şükela:  tümü | bugün soru sor
  • "her canlıda olduğu gibi, bitkiler de evrim konusunda önemli kanıtllar vermektedir. bitkilerin evrimi hayvanlara göre daha basit ve anlaşılır özellikler sunar. bitkilerin evrimi 3 milyar yıl önce okyanuslardaki mavi-yeşil algler ile başlar. bunlar ilk önemli denizsel bitki topluluklarıdır. bunların önemli bir görevi vardı; o da fotosentez yoluyla ürettikleri oksijeni, daha çok yeni olan gezegenin atmosferine vermekti. dünya atmosferinin kimyasal bileşenlerini tamamlayan, işte bu denizyosunları, yani siyono-bakterilerdir.bunlar günümüzde avustralya'da yaşamlarını sürdürüyor, ancak gittikçe azalıyorlar.
    yaklaşık 4 milyar yıl kıtalarda ya da kara parçalarında hiçbir canlı olmamıştır. kıtalar insan aklının alamayacağı bir süre çıplak kalmıştır.400 milyon yıl önce tatlı sularda yaşayan flamentli yeşil algler ilk kara bitkileri olarak kıtaları işgal etmeye başladılar.yapraksız, köksüz ve basit iletim borulu bu canlılar, basit kıl gibi kök uzantılarıyla toprak oluşumu tam gelişmemiş kayaların üstüne tutunmaya çalıştılar ve yatay bir gelişim süreci göstererek yayıldılar. toprak olmadığından topraktan alınan maddeyi yukarıya ulaştıracak iletim boruları da yoktu. zamanla toprak oluşumu ve bitkiye gereken yararlı kimyasalların taşınması için iletim boruları gelişti ve diğer ismiyle vasküler sistemli bitkiler oluştu.en ilkel bitki fosilleri, örneğin baragwanathia longifolia avustralya'da bulundu.son derece ilkel olan bu tür, kanada'da bulunan yine aynı özelliklere sahip cooksonia cinsine benziyordu.bu dönem bitkileri karayosunları, likenler gibi bitkilerle yakın benzerdi. ilkimin değişimi bitki topluluklarının da bu koşullara uyumunu sağladı ve gerçek tohuma sahip olmayan eğreltiotları denilen vasküler sistemli bitkiler koşullara uygun olarak karbon dönemi'nde dev boyutlara ulaştı. bu zamandan sonra yayılma artık o kadar kolay hale gelecekti ki, tüm bitkiler boş alanları çok uzak mesafelerde kaplayabileceklerdi. bu kolaylığı sağlayan sporlardı. daha sonra ise çıplak tohumlu bitkiler, diğer ismi ile gymnospermler bu gelişime katıldı.
    örneğin zonguldak taş kömürleri karbonifer bitki evrimini göstermesi bakımından muhteşem bir bölgedir. burada dönemin tüm bitkilerini spor ve polenleriyle birlikte bulabilirsiniz.burada ince bir ayrım vardır; paleobotanik biliminin yanı sıra spor ve polenlerden anlamanız, yani palinolog da olmanız gerekir.
    mesozoyik dönemi başlarında palmiye ve cycad tipi formları görüyoruz. dönemin ortalarından başlayarak, artık çiçekli bitkilerin zamanıdır. polenler ruzgarlarla kıtalar arası yayılacaktır ve kısa bir süre sonra evrim ve çeşitlenme o kadar hız kazanır ki, tüm gezegen yeşil örtü ile örtülecektir. yağmur ormanları, tropikal ormanlar, bir kayanın kenarına sıkışmış, ya da uçurumda ulaşılamayacak bir yerde açmış bir çiçek, bu evrimin eseridir. günümüz dünyası florası yaklaşık olarak mesozoyik dönemi'nin sonuna doğru şekillenmeye başlamıştır.senozoyik ve kuvaterner dönemleri, bugünkü floranın benzeridir. evrimi anlayabilmek ve anlatabilmek için gezegeni, yaşamını ve geçen zamanı bir bütün olarak düşünmek gerekir."
    prof.dr.mehmet sakınç ile yapılan söyleşiden alıntıdır.
  • bitkilerin yeşil alglerin atalarından türediği düşünülüyor.

    ilk bitkiler günümüzde gördüğümüz yosunlara benziyordu. bu bitkiler suya bağımlıydı çünkü ancak su vasıtası ile ürüyebiliyorlardı. susuz ortamda hemen kuruyorlardı.

    bitkilerin ilk ortaya çıktıkları yer aslında denizlerdir. karaya göç etmeleri milyonlarca yıl sonra gerçekleşmiştir. karaya çıkan ilk organizma, simbiyotik bir yaşam olan likendir (mantar+alg).

    bitkilerin karalara çıkış nedenleri:
    1) daha fazla güneş,
    2) daha fazla co2 ,
    3) daha fazla besin olması ve toprağın mineral açısından zengin oluşu.

    yalnız karaya çıkan bitkiler kuruma tehlikesi ile karşı karşıya idi. ayrıca susuz ortamda çoğalma yetenekleri yoktu.

    kara çıktıktan sonra bitkiler su kaybını önlemek için kütikül ürettiler. ayrıca iletim demeti oluşturdular. spor yerine tohum ürettiler ve kuru ortamda çoğalmaya başladılar.

    bu değişiklikleri yaparak karasal ortama uyum sağlayan taksonları şu şekilde sıralayabiliriz:

    kara yosunlarının (bryophytes) kütikülü vardı, sonrasında vasküler doku üretildi
    ve eğreltiler (fern) türedi.

    tohum üretildi ve açık tohumlular(gymnosperms) ortaya çıktı.

    çiçek ve meyveler türedi ve kapalı tohumlular (angiosperms) ortaya çıktı.