şükela:  tümü | bugün
  • devam eden olagelen mesafe gibi manaları olan astronomik terimdir. türlçesi nedir bilmiyoruz ulu tdk ya sormak lazımdır. ancak astronomide şu çok duyulan "13 milyar ışık yılıızaklıkta yeni galaksi bulundu" gibi haberlerde asıl mesafeyi belirtmek için kullanılır.

    örneğin ışık bir galaksiden yola çıkar ve bize bu ışığın ulaşması 12 -13milyar yıl sürer.

    şuraya dikkat. ışık bu galaksiden ilk yola çıktığında galaksi bizimkinden 2,5 milyar yıl uzakta bulunuyordu. fotonun zamanı olmaz yani aynı şekilde bize ulaştı (fotonun dili olsa yolculuk nasıl geçti anlat diyebilseydik , yola çıktım ve o an buradaydım derdi)

    yani biz bu galaksinin bizden 2,5 milyar ışık yılı uzakta olan halini görüyor fakat o görüntünün 12-13 milyar yıllık olduğunu söylüyoruz, yani ışığının 12 milyar yıldır yolda olduğunu söylüyoruz.

    neden 2,5 milyar ışık yılı öteden gelen bir ışık aradaki mesafeyi 12 milyar yılda kapatabilmiş? çünkü ışık yoldayken evren de geişlemeye devam etmiş.

    öyleyse akla bir soru daha geliyor çünkü biz 12 milyar yaşındaki bir görüntüye baktık ve görüntüdeki galaksinin 12-13 milyar yıl önce bizimkinden 2,5 milyar ışık yılı uzakta olduğunu anladık. şimdi nerede veya ne kadar uzakta?
    comoving distance bu sorunun cevabını veir ve o da yaklaşık bu örnek için 30-32 milyar ışık yılı kabaca 10 gigaparsektir.

    yani özetle tekrar edelim. aramızdaki mesafe 2,5 milyar şık yılı iken o galaksiden bize doğru yola çıkan foton, fotonun sonlu olan hızı artı evrenin genişlemesi sebebiyle 12 milyar yıl sonra bize ulaşmış olup, o galaksi şu anda bizden 30 milyar ışık yılı uzaklıktaki bir msafede bulunmaktadır. nerdeeen , nereye yani, 12 milyar yılda epey nereden baksan bu iki galaksi arasında 12 kat daha genişlemiş evren. (hayır her bir milyar yılda katlanmamış bu kaba hesap zaten ve çok eskiden daha yavaşça yakın zamana doğru daha hızlıca genişliyor yani bir de karanlık enerji diye bir şey daha var)

    mesafe arrtıkça bu uzaklığın katlanarak artacağını da belirtelim yani 12 milyar yıldır ışığı yolda olan çok eski galaksilerin bize aşırı uzak olması pek mümkün değil onlar zaten gözlenebilir evrenin sınırında (kabaca 90 milyar ışık yılı çapında bir alan) veya ötesinde olmalılar.