shangrilla

  • 465
  • 2
  • 2
  • 0
  • 4 gün önce

hobbit kitabının beyin yakan çevirisi

(öncelikle, konuyla alakalı hiçbir bilgi birikimi olmamasına rağmen kıt zekâsıyla ve cahil cesaretiyle laf sokmaya çalışan, önceki entry'leri okumaktan aciz -veya okusa da anlamamış- salakları es geçiyorum. şu başlık bile sözlüğün geldiği noktayı özetliyor.)

bu işi bildiğini iddia eden bazılarını görünce yeniden yazma ihtiyacı hasıl oldu (ilki: #91464442). benimle birlikte başka arkadaşlar da benzer şeyler söylemiş ancak tekrar, tane tane maddelemek gerekirse:

- troll'lerin ingilizceleri kaba saba ve hafif kırıktır (bkz: cockney aksanı) ancak bunun karşılığı türkçenin iyice deforme edilmiş bir şivesi ya da ağzı değildir, olmamalıdır. "troll'ler bozuk konuşuyor, işte o yüzden çevirisi de bozuk türkçe" şeklinde ayrım gözetmeyen saçma bir yerelleştirme mantığı olamaz.

- olayı, elflerin eski türkçe kullanmasıyla açıklamaya çalışanlar olmuş ama bu yanlış bir kıyaslama. ağdalı ve kadim bir dil kullanan elflerin yine ağdalı ve eski bir türkçe ile konuşmaları gayet güzel bir çeviri örneğidir fakat buradaki durum bir kelime veya cümle yapısı seçiminden ziyade troll'lere iç anadolumsu bir ağız yapıştırma garipliğidir. elma ile armut yani. sokak jargonunu bir bölgenin ağzı/şivesi ile bir tutanlar ise hepten uçmuş.

- dileyen, film sitelerinden the hobbit'in türkçe dublajlı versiyonunu seyredip çevirmenin mevzubahis troll'leri nasıl konuşturduğuna bakabilir. (film altyazı ve dublaj çevirmenliği eğitimi aldım. yani dublaj, altyazı ve kitap çevirisi arasındaki farkları biliyorum ancak ağız ya da şiveyi -bu tarz seçimler için çok daha müsait olan- dublaj çevirisinde bile kullanmamış olmalarına dikkat çekmek istedim. bkz.: asteriks ve oburiks: görevimiz kleopatra filmindeki laz mimar).

- burada söylenmek istenen çevirmenin bilgisiz; çevirinin de külliyen yanlış olduğu falan değildir. sadece çevirmenin kullandığı inisiyatifin (cockney accent -> iç anadolu ağzı) abartılı ve kötü durmasıdır. akıcılığı baltalamış olması da ayrı bir sıkıntı.

- çok biliyorsanız siz yapın diyenler olmuş. naçizane deneyeyim (troll'lerin konuştuğu yerler):

"koyun aşşaa koyun yukarı, yarın da koyun yoksa yemekte hiçbişe bilmiyom."
"hasret kaldık bi lokma insan etine. kuş beyinli william ne halt etmeye bizi tee buralara getirdi bilmem. içki de bitti bitçek."

devamını okuyayım »