viva paulista

  • 2528
  • 1
  • 0
  • 0
  • 2 hafta önce

1921 kronştadt ayaklanması

mart 1921'de, kronstadt askeri ussunun devrimci denizcileri ve iscileri rusya'daki "komunist" hukumete karsi protestolara basladilar.

ayaklanma, iscilerin kosullarini incelemek uzere kronstadt delegasyonunun, komsu petrograd sehrini ziyaretinin ertesinde oldu. subat sonunda petrograd iscileri demir yumruklu idarecilere karsi ayaklandilar. hukumet sikiyonetim ilani ve kitlesel tutuklamalarla cevap verdi.

sikiyonetime ragmen kronstadt delegasyonu, iscilerin aclik cektiklerini ve baski altinda olduklarini saptayabilmisti. iscilerin yeni bir sovyet secimini (isci konseyleri 1917'de kurulmustu) talep ettikleri duyuruldu.

delegasyonun raporunun okunmasi ve tartisilmasindan sonra, petropavlovsk savas gemisi murettabati daha sonra "petropavlovsk onergesi" olarak anilacak olan onergenin lehinde oylamada bulundu.
onerge 16.000 kronstad iscisi ve denizcisinin kitlesel katilimiyla, oybirligi ile kabul edildi. talepler "komunist" hukumete sunuldu.

talepler sunlari icermekteydi:
- yeni, ozgur ve adil isci konseyleri secimleri;
- isciler, koyluler, anarsistler ve sosyalistler icin ifade ozgurlugu;
- serbest sendikal faaliyetler;
- sol kanat siyasi tutuklularin serbest birakilmasi ve koylulerin topragi (ucretli isci calistirmadan) kontrol etme hakkinin taninmasi.

diger bir deyisle kronstadt, isci kontrollu ve ozgur* sosyalizm cagrisinda bulunuyordu.
bu talepler, kronstadt garnizonunun onemli bir rol oynadigi 1917 rus devriminin de ozunu olusturmaktaydi. (ki, bolsevik liderlerin onde gelenlerinden leon trocki 'kizil kronstad'i "devrimin onuru ve sani" olarak anmisti).

ne var ki; "komunist" parti ve hukumet; gelismeleri, kronstadt'in karsi devrimcilerce kontrol edildigini soyleyerek yanitladi. talep edilen maddelerin rus devriminin kazanclarini yok edecegini soyluyorlardi. "komunist"ler, kronstadt denizci ve iscilerinin 1917'deki "onurlu ve sanli devrimciler" olmadigini gostermeye calisiyorlardi. her nasilsa kronstadt devrimcileri "bayagi koylulerle" yer degistirmisti.

"komunist" hukumet ve bilhassa da trocki, kronstadt ayaklanmacilarinin teslim olmalarini talep ediyor, aksi takdirde "keklik gibi vurulacaklarini" soyluyordu. petrograd iscileri ile kurulan baglantilari engellemek icin kronstadt'i askeri olarak izole ettiler.

mart'in baslarinda "komunist" hukumet 50.000'e yakin bir askeri gucu kronstadt'a gonderdi. askeri birliklere, kronstadt ayaklanmasinin tarafina gecmelerini engellemek amaciyla, 3.000 kisilik bir "komunist" kadro da eslik etmekteydi. 8 gunluk bir carpismadan sonra kronstadt dustu.
bunu kitlesel tutuklamalar ve idamlar takip etti.

kronstadt'in karsi devrimciler tarafindan idare edildigi safsatadan ibaretti.
gercek tehdit siyasi idi. "komunist"ler, sosyalizmin devlet araciligi ile "devrimci parti" tarafindan yukaridan getirilmesi gerektigine inaniyorlardi. (bkz: tepeden inme)
bu inanclari dogrudan dogruya tek parti devletine ve yeni bir sinif sistemine (bkz: devlet kapitalizmi) yol acti.

"komunist"ler, devlet'in iktidari kucuk bir elit zumrenin elinde yogunlastiran otoriter bir yapi oldugunu anlayamadilar. (bkz: oligarsinin tunc yasasi)

kronstadt iscileri ve denizcileri; kitlesel eylem yolu ile (siradan insanlar tarafindan) baskici otoritenin yikildigi ve (devlet tarafindan degil) demokratik isci orgutleri araciligi ile kontrol edilen bir toplumun kuruldugu bir sosyalizm gorusune sahiptiler.

bunun icin savastilar,
ve bu ugurda olduler.

devamını okuyayım »