları arasında arka bacaklarından birine paslı bir inşaat demiri saplanmasına engel olamadı. bu halde arama çalışmalarına devam eden mancs’ın detaylı tedavisi ancak macaristan’a döndükten sonra gerçekleştirilebildi.

görsel

depremin 1. yıl dönümünde, 17 ağustos 2000 tarihinde örümcek takımı’yla birlikte izmit’e gelen mancs ilk olarak küçük hatıra’yı ziyaret etti.

görsel

olan bitenden ve mancs’ın kendisi için yaptığı fedakarlıktan henüz haberi olmayan hatıra ise depremin 1. yılı anısına, mancs’la birlikte, tüm haber ajanslarında yer alan ve hafızalardan hiç çıkmayan bu pozu verdi.

görsel

gölcük depremi mancs için en medyatik anı olarak tarihteki yerini alsa da, izmit’ten sonra dünyanın dört yanında, 30’a yakın ülkede yaşanan doğal afet ve felaketlerde görev almaya devam etti örümcek takımı’yla birlikte kahraman köpek. bu arada çok büyük bir üne de kavuştu.

görsel
görsel

el salvador’dan yunanistan’a, hindistan’dan şili’ye ve meksika’ya kadar 30’a yakın ülkede hatıra gibi yüzlerce çocuğu aileleriyle birlikte kurtardı. mancs, kurtardığı yüzlerce hayatın ardından sağlık sorunları sebebiyle 2004 yılında örümcek takımı’ndan emekli edildi ve kendisini onore etmek amacıyla doğduğu miskolc kentinde bu heykeli yapıldı.

görsel

2006’da ise uzun süredir mücadele ettiği zatürreye yenik düşerek 12 yaşında yaşama veda etti. mancs’ın emekliliğinin ardından faaliyetlerine devam eden örümcek takımı, eğitimlerinde mancs’ın katkı sağladığı diğer köpekleriyle dünyanın dört yanında insan hayatı kurtarmaya devam etti ve evrensel bir üne kavuştu. avrupa parlamentosu, örümcek takımı’nın insani yardım faaliyetlerinden ötürü 2015 yılında tüm üyeleri fahri vatandaşlık ödülüyle onurlandırdı. miskolc’de düzenlenen törenin konukları arasında mancs’ın 1999 yılında, henüz 3 yaşındayken hayatını kurtardığı 19 yaşındaki hatıra ve ailesi de vardı. mancs’ın yokluğunda buruk geçeceği düşünülen tören, hatıra’nın katılımıyla anlam kazandı. örümcek takımı’nın lideri olan hayvan dostu laszlo lehoczki, mancs’ın tedavisi için eğitim bütçesinden fedakarlıkta bulunduğu kızı nilolett’in de katılımıyla bugün dünyanın dört yanında “imdat” diyenlere umut olmaya devam ediyor. eşiyle birlikte hem yeni arama kurtarma köpeklerini eğiten, hem de yardıma muhtaç yavru köpeklere kol kanat geren bu merhametli insan için “o bambaşkaydı” dediği mancs’ın yeri ise hâlâ apayrı.”

https://twitter.com/…er7/status/1294891152357732354

not: ağlamıyorum, gözüme toz bulutu kaçtı.

devamını okuyayım »