şükela:  tümü | bugün
  • kelime anlamı olarak "özel imalat sanayi fiyat artışı verileri" gelecek ayları yansıtması açısından önemlidir, misal enflasyon datası aylık 3% açıklanır, çekirdek 8% ise gelecek aylarda enflasyonun yükseleceği anlamındadır, imalat sanayii firmalarının üretim girdilerindeki fiyat artışını fiyatlarına yansıtmak isteyeceği tezinden hareket eder..
  • bir ülkede genel fiyat düzeyini hem ekonomik karar ve koşullar hem de ekonomi dışı faktörler belirler. ekonomi yönetiminin denetimi dışında olan siyasi olaylar, tarımsal üretimi etkileyen hava koşulları ve inip çıkan ham petrol fiyatları gibi faktörler enflasyonla ilgili tahminleri zorlaştırır. bu sakıncayı gidermek için ekonomistler, tarım ürünleri, gıda ve enerji fiyatlarını dışta tutarak ayrı bir enflasyon hesabı yapar. ekonomideki orta vadeli fiyat eğilimlerini veren bu orana çekirdek enflasyon adı verilir.

    çekirdek enflasyon, genel tefe oranının altında kalıyorsa gelecek dört beş ay içinde fiyat artışlarının daha ılımlı düzeylerde kalabileceğini söylemek mümkün oluyor. buna karşılık çekirdek enflasyon da yükselme eğilimi varsa, bu yükseliş bir ay içinde tefe'ye, iki-üç ay içinde de tüketici fiyat endeksine (tüfe) yansıyabiliyor.

    (bkz: faruk turkoglu)
  • tüketici ve toptan eşya fiyat endeksleri gibi genel kullanıma açık mal ve hizmet sepetlerinden oluşan enflasyon endekslerinin temel enflasyonist eğilimleri tam olarak yansıtmadığı varsayımı ile, bazı mal grupları ile fiyat değişmelerine yol açan bir takım unsurların enflasyon endeksinden çıkarılması sonucu ulaşılan bir enflasyon tanımıdır. bu amaçla, dışsal etkilere (enerji fiyatlarında artış, mevsimsel koşullar, maliye politikası vs) daha açık olan ve geçici nitelikler taşıyabilen, enerji, temel gıda maddeleri fiyatları ve dolaylı vergiler bu tür enflasyon hesaplamaları içerisine katılmamaktadır. amaç, fiyatlar genel seviyesindeki değişimi sürekli kılan unsurları tespit etmek ve bunlara yönelik daha gerçekçi politika kararları alabilmektir. özellikle, enflasyon hedeflemesine yönelen ülkelerde bu türden alternatif endeks oluşumları değişik formları ile kullanılmaktadır. türkiye’de özel imalat sanayi fiyat endeksi “çekirdek enflasyon” olarak adlandırılmaktadır.
  • para politikası belirlenirken bunun değil manşet enflasyon'un gösterge olarak alınması gerektiği şöyle savunuluyor.

    http://www.ft.com/…-00144feab49a.html#axzz1oxg1kmj5
  • "çekirdek enflasyon" dünya üzerinde kabul görmüş iktisadi kavramlardan biri olsa da, her ülkenin bu hesaplamalarla doğru bir çekirdek enflasyon değeri çıkartacağı düşünülemez.

    mesela dünyanın en pahalı benziniyle, kol gibi doğalgaz fiyatlarıyla ün kazanan bir ülke çekirdek enflasyonu hesaplarken enerji kalemini dışarıda bırakıyorsa, çıkacak rakam benim için bir anlam ifade etmiyor..

    özel imalat sanayi fiyatlarına artan petrol, elektrik gibi faktörler zaten yansımaktadır dense de, imalata giren malların fiyatları gittikçe düşüyor. rekabet şartları ve tek haneli diye dayatılan enflasyon nedeniyle, işletmeler fiyatlarını sabit tutmaya çalışırken hammaddeyi daha ucuza, daha alt sınıftan bulmaya yöneliyorlar. çin piyasasının etkisi de var tabi. "made in china" kanser gibi, eczane poşetinden çamaşır makinesi parçasına, düdükten sütyen kopçasına kadar her yerde.. 400 liraya bulaşık makinası, 39 liraya yazıcı satıyorlar.. kartuşu yazıcıdan daha pahalı amk. eskiden elektronik eşyalar plug'n play-tak çalıştır diye geçiyordu. şimdi bir sakatlık çıktıysa "kaldır at" diyorlar.

    enflasyon rakamları hesaplanırken birçok metod kullanarak istediğiniz rakamı çıkartabilirsiniz. benim de türkiye'ye özgü yeni bir enflasyon rakamı çeşidi uydurasım geldi. genelde ibresi yukarı doğru kötüye giden fiyatları katacağız. türkiye ekonomisinin kanseri bunlar. biz de malign enflasyon diyelim. ibnelik olsun diye akaryakıt fiyatları, elektrik-doğalgaz, içinde çin malı parça ihtiva etmeyen sanayi ürünleri, tapdk'ye bağlı ürünler ile köprü otoban geçiş ücretlerindeki artışları toplayıp böleceksin. bu enflasyon değeri ekonominin içindeki tümörün durumunu gösterecektir. malign enflasyon arttıkça bunu dengelemek için çin malı girişi artacak, ürün kalitesinden kısılacak, iş saatleri yoğunlaşacak, patronlar daha fazla personeli sıkıştıracaklar.

    malign enflasyonu bir sabit çarpan veya parametre olarak yapmak istersek işi biraz daha abartabiliriz. fiyat artışlarının en yavaş gittiği haziran-temmuz-ağustos tüfe'sinin toplamına bölersek aradaki makasın ne kadar açıldığı da ortaya çıkar.
  • tüfe kapsamına giren kalemlerden gıda ve enerji fiyatları, ipotek faizi ödemeleri,kamu tarafından belirlenen fiytlar,ulaşım maliyetleri ve dolaylı vergiler(kdv)'in endeksin hesaplandığı mal sepetinden çıkarılmasıyla hesaplanan enflasyon.
  • fiyatlarda gözlemlenen tüm geçici etkilerin arındırılması sureti ile oluşturulmuş bulunan özel kapsamlı (bkz: tüfe) göstergeleri ile ölçülen enflasyona çekirdek enflasyon deniyor. bu göstergeler tüfeden enerji, alkollü içecekler ve tütün ürünleri gibi bazı alt kalemlerin dışlanmasıyla hazırlanmaktadır. bu göstergeler a dan ı ya kadar isim almakta olup her aşamada belirli ürün endeksten dışlanmakta ve ölçüm ona göre yapılmaktadır. bu gün için özel kapsamlı tüfe göstergeleri arasında çekirdek enflasyon olarak en yaygın kullanılanı bütün mevsimlik etkilere açık ürünlerin tüfeden dışlanmasıyla oluşturulmuş olan ı endeksidir. merkez bankasının fiyat istikrarını sağlamak amacıyla uyguladığı para politikasının etkiside esas olarak (bkz: ı endeksi) üzerinde görülür.
  • en çekirdek hali gıda, enerji, altın, alkol ve tütün ürünlerinin çıkarıldığı halidir. geriye ne kaldı amk
  • gazetelerde "çekirdek enflasyon arttı" diye manşet çıksa bu ülkede en az %50'lik kesim "biz zaten çekirdek yemiyoruz, bizi ilgilendirmiyor" diyecek kadar akıllıdır.