şükela:  tümü | bugün
  • charles rennie mackintosh; iskoçyalı bir mimar, erken modernlerden kabul edilir, yani modernizm daha çıkmadan bu adam kendi meşrebince modern takılmıştır, aslında dönem art nouveau'dur ve eserlerinde art nouveau izleri oldukça sık görülür, ama nispeten sade ve süssüz sanatı döneminin şaşa düşkünü çevrelerince "ya makintoş sen iyi güzel yapıyosun da bi boka benzemiyo yaptıkların, çok çirkin hepsi, bak gene olmamış ne biçim sandalye o öyle, düz?" diye yerilmiştir. yılmaz köksal'a acayip benzer, bıyıklı, mülayim bir insandır.
  • (bkz: mackintosh)
  • 20. yuzyilin en onemli ve en zarif eserler birakmi$ mimar, ressam ve tasarimcilarindandir. genellikle glasgow cevresinde mimari eserleri vermi$tir.

    kendi icin yaptigi, 1960larda uzerinden otoban gecmesi gerektiginden tum bir semt ile birlikte yikilan, ama glasgow universitesi kutuphanesi'nin hemen giri$ine bire bir olarak ve icindeki e$yasi korunarak yapilmi$, gezilebilir durumdaki the mackintosh house, caginin cok ilerisinde, yapimindan 80 yil sonra bugun bile bazilarina fazla modern gorunebilecek bir bina oldugu gibi, sandalye, masa, dolap, yatak, vd. tasarimlari da cok etkileyicidir.

    en onemli eseri $uphesiz ki glasgow school of art'tir. ayrica, mc lellan galleries, the hill house, the lighthouse, willow tea rooms, bugun halen ayakta olup kullanilan eserlerinden bazilaridir. glasgow kent merkezinde sauchiehall street uzerindeki willow tea rooms icin, charles rennie mackintosh (1868-1928) sadece mekani degil, pecetelerden cay ka$iklarina, fincanlardan masalara her$eyi tasarlami$tir ve hala bu tasarimlarla servis yapilir.
    stilize cicek ve bitki motifleri, halen kupeden bardak altligina, kitap ayracindan bileziklere, pek cok urunu suslemektedir.

