şükela:  tümü | bugün
  • hiçbir sikim anlamadığım,
    anlamadığım için bulaşmadığım,
    bulaşmadığım için büyük ihtimalle ileride üzüleceğim,
    ileride üzüleceğimi bildiğim için anlamaya çalıştığım,

    ----başa döndük----

    hiçbir sikim anlamadığım,
    anlamadığım için......

    para şeysi.
  • öncelikle belirteyim, bu işin felsefesi, şuanki durumu ve geleceğiyle ilgili uzun bir yazı olacak. ilk 2-3 paragraf ilgilendirmediyse lütfen devam etmeyin :)

    hala sözlükte ve çevremdeki bir çok insanın bitcoinin temel mantığını bilmediğini gözlemliyorum. bundan dolayı bir çok insan bilinçsizce yatırım yapıyor. hatta nasıl alacağı hakkında en ufak bir fikri yok.
    biraz da teknik bilgilerime dayanarak bu bitcoin teknolojisini ve geleceğini irdeleyeceğim.

    herşey blockchain fikrinin ortaya atılmasıyla başladı. elemanın teki 8-9 sene önce bir makale yayınladı kim olduğu neci olduğunu bilen yok. makaleyi 4-5 kez okudum, çok temel ve güzel anlatmış olayı. sonradan makalede bahsettiği algoritmaları kullanarak ilk bitcoin sürümünü çıkarıyor yada başkası çıkarıyor, ayrıntısını bilmiyorum. ilgilenmiyorumda.

    blockchain teknolojisine göre verilerimizin tek merkezde tutulmasına gerek yoktu. şifrelenmiş verilerimiz aslında herkesin bilgisayarında tutulabilirdi ve böylece güven problemi ortadan kalkacaktı. çünkü gerek bankada olsun, gerek üniversitede yada devlet dairesinde yada noter işlemlerinde hep 3. parti birşeye güveniriz. verilerimiz burada saklanır. ve başkası tarafından değiştirilemiceğinin garantisi yoktur. hesaplarınız hacklenebilir vs vs.. onlarca örnek var.

    böylece bir üniversite hocası sınav sonuçlarını blockchain ile paylaşıp sonsuza kadar o verileri sabitlemiş ve değiştirilemez kılabilir. bir öğrenci sisteme girip not değiştiremezdi.

    yada yeni doğan bir çocuğun kimlik bilgileri blockchain'e kaydedilip sonsuza kadar güvenli bir şekilde kaydedilebilir.

    kısacası blockchain yöntemine göre veriler tek merkezde depolanmıyor. ( şuanki bankalar tek merkezde yada birkaç merkezde depolar), buna göre veriler şifrelenmiş halde bir ağda tutuluyor, bu ağı milyonlarca birbirinden bağımsız bilgisayarlardan oluştuğunu varsayın ve yeni gelen bir bilgi %51 tarafından onaylanmak zorunda. verilerin sifrelenmesi vs baska ayrintilar var, makaleyi okumanizi oneririm.

    işin teknik kısmına girmek istemiyorum, kısaca şöyle açıklayayım:
    bir oda da 10 kişiyiz, herkes kendisine gelen bilgileri diğerlerine söylesin, diğer kişiler kendilerine gelen bilgileri yine başkalarına sorarak doğruluğunu kontrol etsin.. bu mantık etrafında ( daha ayrıntısı var) güvenli bir şekilde herkes tüm bilgileri alır.. bunu gece bir düşünün, gerçektende %51 doğru söylüyorsa, sıkıntı çıkmıyor.. blockchain'de tabi başka detaylar var. internetten arastirabilirsiniz. tek bir durumda sıkıntı olabilir içimizdekilerin yarısından fazlası yalancıysa. yani kendisine gelen datayı manipüle edecek.

    ancak veriler herkese şifreli gider, o şifreli veriyide ancak elinde şifrenin private keyi olan çözebilir. buna asimetrik şifreleme deniyor. kısaca kapıyı kilitleyen ve açan anahtar farklı anahtarlar arkadaşlar. biriyle kitliyorsunuz herkese yolluyorsunuz, diğeriyle sadece sahibi olan açıyor. çok efsanevi değil mi :)

