şükela:  tümü | bugün
  • partizanlar olarak bilinen tito'ya bağlı komünist gerillalarla çarpışan milliyetçi sırpların kullandığı bir selam çeşididir. serçe ve yüzük parmakları kapatılır ve kalan 3 parmak - baş, işaret ve orta parmak- açık tutularak yapılır.
  • dini kökenleri olduğu söylenir. ülkede yaygınlığı itibariyle, sadece sırp milliyetçi çetelere özgü olduğunu söylemek zor.

    http://www.frmtr.com/…-son-nokta-mutlaka-bakin.html
  • bosna savaşı sırasında çetnikler, boşnakların iki parmağını keserek mecburi bu işareti yapmaya zorluyorlardı.

    her bunu yapan çetnik midir peki diye sorarsak, bence hayır. dini özellikleri de olan bir işarettir. isa tanrı ve sırpları temsil eder.

    teodosic i izlerken bol bol görebilirsiniz.
  • bosna'da savaşan birini tanımıştım. tanıdığım gün içtikten sonra bosna marşları söylemeye başladı ve bir elinin serçe ve yüzük parmağı yoktu. herhalde savaşta kaybetmiştir bombayla vs. diye düşündüm. meğerse çetniklerin bu işaretinden dolayı çetnikler yapmış.

    bir insanı bir selam (ve çağrıştırdıkları) yüzünden sakat bırakanlar ne kadar aşağılıklar. bok var zaferinizde.
  • inanç temellidir. çetniklere özgü değildir, çetniklerle bilinir olmuştur.

    ekleme: şimdiye dek gördüğüm kadarıyla kimileri ısrarla anlamak istemiyor. katolikler için istavroz çıkarmak neyse "çetnik selamı" adı verilen ama aslında "sembol" olan selam da sırplar için odur, kendileri için milli değer taşıyan bir işarettir, hepsi bu kadar.
  • müslüman boşnaklar, kahvelerini içerken kulplu fincanı üç parmakları ile tuttuklarında bu işaret oluşuyor diye elin baş ve işaret parmakları ile tutulan ve içindeki yıldız işareti ile hilal-yıldız simgesini doğuran `kulpsuz fincanlar`ı kullanırlar.
  • 1995 senesinden kalma, dusan ivkovic ve zeljko obradovic'in bulunduğu şöyle bir kare var malesef. ha kendilerini çok beğenirim, ama malesef çetnik selamı yapan sporla ilgili insanlardan da korkunç derece rahatsız olurum, novak djokovic, milos teodosic ve tabi en babaları vlade divac en bilinenleri mesela. sokaktaki adam yapsa dert değil de milyonların izlediği insanların bu hareketi yapması geçmişte yaşanan bütün o trajedilere büyük hakaret. mesela 1992 doğumlu bogdan bogdanovic'in draft edildiği gece sahnede verdiği şu poz, çocuk kim bilir ne kafalarla büyütüldü. şu dünyada aşırı milliyetçilik kadar tehlikeli bir düşünce yok lan.
  • vaktiyle sırpların bu selamı verdirmek adına kendilerine gönderilen osmanlı elçilerinin ilgili parmaklarını kesmişliği de dikkate alındığında kör milliyetçiliğin müstesna örneklerinden birini teşkil eder.
  • en baştan altını çizerek yazayım :

    sırpların osmanlı-türk yönetimi altında yaşadıkları 400 senenin acısını bosnalılardan çıkarmaya çalışması ve yaptıkları pisliklerden dolayı hiç bir zaman affetmeyeceğim.

    bu kelime aslında çete kelimesinden geliyor. kelimenin kökeni konusunda kesin bir bilgi bulamadım. kimi kaynak aslında arnavutça olduğunu ve bizim onlardan aldığımızı kimileriyse tam tersini söylüyor.

    çetnik aslında balkanlarda çok yaygın olan düzenli ordu haricinde savaşan gruplara verilen bir isim. balkanların o kesimi aşırı dağlık olduğu için çeteler tarih boyunca orada barınmış. osmanlı'nın oraları fethetmesi de zaten onyıllar sürmüştü. herkes fatih sultan mehmet'i istanbul'u almasıyla tanır fakat adamın ömrü balkan seferleriyle geçmiştir. o coğrafyayı görmeden bu işin zorluğunu anlamak zor.

    ittihat ve terakki cemiyeti'nin ilk organizasyonunun bu topraklarda olması ve en başlarda bir çok osmanlı subayının bu bölgenin dağlık ortamından faydalanarak genel tabirle "dağa çıkması" tesadüf değil. benzetme yerinde olacaksa bizim güneydoğu sınırımızdaki dağlık yapı pkk denen organize piç sürüsüne nasıl avantaj sağlıyorsa balkanların o bölgesi de bir benzeri.

