teremekcisi

  • 397
  • 1
  • 0
  • 0
  • geçen hafta

the taming of the shrew

ingilizce özgün adı: the taming of the shrew olan türkçe'ye (bkz: hırçın kız) olarak çevirilen, (bkz: william shakespeare)'in komedilerinden biridir. 1590-1591 yılları arasında yazıldığı varsayılır ve ilk temsili 1593'tedir.

bu oyununun ana olay örgüsü 14. yüzyılda ispanya'da kastil diliyle yazılmış olan "çok serbest karakterli ve çok ateşli bir tabiatlı kadınla evlenen genç bir adam" hakkında olan hikayedir. diğer bir olay örgüsü kaynağı (bkz: ludivico ariosto)'nun yazmış olduğu ı suppositi adli oyundur. shakespeare'in eserini orijinal italyanca eserden mi yoksa 1566'da temsil edilen (bkz: george gascoigne) tarafından supposes adıyla telif edilip oynanan eserinden mi aldığı bilinmemektedir.

bu oyunun shakespeare tarafından ilk defa oynandığı yılın 1593 olduğu iddia edilmekle beraber, bunu hiç şüphesiz olarak tespit etmek imkansızdır. çünkü bu oyunun hikayesinin epeyce değişik bir sekli londra sahnelerinde hırçın kızın yola getirilmesi adı ile temsil edilmiştir. fakat bu eserin ya shakespeare'in eserinden mülhem olarak adapte mi edilmiş olduğu yoksa doğrudan kötü bir kopya mı olduğu bilinmemektedir, çünkü basılı şekli şu anda elimizde bulunmamaktadır.

1594, 1596 ve 1607 tarihli hırçın kız adı altında basılmış eserler elimizde bulunmaktadır. ancak shakespeare'in eseri olarak bilinen hırçın kız, ilk defa shakespeare'in eserlerinin birlikte basıldığı 1623'te birinci folyo edisyonunda bulunmaktadır.

karakterler;

christopher sly - sarhoş tenekeci
bartholomew - bir soylu hizmet edici (sonra sly'in karısı kılığında)
baptista minola - katherina ve bianca'nın babası
vincentio - lucentio'nun babası
katherina (kate) - başroldeki "hırçın kız"
petruchio - katherina'nın talibi ve sonra kocası
bianca - katherina'nın kız kardeşi; biraz saf bir kız.
lucentio - bianca'nın talibi (sonra öğretmen cambio kılığında)
gremio - bianca'nın yaşlıca bir talibi
hortensio - bianca'nın talibi (sonra öğretmen litio kılığında)
titiz bir kişi - (tranio'nun aldatıcı sözlerine uyarak sonra vincentio'yu taklit eder.)
tranio - lucentio'nun uşağı (sonra lucentio'un taklitcisi)
biondello - lucentio'nun uşağı
grumio - petruchio'nun uşağı
curtis - petruchio'nun uşağı
nathaniel - petruchio'nun uşağı
joseph - petruchio'nun uşağı
peter - petruchio'nun uşağı
bir tuhafiyeci
bir lord
bir terzi
bir dul kadın - sonunda hortensio ile evlenir
birahanede çalışan bir kadın
lord'un avcıları
oyuncular
hizmetkarlar
ulak

--- spoiler ---

zengin baptista'nın evlilik çağına gelmiş katharina ve bianca adlı iki kızı vardır. küçük kızı bianca görgülü ve kibar biridir, pek çok erkek onunla evlenmek istemektedir. katharina ise çekilmez ve ağzı bozuk biri olduğu için pek talibi yoktur. babtista, küçük kızı bianca ile evlenmek isteyen hortensio ve gremio'ya bir şart koşar: "önce katherina'nın evlenmesini sağlayın. onu alacak alacak bir adam bulun, bianca'nın ikinizden birile evlenmesine izin veririm..." iki arkadaş bir çare ararken, hortensio, verona'dan yeni gelen dostu petruchio'ya durumu açar. anlattıkları petruchio'nun ilgisini çeker ve katharina'yı yola getirmek için kolları sıvar. ancak bu sandığından daha zor olacaktır... bir ön oyun ve beş perdeden oluşan hırçın kız dünya tiyatrosunun en sevilen ve en çok sahnelenen oyunları arasında yer alır. pek çok kez müzikallere ve komedi filmlerine uyarlanmıştır.
--- spoiler ---

film uyarlamaları:

taming of the shrew (1908 film): d.w.griffith uyarlaması. sessiz bir film.

taming of the shrew (1929 film): ilk sesli uyarlama. başrollerde mary pickford ve douglas fairbanks.

the quiet man (1952 film): irlanda'da yaşayan bir emekli boksör tarafından hırçın kız maureen o'hara'nın yola getirilmesi.

kiss me kate (1953) : george sidney uyarlaması. cole porter'in müzikal oyununun film uyarlaması. başrollerde howard keel, katherine grayson ve ann miller.

taming of the shrew (1967 film): franco zeffirelli uyarlaması. başrollerde elizabeth taylor ve richard burton.

10 things ı hate about you (1999 film): burada olaylar ve kişiler abd üniversite gençliğine uyarlanmış. gil junger'ın yönettiği başarılı komedide katharina rolünü julia styles üstlenmişti. patrick verona'ya dönüştürülen petruchio karakterini ise heath ledger canlandırıyordu.

türkçeye çeviriler;
yola getirilen hırçın kız. çev. mehmet şükrü. istanbul, matbaacılık ve neşriyat türk anonim şirketi, 1934
hırçın kız. çev. nureddin sevin. ankara: milli eğitim bakanlığı yayınları, 1946.
huysuz kız.çev. bülent bozkurt. istanbul: remzi kitabevi, 1997.
hırçın kız. çev. özdemir nutku. istanbul: türkiye iş bankası kültür yayınları, 2010
hırçın kız. çev. yeşim mısırcı. istanbul: paraf yayınları, 2011

devamını okuyayım »