yayoi aoba

  • 101
  • 0
  • 0
  • 0
  • 2 ay önce

1 mart 1958

öğrencilerle dolu olan 72 numaralı m/v üsküdar vapurunun çıkan kasırga sonucu battığı tarih. öğrencilerin çoğu boğulmuştur. olay 1 mart faciası, üsküdar faciası, körfez faciası olarak anılmaya devam edilmiştir.

"üsküdar, şirketi hayriye’nin ilk kez almanya’da inşa ettirdiği iki vapurda biriydi. şirket, 1927’de, cumhuriyet’in ilanından sonra filosunu ilk kez birbirinin eşi olan 72 baca numaralı üsküdar ile 73 numaralı rumeli kavağı adlı bu iki küçük vapurla takviye etmişti.

bu vapurlar 140ggros tonluktular; boyları 33,1 m, genişlikleri de 6,6 m kadardı. tek pervaneliydiler. saatteki hızları 10,5 mili buluyordu. geldikten bir süre sonra tadil edilerek boyları 32şer metre uzatılmış, ayrıca seyir sırasında zararı görülen iki yandaki aşırı çıkıntılar da kaldırılmıştı. bu iki kardeş vapurdan ne yazık ki üsküdar talihsiz bir gemi çıktı. uzun yıllar boyunca hiç ara vermeden kah karşılıklı boğaz iskeleleri arasında, kah izmit körfezinde yolcu taşıdıktan sonra, 1958 yılında, aniden patlak veren bir fırtınada batarak büyük bir deniz kazasına yol açtı.

günlerden 1 mart cumartesi günüydü. yılların vapuru üsküdar bir süreden beri izmit körfezi’nde çalışmaktaydı. süvarisi mehmet aşçı kaptan o gün 13.30 postasını yapmak üzere hareket etmeye hazırlanıyordu. hava sabahleyin bozmuş, sert esmeye başlayan rüzgar giderek şiddetini artırıyordu. dalgalar büyüyor, rüzgar korkunç ıslıklar çalarak esmekte devam ediyordu.

bu durum iskelede daha fazla kalmanın sakıncalı olacağını gören mehmet kaptan, yolcuların bir kısmını iskelede bırakmak bahasına, vapuru, birkaç dakika önce hareket ettirmek zorunda kaldı. dalgalar daha da büyümeden bir an önce karşı kıyıya, gölcük önlerine varmak istiyordu. yolcuların büyük bir çoğunluğu, okuldan çıkarak körfez’deki iskelelerde inecek olan kızlı erkekli lise öğrencileriydi. öyle ki, vapur vaktinden önce hareket ettiği için, bilet kontrol görevlisi bile vapura yetişememiş, bazı yolcularla birlikte iskelede kalmıştı. rüzgarın hızı saatte 130 km’ye varmıştı. gökyüzü simsiyah kesilmiş, dev dalgalar zavallı üsküdar’ın çelimsiz gövdesine üst üste bindirmeye başlamıştı. körfezin ortalarında fırtına daha da şiddetlendi. bir ara dev bir dalga gelerek olanca gücüyle üsküdar’a yüklendi. sular bir anda makine dairesinden içeriye doldu! bu arada da dümen zinciri koptu. artık bu koşullar altında mehmet kaptan’ın yapabileceği hiçbir şey kalmamıştı.

sonuç. 31 yıllık üsküdar yan yatarak körfez’in karanlık sularına gömüldü. bu küçük tekne, ne yazık ki, 200’den fazlası öğrenci olan, 240 yolcuya mezar oldu. günlerce kazazedelerin cansız vücutları kıyıya vurdu. hayatlarını kaybedenlerin arasında mehmet kaptan da vardı.

ne yazık ki talihsiz üsküdar, deniz kazasında en çok sayıda kayba yol açan yolcu vapurumuz olarak denizcilik tarihimize geçti. 11 gün sonra sapan takılarak saplandığı çamurdan çıkarıldığı zaman kaptan köprüsü yerinde yoktu! bir süre yeni baştan yapılırcasına onarılarak filoya kazandırılacağına dair söylentiler dolaştıysa da, bu girişim gerçekleşmedi. enkazı ertesi yıl sökülmek üzere elden çıkartıldı."

(bkz: istanbul’un unutulmayan gemileri)
(bkz: eser tutel)

devamını okuyayım »
03.07.2013 02:18