    mackintosh'un eserlerine bir goz atmak icin, http://www.crmsociety.com/sites.htm iyi bir ba$langic olabilir. tasarimlari icin de http://www.artontiles.com/mackintosh.html veya http://www.rennie-mackintosh.co.uk/ adreslerine bakabilirsiniz.
  • turkiye'de cok az taninan iskoç mimar, ressam, tasarimci kisilik
  • mackıntosh iskoç mimar ve mobilya tasarımcısıdır.1868 glasgow doğumludur.mackıntosh geometrik art neuveau sanatcısıdır. 1884 yılında mimar john hutchıson’a çalışmak için alan glen lisesini terk ettiğinde on altı yaşındaydı 1885’ten itibaren glasgow school of art’daki akşam okul’una katılarak özelliklerini geliştirdi.(eczacıbaşı ansiklopedisi) 1889’da honeyman-keppie şirketinin teknik resim çizen ressamı oldu.mimar herpert mac naır ile burada tanıştı.bu kişi daha sonradan mackıntosh’un kayınpederi olmuştur.o dönemlerde mackıntosh’un kazandığı ödüller arasında bir seyahat bursu vardı.bu da onun italya’ya,fransa’ya ve belçika’ya seeyahatlerde bulunmasına olanak tanıdı.1897’de şlk ödülünü glasgow school of art’ın yeni binası için yapılan yarışmada kazandı. (eczacıbaşı ansiklopedisi) .1897’den 1899’a ve 1907’e , iki dönemde yapılan bina,basit,blok tuğladan bir yapı.asimetrik bir cephesi ve büyük studyo pencereleri var.( three art nouveau archıtecct desıgners).demir çubuklardaki telkari süsler ağır kare şeklindeki binanın etkisini hafifletiyor.aynı dönemde mackıntost buchanan sokağındaki 1896 ve aroyle sokağındaki 1897-1898 çay dükkanlarının iç iç kısımları üzerinde çalışıyordu.(cherles rennıe mackıntosh –chharlotte peter fıell).bundan sonra,kılmacolm 1899-1901’daki şehir evi windy hıll üzerinde ve helensburgh 1902-1903’daki geniş hıll house kompleksi üzerinde çalıştı.her nasılsa mackıntosh’un yüzyıl sonunda topladığı uluslararası beğeni bu işe değil ,daha çok mobilyalarına ve iç tasarımlarına bağlıydı.frıtz warndorfen mackıntosh’un bir müzik salonunu döşemek üzere venedik’e davet etti.mobilyalar ve beyaz, dekoratif panolardan oluşan büyük bir efriz tasarladı.1902’de glasgow’daki turın uluslararası dekoratıf sanat sergisinde cranston çay evi için tasarladığı panoları sergileme fırsatı buldu. ayrıca scottısh povılıon’u da burada tasarladı.1903’ten itibaren port vendres,fransa’da yaşadı.burada kendini tamamen sulu boya resimlerine adadı.
    mackıntosh’un aklında mimarlık tarihide vardı. .( three art nouveau archıtecct desıgners) ilk klasik ve fransız rönesans stıllerindeki çalışmalarıyla gümüş madalya,italya rönesans stılındeki çalışmasıyla ‘da altın madalya aldı. gotik tazdaki, bir demiryolu istasyonu ödül almadı. bu mackıntosh’a alexander thomson seyahat bursunu kazandıran bir ilk klasik eseriydi.bu burs sayesinde avrupanın bir kısmını gördü.sanat galerilerini ziyaret etti ve taslaklar kitabını italya’daki binaların çizimleriyle doldurdu.mackıntosh ruskın’ın .(cherles rennıe mackıntosh –chharlotte peter fıell) the stones of venice’i (venedik taşları)ile yakından ilgilendi. ilgilenilen bugün şey mackıntosh’un teknolojileri okul’un tasarımında bütünleştirişindeki dekoratif tavrıdır.k.( three art- nouveau archıtecct desıgners)eresteden kanallar,kare ızgaralı metal kafesler,elektrik tellerini koruyan borular ve bağlantı kutuları tektonik bütünlük içinde kolayca kullanıldı.avrupa’lı çağdaşları için ,annan ve lemere’nin çektiği okul’un siyah-beyaz fotoğrafları mimari dürüstlükte yeni bir çağın doğduğunun ve anlamlı,yeni bir mimarinin mümkün olduğunun ispatıdır.bu fazla şaşırtıcı birşey değildir.
    o zamanlar da, görmüş olanlar için ,mackıntosh’un cepheleri ele alış tarzıyla ilgili deneyler hem radikal hem de açığa vuran türdeydi.binanın her cephesinde farklı düzeyde mantık araştırıldı.tarihi fakat semboldü.bu farklı düzeydeki tarzlar güçlerini cephede aynı anda etkili olan içsel ve dışsal güçlerin başarılı mimari ve fonksiyonel çözülümünden alıyordu.(eczacıbaşı ansiklopedisi)
    bu açığa vuruş mackıntosh’un modern mimari görüşüne yaptığı en büyük katkıdır. bu da şüpesiz ki orta avrupa’daki yönünü 1920’lerde ve 1930’larda gelişen görevselciliğe çevirdi.bu mimari şiirsel olabilir.fakat gücünü ve temelini inşa etme işinden alır.mackıntosh’un viyana’daki çağdaşları tarafından anlaşılan,ona mesajı buydu.öteki anlaşılan birşeyde el sanatına bağlı olması gerekmediğiydi.makine rötüşlerinin kullanılmasının nasıl bina estetiği içine alınabileceğinin göstergesi the school of art’dır. .(cherles rennıe mackıntosh –chharlotte peter fıell) mackıntosh’un öteki önemli eserlerinin tümünde olduğu gibi burada da japon mimarisinin etkisi görülüyor.bununda afrika sanatının kübizme olduğu gibi modern mimarinin gelişimi ,için önemli olduğu fark edilmiştir.bu etki direk olarak ön parmaklıkların dekoratif pencerelerinde ve dolaylı olarak okuldaki malzeme kullanımındaki tutunda görülebilir.ayrıca annan tarafından çekilmiş mackıntosh’un evinin fotograflarında görülebilir.
    mackıntosh uslubunun en önemli özelliği mekanı bütün düşünmesidir.kare kavramını tüm mekanda başarılı olarak kullanmış ve tasarıma bu açıdan yenilik getirmiştir.eserlerinde kare formunun momotonlaşmadan tekrarını yoğun bir şekilde görmekteyiz.
    mackıntosh mobilyalarını tasarlarken ,yüksek arkalıklı sandalyelerinde götik sanattan etkilenmiştir.mobilyalarında göğe ulaşma eğilimi vardır. .(eczacıbaşı ansiklopedisi)
    mobilyalarinda süsleme elemanları olarak japon sanatı formlarını,gül goncası formunu,renkli camı oldukca güzel kullanmıştır.malzeme olarak genelde meşe ağcını kullanmıştır.detaylarda gümüş ve metali kullanmıştır.zıtlık yaratmak için mobilya koyu ise kullanılan tekstilin rengi açık oluyordu. (mackıntosh furnıture)
    mackıntosh geometrik art neuveau akımından tam etkilenen bir tasarımcıdır.bir tarafta gizemli kişilerle spiral bitkiler varken,diğer tarafta geometrik sade şekiller olarak yer alır. .(eczacıbaşı ansiklopedisi)

