şükela:  tümü | bugün
  • birinci kanal harekâtı veya birinci süveyş savaşı, osmanlı'nın i. dünya savaşı sırasında süveyş kanalı'na düzenledikleri harekât.
    harekâtın amacı ingilizleri mısır'da tutarak, batı cephesine kuvvet göndermelerini engellemek ve mümkün olursa, mısır'ı kurtarmaktı. eğer kanal geçilebilirse, mısırlı yurtseverlerin osmanlı ordusunun yanında, ingilizlere karşı ayaklanacağı umuluyordu. harekât 4. ordu komutanı ve bahriye nazırı cemal paşa'nın komutasında gerçekleştirilecekti.
    25 bin kişilik osmanlı kuvvetinin 14/15 ocak 1915 gece yarısı, toplanma bölgesi olan gazze - birüssebi (beersheba, günümüzde israil) hattından ileri yürüyüşe başladı.
    büyük güçlüklerle tih sahrasını aşan osmanlı birlikleri 2-3 şubat gecesi timsah gölü ile acı göl arasındaki bölgeden kanal'a taaruza geçtiler. 25. fırka'dan beş tabur kıyıya indikten sonra dumbaz denilen çelik kaplı teknelerle karşı kıyıya doğru ilerlemeye başlandı. ancak, ingiliz kuvvetleri kıyının bir ucundan diğer ucuna kadar raylı sistem döşediler ve bu raylı sistemin üzerindeki mitralyözler şiddetli bir ateşle karşı koydu; dumbazların çoğu battı; kıyıya ulaşmayı başaran 600 kişi şehit düştü ya da esir oldu. 3 şubat 1915 sabahı gün ağırdıktan sonra harekât sahasında bulunan cemal paşa, verilen ağır kayıp karşısında kanalı ele geçirmenin imkânsızlığını anlamış ve kuvvetlerini geri çekmeye karar vermişti. geri çekilen osmanlı kuvvetleri 15 şubat'ta gazze - birüssebi hattında mevzilendi.
    bu harekâtta birussebi'ye gönderilen dört osmanlı uçağı hiçbir faaliyet göstermemiş buna karşılık fransız ve ingiliz uçakları keşif, gözetleme ve topçu ateş tanzimi yapmak suretiyle osmanlı kuvvetlerinin kanala karşı taarruzlarını ateş altına aldırmış, kendi kuvvetlerine hava destek hizmeti yapmışlardı.

    kaynak: http://tr.wikipedia.org/…iki/birinci_kanal_harekâtı

    engin ardıç'ın konuyla ilgili ilginç yorumu:
    http://www.sabah.com.tr/…/2009/09/07/kanal_tedavisi
  • osmanlı ordusu'nun başında cemal paşa'nın yanı sıra alman generallerin de bulunduğu enteresan harekât.

    (bkz: kress von kressenstein)

    söz konusu operasyona destek olmak için sağdan soldan toparlanan bedeviler, ilk ateşi görür görmez (hatta bazıları daha da evvel) sırra kadem basmışlardır.

    operasyon o kadar kısa sürmüştür ki, bir çok kişi ne olduğunu bile anlamamıştır.
  • 4. kolordu'nun başarısızlıkla sonuçlanan bu harekat sebebiyle yine de ingilizler çanakkale taaruzunu bir süre ertelemek ve mısır'da hiç bir zaman 250 bin askerden daha az bir kuvvet bulundurmamak zorunda kalmışlardır.
  • tamamen yeteriz techizattan dolayı başarısız olmuştur. lakin göt korkusu yaşayan ingilizler 250 bin askeri burada sabit tutmuslardir.
  • cemal paşa şöyle demiş:

    "ben de bu kuvvetlerle süveyş'in geçilemeyeceğini biliyordum. fakat bizim asıl düşündüğümüz, ingilizlerin en seçkin 250-300 bin kişilik kuvvetini burada tutarak, garp cephesinde büyük taarruzlara başlamış olan müttefikimiz almanların yükünü hafifletmekti. buna da muvaffak olduk diyebiliriz. fakat bu asıl sebebi nasıl ifşa edebilirdik ki!"