    şu an bitcoin madencilerinin çalıştığı bilgisayar sayısını bilemiyorum muhtemelen milyonlarcadır, yarısından fazlasını ele geçirecek yada sisteme bir anda o kadar bilgisayar ekleyip sistemi manipüle edecek bir ihtimalin çok çok düşük olduğunu düşünüyorum. ama imkansız değil. güçlü bir devlet istese yapar. bu arada madenci dedigimiz zevat, bu sifrelemeyi yapan zevat. yani sifrelenmis veriyi, tekrar tekrar sifreliyorlar.

    kısacası arkadaşlar bitcoinde yaptığınız bir işlem, zaman içerisinde o bilgisayarların hepsine dağıtılıyor ve sonlu zamanda hepsine gidiyor ve bu bilgi artık ölümsüz oluyor.

    şimdi bitcoin'den biraz uzaklaşıp blockchainin kullanım alanlarına değinelim

    tüm notercilik işlemler, tüm bankacılık işlemleri, arada 3. partiye güven duyulması gereken tüm işlemler.. yani artık bir şahide vs gerek yok, birinize güvenmeniz gerek yok.

    ben a kişisiyim, b'ye 100 tl yolluyorum, ahanda bu benim gizli şifrem dijital imzalıyorum ve yolluyorum sisteme. ve o işlem artık hep sistemde oluyor, kimse manipüle edemez.

    ev mi kiralıcan, at hocam kontraktı blockchain'e böylece evi kiraladığın sabit olsun. gerektiği zaman sistemden al ve kullan. yada kontraktı başkasına başka şifreyle yolla vs vs.. şuan amerikada bu tarz işler için yüzlerce startup var da o da başka bir entry konusu. en son baktigimda amerikada 1100 den fazla startup vardi bu konuyla ilgili.

    yada oylama'da, %100 güvenli oluyor arkadaşlar oylamalar eğer blockchainle yapılırsa, gerçi bilmiyorum %51 lik bilgisayar kimin elindeyse o :)

    kullanım alanları çok çok farklı olabilir, blockchain bir çok sistemi altüst edecektir, bakın bitcoin değil, blockchain yöntemi.

    biraz daha bitcoin etrafına geliyorum.

    bitcoin, blockchain yönteminin güzel bir proof of concepti oldu. yani 7-8 senedir bu blockchain aslında test edilior dünyada ve güvenli olduğuna hemen hemen ikna olunmuş gibi.. tabi ilk başlarda bir çok sıkıntı çıkmıştır ama sistem geliştirildi hep.. birde sanırım bir borsa hacklenmiş ama o bitcoinin problemi değil.

    bitcoin'in ve diğer coinlerin tüm kodları açık kaynaktır. yani siz o kodları aynen kullanarak sadece isimleri vs değiştirerek o kendi coininiz oluşturabilirsiniz. atiyorum sozlukcoin yapabilirsiniz. tek madenci olup, tüm sozlukcoinleride cebe indirebilirsiniz.

    bitcoinin değerli olmasının sebebi pazarı geniş ve ne kadar bilgisayar o kadar güvenli demek. kullanıcı kitlesi çok fazla şu an. değerinin sürekli yükseliyor olması onun değerli olduğu anlamına gelmez. bu kullanıcılar yarın öbür gün herhangi bir x coin'e geçerse bu sefer o değerlenecektir. benim şahsi görüşüm bitcoin ileride patlayabilir ama blockchain patlamaz. devletler kendi aralarında anlaşıp government-coin çıkarabilir örneğin ve diyebilirlerki bu coinleri kullanabilirsiniz ama takibini yapıcaz, coini alırken sadece devletten alacaksınız. ama dünyanın öteki ucuna beleşe anında yollayabilirsiniz.

    bu tarz birşeye dönüşeceğini düşünüyorum. bu şahsi kanaatimdir. çünkü bitcoin hala normal kullanıcıya inmedi hergün nasıl alıcaz diyen insanlar dolanıyor. inmeside en az 4-5 sene. migrosta 30 tl play store kartları görüyorsunuz yada, 30 tl bitcoin kartı görünce inmiş demektir. normal kullanıcıya inince devletler olaya el atacaktır. bir kaç büyük devletin regülasyon yapmasıyla patlayabilir bitcoin.. bu yatırım tavsiyesi değildir.

    bir günde, bir haftada , bir ayda bu kadar dalgalanan bir sistemdede iyi keriz silkeliyorlardır söylemiş olayım.

