ursus

  • azimli
  • hırçın golcü (275)
  • 1037
  • 10
  • 3
  • 1
  • bugün

aşk-ı memnu

halit ziya’nin modern devlet sistemini aile aygiti ustunden anlattigi metni.

fransiz devrimiyle resmi olarak baslayan modern devlet sistemi aile aygiti ustunde cesitli duzenlemelerde bulunur. buna gore;

1. yasitlarla kurulan heteroseksuel iliski
2. ensest kapsaminin genisletilmesi
3. sosyo ekonomik dengesizliklerin kabulü

elzemdir.

ask-i memnu ele alinacak olursa:

1. bihter karakteriyle adnan karakterinin evliliginin yas farki dolayisiyla lanetlenmesi

2. behlul karakteriyle nihal karakterinin amca cocuklari olmalari dolayisiyla lanetlenmesi

soz konusudur. buna karsilik olarak;

1. fakir ama duzgun (decent) erkek karakterin (besir) nihal tarafindan kabul edilmesi gerektigi ihtiva edilir.

2. yasca buyuk erkegin, iktidar saiklerinin yolunu bulmasi icin geri cekilerek, genc kutsal disi imgesine yaklasmamasi gerektiginin ve buna karsilik, behlul ve bihter karakterlerinin dünür olma durumlari soz konusu olmadiginda, evlenmelerinin uygun oldugunun alti cizilir.

3. fakir ama duzgun erkekle, zengin kiz iliskisi mesrulastirilir.

4. antikiteye ait olan genis aile yapisi lanetlenerek apartman dairelerinin onemi vurgulanir. burasi basite indirgenemeyecek kadar derin. lakin aktarmaya calisayim. buyuk genis konaklar ve icinde yasayan genis aileler aristokratlari isaret eder. burjuva sinifi icin aristokrasi lanetlenmelidir. modern mimari de aristokrat konaklara karsilik minimal apartman daireleri insa eder. boylece genis aileye karsilik cekirdek aile ideolojisi pompalanir. bu sayede hem mulkiyet aristokratlarin elinden alinir hem de ilerlemenin onundeki en buyuk engel olan yasli aile uyeleri ekarte edilerek genclerin onu acilir. bahtin’e gore de dostoyevski romanlarindaki genis mekanlar entrika kurma alanlaridir. bana goreyse kafka romanlarindaki apartman daireleri bireysel gelisime ve metamorfoza isaret eder. ayrica aprtman daireleri, alt siniftan insanlarin devamli calismasina musait degildir. dolayisiyla alt sinif calisanlarin dedikodu cikarma, giybet etme, lanetlere sahitlik etme ve entrika kurma gibi ozellikleri ellerinden alinir. orta ve alt siniflar arasi etkilesim sifirlanir. unutulmamalidir ki alt sinifin uyanmasi icin orta sinifla sosyallesmesi gereklidir. alt sinif ve ust sinif arasindaki iliskiler ilahi duzene gore isler.

bu anlati entrikadan yoksun, anlati degeri tasimayan fakat sorunsuz bir aile yasaminin ornegi olsaydi sayet;

adnan beyin matmazelle,
behlul’un bihter’le
nihal’in besirle

evlenmesi gerekmektedir. zira romanda lanetlenerek gunah kecisi ilan edilen firdevs hanima dizide cetin bey onerilir.

dizide peyker, nihat’la mutludur.
dizide nesrin karakteri, kendisiyle ayni siniftan olan riza kaptanla mutludur.

bu metin dogrultusunda;

1. kendini gelistirmis fakir erkege kiz vererek onu pazara dahil edin.

2. akraba evliligi yapmayin. boylece servet aile icinde kalmaz paylasilir. pazar genisler.

3. akranlarinizla evlenin.

4. toplumsal degerlere aykiri hareket etmeyin. tabulari cignemeyin.

buyurulur.

devamını okuyayım »