stratigrafi

  • hippi (402)
  • 828
  • 2
  • 1
  • 0
  • 3 gün önce

türkiye'nin il il deprem haritası

gereksiz gelebilir ama hazır elimin altındayken belki bi şeye faydası dokunur ya da meraklısı olup da araştırmaya üşenenler olur diye burada da olsun dediğim haritalardır.

en başta bunun için türkiye'de depremsellikten bahsetmek lazım. temel başlıklar altında toplayabiliriz. temel bilgiler

fay nedir?

yer kabuğunu oluşturan levhaların hareketleri sonucu oluşan gerilme ve sıkışmalar, yer kabuğunun bazı bölümlerinde yüzyıllar boyunca enerji biriktirir. bu enerjiler zaman zaman ortaya çıkar. yer kabuğundaki bu hareketli kesimlere fay adı verilir. başka bir deyişle yeryüzündeki enerji barındıran kırıklar bütünüdür.

türkiye' de 3 temel fay kırığı ve bu kırıklardan beslenen yüzlerce küçük fay kırıkları vardır.

1-kuzey anadolu fay hattı. batıda saroz körfezi'nden başlayan ve varto'ya kadar uzanan bir alandır. bu hatta sık sık büyük meydana gelmiştir. 17 ağustos 1999 düzce depremleri bunların en yakın ve en büyük örneklerindendir.

2- doğu anadolu fay hattı. doğudan antakya kahramanmaraş olduğundan varto'ya kadar uzanır ve burada kuzey anadolu fay hattı ile birleşir. bu hatta da şiddetli depremler gerçekleşmiştir.

3- batı anadolu faylar kuşağı. saruhan - menteşe masifi gerilmelere uğraması sonucu batı anadolu'da kırıklı yapının yaygın olduğu, çoğunun da düşey atımlı faylarla horst ve graben dizileri oluşmuştur. 20 haziran 2012 tarihinde deprem üretilebilecek 176 yeni fay bulunmuştur. ancak maden tetkik ve arama enstitüsü'nün hazırladığı haritaya göre aktif fay sayısının 226 olduğu tespit edilmiştir.

türkiye genel fay hatları haritası

burada da bulunduğunuz bölgenin güncellenmiş diri fay hatlarına ulaşabilirsiniz.

peki ya bu faylar nasıl oluşuyor?

bildiğiniz gibi dünyamız sabit değil kendi etrafında ve güneşin etrafında dönüyor. bu dönüşü neticesinde ( tabii ki tek etken bu değil) levhalar sürekli olarak hareket ediyor. bu hareketler düzenli hareketler değildir. yani bazı levhalar birbirine yaklaşırken bazı levhalar birbirinden uzaklaşır, bazı levhalar ise birbirine paralel şekilde hareket eder. bu levha hareketlerine yer kabuğu bir yerden sonra dayanamaz ve levha hareketine bağlı olarak yer kabuğunda yırtılma ve kırılmalar gerçekleşir. işte fay böyle oluşur. her levha hareketi farklı fayları oluşturur bunları da gruplandırabiliriz.

1- normal fay: gerilmeli bölgelerde, eğik bir fay düzlemi üzerinde kalan bloğun, düzlemin altında kalan bloğa göre aşağı doğru hareket etmesi yani kayması sonucu gelişen faylara eğik atımlı normal faylar adı verilir. yani normal fay birbirinden uzaklaşan levhalar sonucu oluşur diyebiliriz. batı anadolu fay hattı bu tür bir faydır.

normal fay'ın görsele dökülmüş hali.

2- ters fay: sıkışmalı bölgelerde gelişen ters faylar, eğik bir fay düzlemi üzerinde kalan bloğun, düzlemin altında kalan bloğa göre yukarı doğru hareket etmesi, yani yükselmesi sonucu gelişirler. yani ters fay birbirine yaklaşan birbirini sıkıştıran ve alp-himalaya dağları gibi dağları oluşturan hareketler sonucu oluşur.

ters fay'ın görsele dökülmüş hali.