    gelecekteki bir diğer problemde quantum bilgisayarlar bitcoinin şifrelenmiş verilerini çözebilirler mi? şuan bitcoinde şifrelenmiş bir data 256 bitlik bir şifreyle şifreleniyor. bu demek oluyor ki 2 üzeri 256 farklı ihtimal var. tüm ihtimalleri şu anda evrende bulunan tüm bilgisayarlar denese milyonlarca yıl alır. ama quantum bilgisayarlar sanırım en son 32 qubitlik olanlar üretilmişti, bu denemeyi çok hızlı ve paralel bir şekilde yapabiliyor. eğer 1000 qubitin üstü yapılan bir quantum bilgisayar yapılırsa. yapan kişi, şuanki tüm serverlara, tüm bitcoin hesaplarına, tüm bilmem ne hesaplarına ulaşabilir. bundan dolayı bitcoin için başka bir şifrelemeye geçilmeli diye okumuştum. tabi geçmek nasıl olur bilemicem.

    gelecek çok farklı olacak, blockchain birbirimize güvenmediğimiz bir dünyada herkese %0.000001 güvenip, mutlak güvene ulaştığınız bir manyak projedir kısaca, bitcoin değil ama :)

    devamı: (bkz: #69473456)
  • bitcoin 1$ olduğunda "bitcoin ne lan" dedim.
    bitcoin 10$ olduğunda nasıl alınacağını çözemedim.
    bitcoin 100$ olduğunda tamam artık daha da fazla artmaz dedim.
    bitcoin 1000$ olduğunda treni kesinlikle kaçırdığıma emindim.
    bitcoin 1.000.000$ olduğunda torunlarıma anlatacak güzel bir anım olmuştu. *
  • bundan birkaç yıl önce bitcoin'in ortaya çıkışıyla teknolojinin 'sınırları' ortadan kaldırabilme gücüne bir kez daha şahit oldum. bu kez kurban, hükümetlerin, büyük şirketlerin, kapitalist ekonominin yapı taşlarından biri: para birimi. evet, bildiğimiz dolar, tl falan.

    bitcoin, her ne kadar şu an günlük hayatımızda yaygın kullanılıyor olmasa da teknolojinin ve internetin gelişimi açısından çok enteresan bir deney oldu, oluyor. yeterince bilgi var internette ve burada, fazla uzatmayacağım. ufak bir giriş yaptıktan sonra sözlükçülerin takıldığı iki noktaya değinmek istiyorum:

    1) şu anın fiyat ve bitcoin mining işleminin zorluğuna göre hesaplayıp, 'saçma lan bu millet napmış böyle' demeniz, bitcoin mevzusuna en baştan hatalı bir yaklaşımda bulunduğunuzu işaret ediyor. algoritmanın kendi yapısından ötürü bitcoin mining önceden daha kolaydı, kendi bilgisayarınızla bile para kazanabilirken, özel birden fazla gpu işlem üniteleri içeren sistemler ile 'sürdürülebilecek' bir iş düzeyinde para kazanabiliyordunuz. şu anda yeni para 'çıkarmaya' çalışmak epey zorlaşmış, dolayısıyla ekonomi dengelerine göre uzun vadede para değeri artacak, dolayısıyla sistem tekrar dengeye ulaşacak, para değeri yine artacak. yani işe ne kadar erken girerseniz, o kadar çok para kazanacaksınız teorik olarak.

    2) bitcoin işini diğer para birimlerine endeksleyip 'aa, saçmaymış lan bu, bak değersiz' diye yorumladık. bu önceden yanlıştı, fakat yukarıda dediğim gibi evet, sistem doygunluğa ulaşıyor, haklılık payı var. fakat bitcoin'i mevcut para birimleri ile karşılaştırıp gerçek bir para birimiymiş gibi değerlendirmek de mantıklı değil. en büyük özelliği takip edilememesi. yani 'kara para' olayı burada yok. birimin kendisi devletler için 'kara para'. kaynağı belirsiz. uyuşturucu mu sattın, adam mı kestin artık orası sana kalmış. dolayısıyla bitcoin kullanımı, paranın nereden geldiğinin kanıtlanmasının zor olduğu, değerden bir miktar feragat edilebilecek durumlarda daha mantıklı.

