şükela:  tümü | bugün
  • bugünkü almanya, avusturya, bohemya ve polonya'nın batı bölümünü kapsayan cermanya'da mö 3. yüzyıldan 9. yüzyıla kadar yaşayan halk veya bu halktan olan kimse.

    avrupa hun imparatorluğu'nun kavimler göçü ile cermen halkı da avrupa'ya yol almıştır. bugün hollandalılar, almanlar ve avusturyalılar başta olmak üzere; ingilizler, flamanlar, iskandinav halkları (danimarkalılar - danlar, norveçliler, isveçliler, izlandalılar, faroeliler), almanca konuşan isviçreliler ve güney afrika cumhuriyeti'ndeki afrikaner halkı cermen halklardandır.

    tarihçe
    geç bronz çağı'nda isveç'in güneyinde, danimarka yarımadası'nda ve kuzey almanya'nın ems ve oder ırmakları ile harz dağları arasında yaşayan kabilelerin cermenler olduğu kabul edilir. vandallar, gepidler ve gotlar güney isveç'ten göç edip oder ve vistül ırmakları arasındaki güney baltık kıyılarını ele geçirdiler. daha sonraları yeniden güney ve batıya doğru göçederek keltleri batı germanya'nın büyük bölümünden sürdüler. roma imparatorluğu, keltler ile cermenler arasındaki ayrımın farkına julius caesar döneminde vardı. o zamanlar ren ırmağı ile tuna ırmağı'na kadar olan topraklarda cermenler yaşıyordu.

    cermenler ile romalılar arasındaki ilk büyük çatışma mö 2. yüzyıl sonlarına rastlar. mö 9'da romalılar sınırlarını ren ırmağı'nın ötesine, elbeye dek götürdüler; fakat mö 9'da arminius'un başını çektiği cermenler başkaldırdı. ve publius quinctilius varus yönetimindeki roma işgal ordusunu yenilgiye uğratarak roma sınırlarını ren ırmağı'nın gerisine attılar. bu işgal yılları ve ms 1. yüzyıl boyunca romalılar ile cermenler arasında çok sayıda savaşlar oldu. bu dönem cermenlerine ilişkin birçok bilgi ms 98'de roma'da yayımlanan tacitus'un germania kitabında yer alır.

    ms. 3. yüzyıl sonlarında önemli değişiklikler oldu. ren ırmağı'nın doğusunda artık üç büyük insan topluluğu yaşıyordu: burgundlar, main vadisinde, gotlar ukrayna ve daçya'da (bugünkü romanya'da), gepidler ise vandallar'la batıdan komşu olarak transilvanya'nın kuzeyinde yaşıyorlardı. cermenler iki yüzyıl boyunca roma imparatorluğu'na asker ve tarımda çalıştırılacak köle olarak katılmışlardı; fakat yığınsal katılımları hunların batıya doğru hareketinin avrupa'da yola açtığı göçler sırasında oldu. ms 375'te ostrogot krallığı hunlar tarafından yıkıldı ve cermen kabilelerinin birçoğu roma imparatorluğu topraklarına sığındı. ms 5. yüzyılın ilk yarısında hun imparatorluğu cermanya'nın hemen hemen bütününü denetim altına aldı. ms 451'de hunlar, romalılar ve vizigotlar tarafından yenilgiye uğratıldı. bu dönem boyunca batı'da cermen kabilelerinin durumu berraklaştı. galya'da franklar, burgundlar ve alamanlar ortaya çıktı. vizigotlar, roma imparatorluğu içinde yağmalar yaptıktan sonra 5. yüzyıl sonlarında güneybatı galya'yı ve tüm ispanya'yı kapsayan bir krallık kurdular. anadolu'da gotlar ayaklandı (399), fakat yenilgiye uğratıldılar cermenler'in eski tarihi, clovis ve oğullarının yönetiminde frankların gitgide genişlemesiyle kapanır.

    uygarlık
    cermen kabileleri önceleri hayvancılık daha sonra tarımla geçindiler. toprakta özel mülkiyet yoktu, toprak parçaları, özellikle sulak topraklar topluluk üyeleri arasında dönerli işlendirdi. madencilik ve çömlekçilik de cermen kabilelerinde gelişmişti. demir, özelikle silah yapımında kullanılan değerli bir maden olarak kalmıştır.

    cermenlerde barış zamanlarında bir merkezi otorite yoktu. cermen kabileleri iç işlerinde ve hatta dış ilişkilerinde bağımsızdı. cermen kabilelerinde şefliğe ms 4. yüzyılda rastlanır. askersel önderler is seçimle işbaşına gelirdi ve önderlik hiçbir biçimde babadan oğula geçmezdi. bu önderlik, seçilen kimseye herhangi bir otokratik hak tanımadığı gibi, her an görevden alınabilridi. askersel önderlerin, savaş zamanı bile, herhangi bir zorkullanma gücü yoktu, yalnızca örnek davranışları ve öğütleriyle yönlendiricilik rolünü oynayabilirlerdi.

    cermen kabileleri diğer iskandinav toplulukları gibi doğa tanrıları wodan'a, tiwaz'a, donar'a ve frigg'e taparlardı. cermen kabilelerinde din adamı bulunmazdı. ölümle yokolunacağına inanmaz, savaşçılarını silah ve diğer gereçleriyle birlikte gömerlerdi. cermen kabileleri ms 5. yüzyıldan başlayarak hristiyanlığı benimsediler. ülkeleri birçok istilaya uğradığı için kültürlerinden günümüze pek fazla maddi buluntu kalmadı. yalnız içkili şölenlerde okudukları destanların bir bölümü, çağlar boyu ağızdan ağıza aktarılarak günüze dek ulaşmış beowulf ve nibelungenlied'de yazılı edebiyata girmiştir.

    kaynak

    the new encyclopædia britannica, 15th edition,
    bury, j. b., the ınvasion of europe by the barbarians, norton library, 1967.