    çağın tüm artneuveauistleri gibi süslemeleri aynı zamanda sembolik anlam taşır ve tipik özelliktedir.mackıntosh ve karısının zeka orjanaliteleri avusturya ve avrupada daha çok kabul görmüştür.
    1890’lı yıllarda glasgow’da olduğu gibi öiyana’da benzer koşullar vardı.yani yeni nesil entellektüel insanlar avusturya,macaristan imparatorluğunun tutucu etkilerini reddederek,bürokrasi kilise ve ordunun hatı etkilerinden sıyrılarak yeni bir sosyal demokrat kitle yarattılar.bu sosyal demokrat hareketin sonucu olarak politik ve kültürel yaşamda etkiler ve sosyal demokratlar viyana belediye başkanlığını kazanır.(dr.karl hveger)
    bu arada aynı hava sanatada yansır. gustou mahler imparatorluk operasına başkan atanır ki oda vugnerin takipçisidir. sanatçılar evinde aynı şeyler olur eski sanatın tamsilcileri istifa eder yerine art neuveaucular gecer.mimar ressam ve diğer sanatçılarında katılımı ile kendi dergilerini çıkarıp yayına başlarlar.derginin ismi versacrum sacred sprıng (kutsal bahardır )ve latincedir.avusturyadan ve dışarıdan gelen bütün edebiyat ve sanat yayınları ile sayfaları doludur.
    stilin anahtarı art neuveaunun avuaturyada geliştirdiği geometrik sanattır.alois riegl 1895’te yayınladığı kitabında (stili sorgulama) geometrik süslemelerin kültürel geçerliliğini sorgular ilerideki bir kitabında ise orta avrupa’nın göçebe kavimlerinin (5. ve 6. yüzyılda) abstrak geometrik şekiller ile insan ve hayvan figürlerini kullandığını yazar ve kavimler arasındaki paralelliği vurgular.çünkü benzer şekiller romalılarla ta ingiltere’ye kadar yayılır.bu arada aynı etmen glasgow dörlüsünüde etkiler.
    19. yy sonunda chıcaco glasgow,viyana ve dormstada art neu her türlü gelişimi göstererek bu da los ancelese kadar yayılır.birinci dünya savaşına kadar bir neoklasik tarz olarak,bahrens ve hoffman’ın başını çektiği birlilik olarak devam eder.
    amerika desinatör hols sullivan ise yaptuğı boyalı cam ve metal işlerinde kızılderililerin otantik havasını yansıtır.hayat ağacı motifi ise ortadoğu halılarından esinlenerek yapılmıştır.

    ‘charles rennie mackintosh’
    charlotte&peter fıell tasctıen
  • "there is hope in honest error, none in the icy perfections of the mere stylist." deyu havalı bir özlü söz sahibidir kendisi.
  • su geçirmeyen materyali icat eden ve su geçirmeyen yağmurluğun patentini alan iskoç kimyager.