    3) üçüncü ve son değinmek istediğim nokta ise para birimlerinin karşılıklılık ilkesi. çoğunlukla 'kardeşim ameriga dolar basıye ama altın rezervleri var, onun karşılığında basıye' deniyor, bitcoin'in karşılığında doğal olarak herhangi bir şey yok. e kardeş, demezler mi bir dolar sahibi herkes amerika'ya gidip parasının karşılığını istediğinde mevcut ekonomik sistem zaten çökecek. yani aslında biz de 'sanal' değeri olan bir şey üzerinden alışveriş yapmıyor muyuz? aha bu da öyle işte, farkı yok. (farkı devlet garantisi olmaması elbette)

    belki de paranın icadından beri ortaya çıkmış en önemli, en karmaşık buluşlardan biri bitcoin. öyle ki, ekonomi bile tam olarak p2p çalışan bir para birimine nasıl davranacağı konusunda emin değil, mevcut ekonomik doktrinler ve tezler bitcoin birimine uygulandığında ne kadar doğru bir sonuç çıkaracak emin olamıyorsun. dolayısıyla başarısız olsa dahi yakından incelenmesi, takip edilmesi gereken bir şey bu. o yüzden yazdıklarımı takip eden sevgili geek dostlar, lütfen bitcoin mevzusuna biraz eğilin, nedir ne değildir öğrenin.
  • bizim neslin "oralar hep tarlaydı beğenmedim almadım" versiyonu.
  • richard branson emmi, virgin galactic'in uzay turizmi için bitcoin kabul edeceğini belirtmiştir. demedi demeyin 1 btc ileride 5000 usdyi bile görebilir. görmeyebilir de. bu entrye güvenip yatırım yapmayın.

    ayrıca bundan yaklaşık 9-10 ay kadar önce estonya'da aynı şirkette çalışırken tanıştığım bitcoinin early adopterlarından olan geek bir arkadaş, haftalarca bitcoinden bahsedip yatırım yapmamız konusunda kafamızı sikmişti. yeni bi geek oyuncağı diye düşünerek siklememiştik.

    bu adam zamanında 1 btc = 3 usd iken, tam 350 btc almıştı. yani 1000 dolarlık bir yatırım yapmıştı. 350 btc şu an 266.000 usd ediyor. herif kendi startupını kurmuş, maaşları da btc bozdurarak ödüyor.

    zamanında bu herifi dinlemeyen kafamı sikeyim.

    edit: işin daha da ilginci bu herif şimdi space travel için virgin galacticden bilet satın alıp uzaya çıkabiliyor.
    biz de bu arkadaşı dinlemeyenler olarak javascipti tartışıyoruz.
  • 2000 yılında birisi size "15 yıl sonra cep telefonları hayatımızın parçası olacak 1-2 yaşındaki bebeklere bile susmaları için telefon vereceğiz." deseydi 2015 yılında dönüp baktığınızda o insanın doğru bir öngörü yaptığını düşünebilirdiniz. ancak bu öngörüyü yapan kişi " 15 yıl sonra nokia cep telefonları hayatımızın parçası olacak." deseydi işte o zaman öngörüsünün tutmadığını söyleyecektik.

    2003 yılında "10 yıl sonra herkesin sosyal medya hesabı olacak." demek ile "10 yıl sonra herkesin myspace hesabı olacak" demek aynı değildir.

    yahoo' nun defalarca yüksek meblağlı satın alma taleplerini reddedip sonunda 4,48 milyar dolara satılması örneğindeki gibi teknoloji çok acımasız. ve çok hızlı değişen bir mecra.

    teknoloji geleneksele bağlı kalmak yerine sürekli yeniliğe yelken açıyor. bugün facebook bile sosyal paylaşım paltformundan elektronik kimlik haline dönüşüyor. çünkü paylaşım görevini snapchat, instagram gibi uygulamalar üstlenmiş durumda.

