şükela:  tümü | bugün soru sor
  • toplumun cinsiyeti nedeniyle kişiye uygun gördüğü tutum ve davranışların tam olarak yerine getirilmesidir.
  • insanları uzaktan gözlemleyip içinizden "bunlar ne yapıyor lan böyle? acaba kimden nasıl öğrenilip nasıl hayata geçiriliyor bu roller, hiç sorgulanmıyor mu ki?" diye kendi kendinize sormanıza sebep olan şeyler.

    erkekler mesela, sert bakışlı, sert ses tonlu, diğer erkeklere karşı şüpheci ve saldırgan görünüşlü, inatçı, dediğim dedik, dediğinden dönmeyen kişi rolündeler.

    kadınlar ise erkeklerle göz göze gelmeyen, gerekmedikçe iletişim kurmayan, etrafa fazla bakmayan, nötr yüz ifadeli, erkek karşısında emir kulu, ben bilmem beyim bilir tadında ipleri salmış görüntüdeler.

    ya da toplumdaki insanların peşin yargıları. erkek şöyledir, kadın böyledir...

    mesela: erkek evin direğidir, güçlüdür, serttir, kavgacıdır, saf kalplidir, oburdur, odundur, yemek yapmaz, bulaşık yıkamaz, temizlik yapmaz...

    kadın narindir, erkeğini dinler, yemek yapar, ütü yapar, çocuk bakar, evden fazla çıkmaz, dedikoducudur, gevezedir, alışverişe bayılır, arabayı iyi kullanamaz...
  • toplumun çocukluktan itibaren insanlara dayattığı normlardan biridir.

    ayrıca yeğenlerimde toplumun dayattığı şekilde oluşmasına ister istemez engel olduğumdur.

    mesela kadın kısmısı mutfakta iş yapar, erkek kısmısı mutfağa girmez diye bir saçmalık var. benim yeğenlerimin önünde ise borazan sesli, sakallı ama mutfakta dolma saran bir dayı modeli var.
    (bkz: ben)

    ayrıca normlarınız götünüze girsin.
  • toplumun cinsiyete yuklemis oldugu cinsiyet rolunu bireyin tasimasi.
    ornegin, duygusal olmak, iyi anne olmak gibi ozellikler turk toplumunda kadina atfedilen ozellikler iken; sert olmak, futboldan anlamak erkege atfedilen ozelliklerdendir.
  • toplum tarafından arzu edilen, kültürel farklılık gösteren, kadın ve erkeklere atfedilen davranışlar ve rollerdir. örneğin reklamlarda kadınlar hep geleneksel rollerde gösterilir, ya mutfakta yemek yapıyordur ya çamaşır yıkıyordur ya da çocuğa bakıyordur. kadınlar nazik, duyarlı, pasif ve bağımlı olmalıdır, erkekse agresif, bağımsız, hırslı ve güçlü olmalıdır. rekabet erkek doğası için olması gerekirken, kadınlara yakıştırılmaz. kız çocuklara pembe alınmalıdır, erkek çocuklarına ise mavi. erkek ağlamamalıdır, duygularını saklamalıdır, ağlamak feminenlik ve zayıflık göstergesidir. kadınlar, kadınlardaki maskülenliğe karşı daha ılımlıyken, erkekler, hemcinslerinde feminenliği kabul etmezler. bu çocukken de böyledir, özellikle 8-11 yaş arasında oğlan çocuklarının kızlarla oynaması feminenliğe işaret eder ve kızlarla oynayanlar gruptan dışlanır. oyuncak seçimlerinde de cinsiyete dayalı tercihler yapılır. doğru olansa erkek ve kız çocuklarına karma oyuncaklar almak ve belli kalıplara sokmadan yetiştirmektir.
  • cinsel rol model(ler)imizden ve kendi ruhsal-cinsel gelişimimizden edindiğimiz cinsel ve sosyal-cinsel davranış kalıplarımızın bütünlüğü, bütünlüğe kavuşmuş varsayılan örüntüsü.

    şöyle çarıklı erkanıharp işi, bilimsel olmayan ama ampirik bir önermem olacak: türkiye'de tipik olarak erkek çocuk erkekliği anneden, kız çocuk kadınlığı babadan öğrenmek, devralmak durumundadır. başka türlüsü istisna olur. erkek çocuk anneden erkeklik örüntüsünü alır, olduğu kadar veya olduğu kadarıyla. kendi gizil veya görünür dişilliğinden de kızına devreder. karşılığı kızlar için geçerli. değişik bir kalıtım. sanki öğretmek için öğrendiğini değil öğrenmediğini kullanmak zorunluluğu gibi. zengin değil yoksul ve basit olan tarafından vermek-paylaşmak gibi.

    bu önerme bilimsel bilgi ve gözlemlere aykırı mı, uyumlu mu bilmiyorum. ama aykırı bile olsa varsayım olarak ilginç ve gözden geçirmeye değer. zıt kutupların çekimi gibi bir şey. veya sosyal hayattaki güzel-çirkin eşleşmelerini de akla getiriyor.

    (bkz: cinsel kimlik)
    (bkz: cinsiyet rolleri kalıp yargıları)
    (bkz: cinsel rollerin kalıplaşması)
    (bkz: toplumsal cinsiyet), gender/@ibisile