şükela:  tümü | bugün soru sor
  • osmanlı yönetim sistemine bakıldığında yönetici otorite durumunda olan padişahların bir icraatçı bir de saltanatçı yönü olmuştur. saltanat geleneği muhafaza ederken icraatlar ise bu geleneğin cari kalmasını sağlamıştır. icraatlar icraatın içinde yani sancaklarda görev alarak öğreniliyordu. bir yönüyle icraat osmanlı'nın yörük, türkmen yönüdür, saltanat ise şehirlileşen aristokratlaşan yönü.

    duraklama devriyle yani yeni icraatların yapılamadığı devir ile birlikte getirilen kafes usulü icraat elden gitti bari saltanat elde kalsın denilerek bu devirden sonra saltanatçı bir usulü devreye sokmuştur. padişahın sadece saltanatı temsil eder hale gelmesiyle de halkın nezdindeki itibarı yavaştan zedelenmeye başlamıştır.

    saltanat elitizme ve aristokrasiye kapı aralamıştır. cumhuriyet her ne kadar osmanlıdan tevarüs eden saltanatı ortadan kaldırıp yine oradan tevarüs etmesi gerekirken sekteye uğrayan icraatı devreye sokarak halkın desteğini almışsa da atatürk sonrasında kısa süre içinde saltanat tekrardan devralınmıştır.

    bu yönüyle de chp osmanlı'dan saltanatçı bütün özellikleri devralmış, icraatçı özellikleri ise muhafazakar partiler daha özelde ilk elden demokrat parti devralarak chp'den ayrılmıştır. ama bir paradoks olarak muhafazakarlar osmanlıcıyken chp'liler osmanlı karşıtıdır. chp'lilerin karşı olduğu osmanlı osmanlı'nın icraatçı yönüdür yani yörük, türkmen köylü yönü -ki bu yönü de sürekli halkı kaba eğitilmeye muhtaç köylüler olarak görmelerinden anlaşılabilir- değilse saltanatı pek âlâ tevarüs ettirmek istemektedirler. üç kuşaktır chp'li olanlara bakarsanız çoğu paşa torunu gibidir. kelimeleri falan herkesten fazla osmanlıcadır. ev döşemeleri ziyadesiyle osmanlıdır. dolayısıyla osmanlı'nın saltanatçı yönünü fazlasıyla tevarüs ettirmişlerdir. muhafazakarlar ise osmanlı'nın icraatçı yönünü yani türkmen yörük yönünü tevarüs ettirmişler ve sürekli iktidarı elde tutmuşlardır. nasıl ki tarihte osmanlı'yı bitiren kendi içindeki saltanatçı yönün icraatçı yöne galebe çalması olmuşsa, chp'yi bitiren de bu saltanatçılıktır. chp'nin halka dönmesi de mümkün değildir çünkü tevarüs ettiği gelenek buna müsaade etmeyecektir.