    15 yıl önce msn ' in bitip yerine whatsapp' in geleceğini tahmin etmemiz pek zordu.

    aynı zamanda otomobil firmalarına bakalım ford mercedes gibi teknolojinin ilk dönemlerinde hızla büyümüş firmalar hala ayakta evet. ancak benzer dönemde rekabetin içinde olmuş ingiliz firmalarının çoğu çin ve hint firmalarına satılmış durumda. 14 yıllık geçmişi olan tesla tüm firmalar için risk oluşturmakta.

    wilbur ve oliver wright kardeşlerin havayolu şirketi sektördeki yeniliklere ayak uyduramayarak iflas etti. uçağı icat etmeleri şirket olarak hayatlarını devam ettirmelerinin garantisi olmadı.

    bu örnekler üzerinden yola çıkarsak bence 10-15 yıl sonra maaşlarımızı bile crypto paralar üzerinden alabiliriz. bu konuda ben de heyecanlıyım. ancak bu paranın kesin olarak bitcoin olacağını öngörmek bence riskli bir yaklaşım.

    "bitcoin 100bin dolar olacak" demek yerine "değeri 100bin doları geçen bir krypto para olacak" demek daha doğru bir yaklaşım bence.

    bu sebeple altcoinlerin iyi incelenmesi, bitcoini geçebileceğine inanılan coinlere küçük meblağlar yatırılması, olabildiğince çok coine erken dönem giriş yapılması daha güvenli.

    krypto para dünyasındaki tahtının garanti olmadığı para birimidir bitcoin.
  • -- nostradamus mode on --

    bitcoin patlayacak

    -- nostradamus mode off --

    bu konuda iki kelam edeyim, belki girmeyi düşünen arkadaşlara bir faydam olur.

    bitcoin'in şu andaki hareketlerine benzer hareketler, spekülatif düzey hisse senetlerinde sık sık görülür. bu hisse senetleri bir süre bu şekilde yükselip sonunda patlarlar, bugün olur, yarın olur, iki sene sonra olur (ki ben bugün-yarından yanayım) ancak olmak zorundadır. çünkü gerçek bir karşılığı olmayan bu ürünün fiyatının artışı, dışarıdan giren paraya bağlıdır. o akışın kesileceğini hissettiği an herkes minimum zararla elindeki bitcoinleri çıkarmaya çalışır, ki bu da küçük çapta bir finansal krizdir.

    bitcoin'in zayıf tarafı kontrolsüz olmasıdır:

    - satış yapan kişilerin bilinmemesi, büyük oyuncuların kendi kendilerine yaptıkları satışlarla piyasayı şişirebilmesini sağlar, keriz silkeleme adıyla duymuşsunuzdur zaten. çok basit ve çok popülerdir.

    - normal borsaların aksine, bu oluşan bitcoin borsasında oluşabilecek satışları küçük oyuncudan dakikalar, hatta saatler önce haber alabilecek kişiler bulunabilir ve büyük bir balon patlamasında kendi halindeki oyuncu haber alana kadar elindeki bitcoinler pula dönmüş olabilir. (not: büyük finans şirketlerinin, new york gibi büyük borsalarda buna tepki sürelerinin normal spekülatörden farkı milisaniyelerle ölçülüyor)

    - açıktan satın alma-satma gibi piyasanın kendisini dengeleyici ve önünü görmesini sağlayan faktörler yoktur, doğası nedeniyle olamaz.

    - bir patlama durumunda, suların durulması için borsa tatil edilemez. günlük düşme kotaları konulamaz, her şey göz açıp kapayıncaya kadar olur biter.

    - bitcoin değeri için öz kaynak, karlılık vs. göstergeler olmadığı için değerinin yüksek mi düşük mü olduğu kestirilemez.

    bu saydığım sebeplerden dolayı bence bitcoin'in denge fiyata gelme gibi bir şansı yok. kısaca pat-la-ya-cak... ama sen diyorsan ki ben şansıma güveniyorum, patlamadan çıkarım, karımı da ederim, sana senin gibi düşünen milyonlarca insan olduğunu ve bu "müthiş kar şansı" ile ilgili verileri türkiye'de laptopunun başında, altında boxerınla, kamuya açık bir kaynaktan aldığını hatırlatır ve dünyadaki akıllıların sayısının az olmadığını söyleyerek kaçarım.
  • er ya da geç bitecek, patlayacak yazmayanı dövdükleri başlık. sanki borsada bütün hisseler sonsuza kadar değer kazanıyor. dünya bile bir gün yok olacak. devletler yıkılıyor 50 senede. adam gelmiş burada er geç bitecek diyor. herhalde er ya da geç bitecek amına koyayım ya. müthiş tespit tebrikler.