şükela:  tümü | bugün
  • suya herhangi bir yerden bulaşan bir zararlı bakteri veya kimyasalın öncelikle fitoplanktonlar tarafından absorbe edilmesiyle bir süreç başlar. bu süreci fitoplanktonlarla beslenen zooplanktonlar ve zooplanktonlarla beslenen deniz canlıları devam ettirir. süreç böyle devam edip sona ulaştığında besin zincirinin en üst kademesindeki predatörler kendilerinden önce gelen canlıyı afiyetle midelerine indirmiş bulunurlar.

    işbu süreç esnasında en başta fitoplanktonun absorbe ettiği zararlı bakteri miktarına 1 birim dediğimizde, zooplanktonda bu oran 10 birim onu yiyen deniz canlısında 100 birim,... ve ortalama bir balıkta 10000 birim olacaktır.

    velhasıl, biyokütle mantığıyla üreticiden tüketiciye doğru azalan interaksiyon döneminde, ilk başta fitoplanktona kontamine olan zararsız miktarın zaman geçtikçe oldukça ciddi boyutlara ulaşması olayını tanımlayan bilimsel terimdir.
  • bazı kirleticilerin herhangi bir yolla canlı vücuduna girdikten sonra doku ya da organlarda birikmesidir.
  • biyomagnifikasyon: biyobirikimin bir yönüdür, toksik kimyasallarin besin yoluyla birikmesiyle organizmayi etkiler.

    ikinci dunya savasindan sonra varolusallik mucadelesine giren ulkeler agir sanayinin gelismesiyle madencilige o kadar egildiler ki bu onlarin birlesmesinde öncü oldu.

    petrol ve gaz fiyatlarinin yukselisi, madenlerin küresel önemi ve simdi buna eslik eden küresel iklim krizi tartismalari var.
    gecmisteki degeri ne kadar tartisilmazsa, gelecekteki onemi de bi o kadar sorgulanabilir.

    ornegin; radyum, uranyum gibi cesitli elementler havada, suda, toprakta dusuk-yuksek konsantrasyonlarda bulunabilir.
    nasil ki bitkiler topraktan radyumu alir ve bu bitkileri yiyen hayvanlar vücutlarinda biriktirirlerse, baliklar ve diger su varliklari da radyumu alir ve besin zincirinde bir biyomagnifikasyon olusur.

    zincirin en tepesinde diger canlilar tarafindan tuketilmeyen hayvanlarin ve insanin toksin konsantrasyonlari en yüksek seviyededir.

    edit: ekleme
  • (bkz: #138074549)
  • ağır metaller gibi kirleticiler organizmalar tarafından besin, su ve asılı katı madde parçacıkları gibi kaynaklardan biyolojik dokularda birikir. canlı organizmaya giren bu toksinler; organizmanın onu parçalayıp kullanabileceğinden daha hızlı bir miktarda girmesi ya da organizma tarafından parçalanamaması ve dışarı atamaması nedeniyle birikir. toksin içeren organizmaları yiyen canlılarda bu birikim artarak ilerler. görsel

    1-bazı toksinler (genellikle böcek ilaçları veya insan faaliyetlerinden kaynaklanan kirlilik ya da yanardağ gazları gibi doğal kirlilik ) havaya toprağa ve suya bitkiler ya da algler tarafından emilir ve bünyelerinden atılamaz. bunlar besin zincirinin altındaki organizmalar tarafından düşük seviyelerde alınabilir ve bu nedenle zarar sınırlıdır. örnek: bitkiler veya algler
    2-bu bitkileri veya algleri besin olarak yiyen birincil tüketiciler tarafından düşük konsantrasyonlarda toksin alınır.
    3-toksin atılamaz, bu nedenle birincil tüketiciler ikincil tüketiciler tarafından besin olarak alındığında, tüm toksin ikincil tüketiciler tarafından emilir. bu aşamadaki toksinler konsantre hale gelir.
    4-ikincil tüketiciler daha üst seviyedeki tüketiciler tarafından besin olarak alındığında aynı durum tekrarlanır.
    5-besin zincirinin her bir trofik seviyesinde toksinler hayvanların dokularında kalır. bu nedenle toksin konsantrasyonu en çok besin zincirinin tepesindeki hayvanların (apeks yırtıcıların) vücut dokularında yoğunlaşır. işte, atılamayan bu toksin birikimi biyobirikimdir.

    bu nedenle yırtıcı ve etçil hayvanların etini yemeyiz. çünkü besin zincirinin üst kısımlarında yer alan etçil hayvanlarda bu birikim daha yüksek dozda olur. (bkz: kedi köpek sevdikten sonra yemekte et yiyen insan)

    biyolojik olarak biriken yaygın bir kirletici, özellikle balıklarda biriken cıvadır. (bkz: cıva zehirlenmesi) bu nedenle örneğin diğer balıkları yiyen balıkları yiyen köpekbalığı'nın etini yemeyiz. (bkz: #138074911) (bkz: #138074549) görselgörselgörsel

    türkiye denizlerindeki çevre kirliliğini hesaba kattığımızdaysa güvenilir diye kabul edilen balıklarda bile yüksek miktarlarda ağır metal çıkabileceği de hesaba katılırsa sıkça balık tüketmeden önce biyoakümülasyon riskini de dikkate almak ve buna uygun şekilde hamsi, palamut, sardalya, istavrit ve mezgit gibi balıkları tüketmek gerekiyor. görsel görsel

    kaynaklar: 1 2 3 45
hesabın var mı? giriş yap