xmxthat

  • prezentabl (592)
  • 615
  • 0
  • 0
  • 0
  • 8 ay önce

joker

joker kimdir sorusuna muhtesem bir hikayeyle yanit vermis, dramatik kurgusu harikulade yapilanmis, joaquin phoenix'in yeniden yarattigi bir basyapit olmus.

bu filmi sadece sistemin carpikligi, toplumun baskisi ya da insanlarin kotu kalpli olmasi seklinde yorumlamak tek basina ciliz bir aciklama olarak kalir.

joker'i kendi deyimi olsa bile "arabalari kovalayan ve yakaladiginda ne yapacagini bilemeyen bir kopek" olarak tanimlamak da ziyadesiyle yetersiz bir icerik olacaktir.

bundan sonrasi --- spoiler ---

filmde, arthur'un erken cocukluk doneminde ciddi sekilde istismar ve ihmale ugradigini (elleri kelepceli halde radyatore baglanmak) ogreniriz. istenmeyen bir gebelik/cocuk oldugu ve annesinin bu durumla bas edemeyip cocugunu koruyamayacak derecede akil sagligini yitirdigi anlasilir. annenin agir psikozunun oldugu, her gun istisnasiz yazdigi mektuplarla biraz daha gozumuze sokulur. cok gecmeden aslinda bunun paylasilmis psikoz oldugunu anlariz. kendi hayal aleminden bir turlu cikamayan (tvdeki alkislari kabul eden, kendinden gecerek dans eden, komsu kadinla fanteziler kuran bir adam), karsilastigi olumsuz durumlara karsi savunmasiz ve kendini koruyamayan kucuk bir cocuk resmedilir.

kirilma anlarindan ilki, iyi niyetinin anlasilmamasi sonucu isinden oldugu ve sonrasinda tekrar saldiriya ugradigi an olur. eszamanli olarak ilac desteginin kesilmesi, kimsenin ona sahip cikmamasi, anlasilmadigini hissetmesi (ve belki de gercekten anlasilamamasi), hayatinin tamamen bir yalan ustune kurulu oldugunu anlamasi, annesini cezalandirmasi ve artik tamamen yalniz kalmasi uzerine icindeki uzuntu ve ofkeyi disavurur.

bir diger carpici nokta ise annesinin arthur'a "happy" olarak seslenmesidir. "dunyaya mutluluk getirmek icin gonderilmis bir cocuk" , bir palyaco ve durduramadigi bir kahkasi/ozel durumu olan "happy", istese de uzuntusunu gosteremez. sectigi ya da buldugu is ise ona bicilen rolun bir yansimasidir. otobuste giderken, asansorde, hastanede, hatta kucuk bruce ile karsilastiginda bile guldurmek zorundadir. ve her defasinda guldurmeye calistigi kisiler "cocuklardir". oysa gercek anlamda esprileri anlayamayacak, herkesin sustugu yerde gulup, guldugu yerde susacak kadar da duygulara tepkisizdir. cunku ayirt edemez. cunku psikotik bir anne tarafindan buyutulmus, duruma uygun duygulanim yasamayi ya da tepki vermeyi ogrenememistir.

psikiyatride bedenin urettigi sembollerin bir anlami vardir. travma alaninda calisan onemli isimlerden van der kolk "beden kayit tutar" der. annesinin soyledigine gore arthur, kollari radyatore kelepceyle bagli haldeyken bile aglamaz. dunyaya mutluluk getirmek uzere dogmus bir cocuk elbette aglayamaz. filmde de arthur'un gulme krizine girdigi sahneler korktugu, kaygilandigi ya da uzuldugu anlardir. semptomun "onu bogarcasina gelen bir kahkaha" olmasi elbette tesaduf degildir.

oyle bir cocuk dusunun ki aglamasi yasaklanmis olsun. bedeni, ona bu duyguyu yasatmayi yasaklasin.

joker'in gulusune dair muhtesem bir altyapi cizilir. psikozun ve psikozla gelen semptomlarin nasil gelistigi ancak bu denli incelikli bir dramatik kurguyla anlatilabilir.

arabanin uzerinde herkesi selamladigi sahne ise bence filmin en vurucu kismidir: simdiye dek hep tv basinda bir hayali, bir fanteziyi yasayan arthur, insanlarin onu sevdigi, alkis tuttugu, benimsedigi, kimseyi umursamadan ozgurce dans eden ve gulumsemesi kana bulanmis, artik gercek anlamda bir joker olur. artik gercek ve hayal ic ice gecer.

--- spoiler ---

devamını okuyayım »