    çetnik denilen gruplar da 20 sene önce değil çok eski zamandan beri varlar. aslında tam anlamıyla bir çetnik ideolojisi diye bir şey yok. o topraklar ne zaman işgale uğrasa yerli halkın ordu haricinde paramiliter örgütlenmelerinin genel adı. tarih boyunca osmanlı'ya da ayaklanmışlar, her iki dünya savaşında da savaşmışlar. bizim kurtuluş savaşımızda istanbul hükümeti çöktüğünde ortaya çıkan çerkes ethem gibi ordu harici işgallere isyan eden gruplar neyse chetnik onun sırp versiyonu.

    zaten bizdeki gruplara da "çete" denilmesi bu nedenle. kelime zaman içerisinde anlam değiştirmiş ve bugün kullanılan anlamından farklı bir anlam taşırmış o çağlarda. osmanlı'nın her döneminde dağ çeteleri olmuş. "ferman padişahınsa dağlar bizimdir" lafı boş yere söylenmiş bir söz değil. o dönemin şartlarında günümüzdeki hukuk sistemi olmadığı için yönetimden memnun olmayan her grup dağa çıkarmış. neredeyse tüm osmanlı tarihi boyunca yönetilen her coğrafyada çeteler ve onların isyanları var.

    3 parmakla yapılan bu işaret de temelini hristiyanlık dininden alıyor. o dinin kutsal üçlü (baba-oğul-kutsal ruh) inancına bir gönderme. ortodoks hristiyanlığın bütün hz isa sembollerinde onun da elleri bu şekilde resmedilir. ortodoks hristiyanlığın merkezi bizim ülkemizde (istanbul) ve hangi kilisesine giderseniz göreceğiniz isa sembollerinde elleri sürekli bu işareti yapar.

    bir çok insan doğu kilisesi ortodokslarla batı kilisesi katolikler arasında çok büyük farklar olduğunu sanar ama temel konu adına "filioque" dedikleri mevzudur ve anlaşamadıkları konu tamamen felsefiktir. katolik ve ortodoks kiliseleri kutsal ruh adını verdikleri dini sembolün mahiyeti konusunda bir türlü anlaşamazlar. şimdi uzun uzun yazamayacağım ama hristiyan dini özelinde incir kabuğunu bile doldurmayacak saçmasapan bir tartışmadır. özetle her iki din de kutsal üçlü (trinity-teslis) inançlarını korurlar ama kutsal ruh nasıl oluşmuş bir türü karar veremezler. (gerçekten büyük bir insan gerizekalılığı örneği bu tartışma.)

    esas konumuza geri dönersek, işte bu üç parmakla yapılan işaret direk olarak hz isa'ya ve teslis/kutsal üçlü inancından geliyor. 250 sene önce insanlık "milliyetçilik" denen illeti bilmezdi. herkes hangi kavme dahil olduğunu bilir ama kendini inancıyla tanımlardı. sırp-macar-ispanyol- italyan yoktu hristiyan vardı. arap-cezayirli-türk-endonezyalı yoktu müslüman vardı.

    yani bu çetnik selamı denilen ve 3 parmakla yapılan hareket aslında kökenini dinden alan ve sonradan milliyetçilik sembolüne dönüşen bir hareket. çıkış noktası din ama zamanla dine olan aidiyetler milliyetçiliğe evrilince sembol milliyetçi bir anlam kazanmış.

    şimdi bütün bunları neden yazdım? aslında tek anlatmaya çalıştığım konu bu selamın 90'lı yıllarda balkanlarda her türlü pisliği yapan sırpların yeni uydurduğu/keşfettiği bir hareket olmaması. çok eski ve tarihsel temelleri var. çetnik dediğimiz gruplar 90'larda ortaya çıkmadı, yüzyıllardır var. sadece sırplar'ın uzun osmanlı ve yugoslavya tecrübelerinden sonra ortaya çıkan boşluktan faydalanarak yarattıkları aşırı milliyetçiliğin ürünü değil, fakat bu dönemde kötü bir şekilde kullanılmış bir işaret.

    bu nedenle kendini sırp ve ortodoks olarak tanımlayan ünlülerin bu işareti yapması çok şaşırtmıyor beni. bu işareti yapan herkes 90'lı yıllarda balkanlarda sırpların yaptığı pislik ve zulümlere yönelik kullanmıyor. bu işaret sırp kültüründe çok eski bir gelenek ve anlamı yakın zamanda olanlarla anlaşılamayacak kadar derin onların kültüründe. 90'lı yıllardaki sırp gerizekalılığının sembolü olması da tesadüf değil.

    bu nedenle milliyetçi bir sırp'ın bu hareketi yapıyor olması her zaman 90'lı yıllarda yaptıkları pisliklere gönderme yapmaktan daha öte bir anlam taşıyor. bizim ülkemizdeki milliyetçilerin bozkurt işaretinden çok da farkı yok aslında. milliyetçilik denen iflah olmaz hastalığa tutulmuş insanların birbirlerini tanımak ve birlik olmak için uydurduğu sembollerden birisi sadece.

    hayat kendi belirlemediği bir etnisite veya dine ait bir aileden doğduğu için tek doğrunun kendi ait oldukları grup sanarak yaşayan insanları islah eder umarım. din ve miliyetçilik insanoğlunu bölen, birbirine düşüren, sürekli olarak savaşmasına neden olan ve insanı körleştiren iki zehir sadece.

    işte bu çetnik selamı da sırpların yediği zehrin dışa vurum biçimi.