şükela:  tümü | bugün
  • yannış tamlama;

    boş inanç olmaz, dolu olmayan inanç olur,
    inanırsın - dolar *
    inanırsın - olur
  • (bkz: batıl itikat)
  • insanlık tarafından kabul görmemiş, zamana yayılamamış inanç.

    batıl inançları da içine alan, insanın sadece kendi benliği ile kafasında belirlediği kurallara göre yaşamakla, sosyal çevrenin genelgeçer baskılarının harmanlanmışıdır. günlük hayatla şekillenen, bulunduğu toplumun değerlerini oluşturan safsatalara okumuş adamların verdiği isimlerdendir.
  • dopamin seviyesi normalden yüksek insanların (tek başına bir sebep değil) meyilli olduğu, normalde olmayan şeyleri (rastlantısal olarak gerçekleşen şeyleri) anlamlı bir nesneye benzetip inandığı inançlar. uğurlu şeyler, totemler, dini siyasi ve ekonomik bazı inançlar ve gelenekler bu örnek grubuna girerler.

    bu inancı özetleyen bir deney aşağıda alıntılarıyla verilmiştir (diğer deneyleri ayrıca ekleyeceğim):
    bilim insanı b.f.skinner’ın güvercinlerle ilgili yaptığı pekiştirme deneyini insanlara uyguladığımızda (ki bazı japon bilimadamları bunu uygulamış ve aynı sonuca ulaşmışlar) doğada tesadüfen ve değişen zaman aralıklarında oluşan olayların oluşmasından hemen önce insanların yaptığı davranış, beyinlerine kalıp olarak yerleşir ve kişileri boş inanca sürükler.

    aşağıda skinner’in ilgili deneyi başka bir kaynaktan alıntılanmıştır (bkz: michael shermer):
    “bu amaçla, bir güvencinin yerleştirildiği kutunun içinde, bir tuşu gagalamanın küçük bir yem hunisinden yem verilmesini sağlayacağı bir deney tasarladı. daha öngörülebilir pekiştirme düzenleri yerine, rastlantısal aralıklarla yem verildiğinde, güvercinlerin tuşu gagalamadan önce bir yandan diğer yana sekerek gitme ya da saat yönünün aksine hızla dönme gibi garip bir davranış çeşitliliği sergilediklerini saptadı. bu bir tür kuş yağmur dansıydı.
    güvercinleri böyle davranmaya yönelten şey, değişken aralıklı pekiştirme düzeniydi, yani tuş gagalama karşılığında yem ödülünü almadaki zaman aralığının değişmesiydi. tuşun gagalanması ve huniden yem çıkması arasında geçen zaman aralığında güvencinlerin öylesine yaptığı şey neyse, bu davranış beyinlerine bir kalıp olarak kazınmaktaydı.”

    edit:düzeltme