3- doğru atımlı faylar ( yırtılma fayları-yanal atımlı faylar): son derece ölümcül faylardır. fay düzlemi boyunca blokların birbirine oranla yanal yönde hareket etmesi sonucu oluşurlar. bu tür faylarda bloklar birbirlerine göre sağa veya sola doğru hareket ederler. fayın hareket yönü, dere, yol, duvar gibi daha önce ötelenmemiş olan bir doğrusal hattın, faylanma sonrası göreceli olarak hangi tarafa doğru ötelenmiş olduğunun belirlenmesi yoluyla bulunur. kuzey ve doğu anadolu fay hatları yanal atımlı faylardır.

bu tür fayların görsele dökülmüş hali.

son olarak deprem nasıl oluşur?

depremler, kayalık bir alanda oluşan gerilmenin ani bir harekete yol açacak kadar yükselmesiyle olur. bu hareket, kayanın en zayıf noktasında kırılmasıyla yeni bir fay oluşturabilir yada kaya var olan fay boyunca kayar. bunun sonucunda, gerilmenin boşalmasıyla olağanüstü büyük boyutta enerji açığa çıkar. bu enerjinin çevredeki kaya kütlelerinde oluşturduğu titreşim depremi yaratır. depreme yol açan kayalardaki kırılma yada kaymanın başladığı noktaya deprem odağı, bu noktanın tam üzerine rastlayan alana da deprem merkezi denir.

türkiyede depremsellik:

türkiye topraklarının %98'i aktif ve farklı deprem kuşakları içerisindedir. bu %98'in %72'i tehlikeli kuşak olarak tanımlanır.

deprem bölgelerine geçmeden önce görsellerde göreceğiniz bazı terimlerden bahsetmek gerek nedir bu 1. derece 2. derece 3. derece

türkiye deprem bölgeleri haritası’na göre deprem risk alanları 5’e ayrılıyor. en sık depremlerin görüldüğü alan 1. derece olarak değerlendirilirken, 5. derece deprem risk alanı depremin az görüldüğü bölgeyi temsil ediyor. deprem risk alanları il-ilçe bazında değişkenlik gösterebiliyor. örneğin; adıyaman’ın merkez ilçesi 2. derece deprem bölgesiyken, adıyaman’ın yaylakonak ilçesi 1. derece deprem bölgesi olabiliyor.

il il deprem haritası.

1- adana

2- adıyaman

3- afyon

4- ağrı

5- amasya

6- ankara

7- antalya

8- artvin

9- aydın

10- balıkesir

11- bilecik

12- bingöl

13- bitlis

14- bolu

15- burdur

16- bursa

17- çanakkale

18- çankırı

19- çorum

20- denizli

21- diyarbakır

22- edirne

23- elazığ

24- erzincan

25- erzurum

26- eskişehir

27- gaziantep

28- giresun

29- gümüşhane

30- hakkari

31- hatay

32- ısparta

33- içel(mersin)

34- istanbul

35- izmir

36- kars

37- kastamonu

38- kayseri

39- kırklareli

40- kırşehir

41- kocaeli

42- konya

43- kütahya

44- malatya

45- manisa

46- kahramanmaraş

47- mardin

48- muğla

49- muş

50- nevşehir

51- niğde

52- ordu

53- rize

54- sakarya

55- samsun

56- siirt

57- sinop

58- sivas

59- tekirdağ

60- tokat

61- trabzon

62- tunceli

63- uşak

64- uşak

65- van

66- yozgat

67- zonguldak

68- aksaray

69- bayburt

70- karaman

71- kırıkkale

72- batman

73- şırnak

74- bartın

75- ardahan

76- ığdır

77- yalova

78- karabük

79- kilis

80- osmaniye

81- düzce

türkiye'nin deprem bakımından en tehlikeli yeri 3 fayın birleştiği yer olan hatay iken en güvenli yeri %96'sı 5. derece deprem bölgesi olan karaman'dır.

devamını okuyayım »