şükela:  tümü | bugün
  • 1483 - 1498 arasında hüküm sürmüş olan fransa kralı. 13 yaşında babası xı. louis'nin yerine tahta geçer. iktidarı sırasında feodal derebeyleri merkezi iktidara karşı ayaklanarak 1485 - 1488 yılları arasında mad savaşı çıkartmış ancak yenilmişlerdir. napoli krallığında hak iddia etmek için italya'yı işgal edecek ve sonunda geri çekilmek durumunda kalacağı italya savaşlarını başlatacaktır.

    gençliği
    charles fransa'da château d'ambois'da dünyaya gelir. babası kral xı. louis'nin ikinci eşi charlotte'dan hayatta kalan tek oğludur. charles babasından sonra 13 yaşında 30 ağustos 1483 günü tahta çıkar. ancak babasının isteği üzerine kral naibi olarak gerçek iktidar ablası anne ve eşi bourbonlu peter'e geçer. ikili 1491 yılına kadar hüküm sürer.

    evlilikleri
    charles 22 temmuz 1483 günü 3 yaşındaki avusturyalı margaret ile evlendirilir. evlilik charles'ın babası xı. louis tarafından 1482 arras barışı uyarınca ayarlanmıştı. margaret çeyiz olarak artois ve burgonya'yı fransız topraklarına katmış olur. 1488 yılındaki çeşitli gelişmeler bu evliliği ve çevresinde yapılan planları etkileyecektir. 1488 yılında bretonya dükü bir binicilik kazasında ölünce 11 yaşındaki kızı anne onun varisi olur ancak topraklarını fransa'ya kaybetme korkusuyla 1490 yılında ı. maximilian ile evlenmeyi planlar. kral naibi anne ve eşi peter ise bu evliliğe karşı çıkar. breton, fransızlar tarafından işgal edilince ı. maximilian yardım edemez. anne bundan sonra charles ile evlenmeyi kabul edin. 1491 yılı aralık ayında château de langeais'de evlilik gerçekleşir. zorla evlenen kraliçe anne amboise'deki clos lucé'de yaşar. charles'ın margaret ile olan ilk evliliği sorunu ise sürer. evlilik iptal edilse de margaret ailesine verilmez. artan baskılar sonucu ancak 1493 yılında ailesine dönmesine izin verilir.

    italya savaşları
    fransa'nın işgal tehlikesiyle kalmaması için uğraşan charles, avusturya ve ingiltere ile anlaşır, tarafsızlıkları karşılığında oldukça büyük bedeller öder. fransa kaynaklarını büyük bir ordu meydana getirmek için kullanır, bu süreçte oldukça kapsamlı bir kuşatma ekipmanı inşa ettirir. 1489 yılında papa vııı. ınnocentius anlaşmazlık halinde olduğu napoli kralı ı. ferdinand'a karşı napoli topraklarını charles'a vaadeder. benzer şekilde 1494 yılında milano dükü ludovico sforza da charles'ı napoli'yi alması için teşvik eder. bu koşullar altında charles napoli'yi gerçekten ele geçirebileceğini düşünerek harekete geçer. 1494 yılında charles içinde 8 bin isviçreli paralı asker de olan 25 bin askerlik ordusuyla italya'ya girer. geçerken floransa'yı da alan charles savaşmadan 22 şubat 1495 günü napoli'ye girer. ıı. alfonso devrilir ve napoli kralı olarak tahta charles çıkar. italya'daki kurulu düzeni altüst eden fransız ordusunun varlığından faydalanmak isteyenler de olur. floransa'da papalığın uygulamalarına karşı muhalefette bulunan ünlü rahip girolamo savonarola bu dönemde yoğun propagandaya başlar. fransız ordusunun hızlı ve güçlü ilerleyişi tüm italyanları korkutur ve fransız yanlılarını bile rahatsız eder. fransızlara karşı geniş çaplı bir ittifak oluşturulur. 1495 yılı temmuz ayında fornovo muharebesinde italyanlar fransızları yener. charles seferde elde ettiği tüm ganimeti kaybeden charles italya'dan ayrılmak durumunda kalır. napoli'de kalan birlikleri italyanlar tarafından kolaylıkla bastırılır. sonraki birkaç yılda charles ordusunu yeniden kurarak harekâtına devam etmeye çalışsa da başarılı olamaz, ayrıca yüksek giderler nedeniyle borçlarını ödeyemez hale gelir.

    ölümü
    italya'dan çekilmesinden iki buçuk yıl sonra bir kaza sonucu 1498 yılında hayatını kaybeder.

    geleneği
    charles'ın ölümünün ardından bıraktığı ülke zor durumdadır. borç içindeki fransa krallarının atılgan dış siyasetinin cezasını ödemek durumunda kalmıştır. ancak kalkıştığı askeri sefer italya ile fransa arasındaki kültürel bağları güçlendirmiş, rönesans hızla fransız aydınlarına ulaşmıştır.

    charles'ın çocuklarının tamamı o hayattayken öldüğünden dolayı ölümüyle birlikte valois hanedanı sona ermiş olur. ondan sonra tahta babasının kuzeni olan orléans dükü xıı. louis olarak çıkar. charles'ın eşi anne ise kocasının ölümünden sonra breton'a gider ve dükalığın bağımsızlığı için uğraşır.

    kaynak