pgtdtc

  • 164
  • 0
  • 0
  • 0
  • 2 ay önce

öğrenildiğinde ufku iki katına çıkaran şeyler

kırılgan beşli (fragile five)

türkçesi kırılgan beşli olan "fragile five" tanımıyla ilk kez 2013 yılında abd merkezli yatırım bankası morgan stanley'in ağustos ayı raporunda tanıştık. morgan stanley'e göre o dönem kırılgan beşliyi oluşturan ülkeler; brezilya, endonezya, güney afrika, hindistan ve türkiye'dir. morgan stanley bu ülkeleri o dönem kırılgan beşli olarak tanımlamasındaki ortak nedenlerini; ülkelerin yüksek cari açık ve yüksek enflasyon oranlarıyla birlikte büyüme performansındaki düşüş ve sıcak paraya olan yüksek bağımlılık olarak gösteriyordu. 2013 yılı mayıs ayında abd merkez bankası’nın (fed) tahvil alımlarını azaltarak kaldıracağı yönündeki beyanı sonrasında para birimleri en çok değer kaybeden ülkeler yukarıda sıraladığımız ülkeler oldu. fed’in kolay para politikasını terk etmesi durumunda ekonomilerinin dış finansman kaynağı bulmakta zorlanacağı ve bu konuda kırılganlık gösterecekleri nedenleriyle bu ülkeler birlikte anılmaya ve kırılgan beşli olarak gruplandırılmaya başlandı.

kırılgan beşliyi oluşturan ülkeler yıllar içinde farklılaştı. 2016 yılının sonunda morgan stanley kırılgan beşliyi revize ederek brezilya ve hindistan’ı bu gruptan çıkarttı. bu ülkelerin yerlerini meksika ve kolombiya doldurdu. yeni kırılgan beşlimiz endonezya, güney afrika, kolombiya, meksika ve türkiye oldu. bu listeyi güncellerken cari işlem dengesi, döviz rezervlerinin dış borç oranı, devlet tahvili yabancı varlıkları, abd dolar borcu, enflasyon ve reel kur farkı faktörlülerini dikkate aldığını belirtti. çok zaman geçmeden 2017 yılı sonunda, abd menşeili kredi derecelendirme kuruluşu standard and poor’s (s&p), morgan stanley’den bağımsız yepyeni bir kırılgan beşli tanıttı. bu yeni listede eskilerden sadece türkiye yer alıyordu. bu yeni beşli arjantin, katar, mısır, pakistan ve türkiye’den oluşmuştu. listeyi oluşturma nedeninin bu ülkelerin artan faiz oranlarından ne kadar olumsuz etkilendiklerini göstermek olduğunu vurgulandı. s&p teknik analizinde, türkiye’nin, seçili değişkenler ne olursa olsun, her zaman en savunmasız olanlar arasında tek egemen ülke olduğu notu düşüldü.

ilerleyen dönemde abd’nin küresel ticaret savaşı ve gümrük tarifeleri nedeniyle kırılgan beşliyi oluşturan ülkelerin değişmesi muhtemel görünüyor. yani, kırılgan beşlinin geleceği abd ekonomisiyle doğrudan ilişkilidir. bu beşlinin değişmez üyesi türkiye için acil radikal önlemlerin alınması şart, aksi durumda bu beşlinin demirbaşlığına devam edeceğiz.

devamını okuyayım »