şükela:  tümü | bugün
  • (çuvaşça) çuvaşistan halkının (çuvaşların) konuştuğu türkçe lehçesi. türkiye türkçesine en uzak lehçelerden biridir yakutçayla birlikte. türkçe'nin lehçelere bölünmeden önceki zamanlarına (hunların türkçesi, göktürkçe) en yakın lehçe, o zamanlardan beri en az değişime uğrayan lehçe kabul edilir. kiril alfabesiyle yazılır.
  • cuvasca nın bir diğer özelliği de göktürk yazıtlarındaki türkçe ile mogolca arasında ki geçiş dilidir örnek vermek gerekirse eski türkçedeki kün(gün) ün şeklindedir.bu dili hala 60000 kişi kullanmaktadır.
  • çuvaşça müzik yapan türkiyeli müzik grubu için (bkz: saska)...
  • eski volga bulgarları'nın torunu olan çuvaşlar, çuvaş özerk cumhuriyeti'nde yaşamaktadır. ayrıca idil-ural bölgesi'ndeki öteki cumhuriyetlerde de çuvaş toplulukları vardır. bugün için toplam nüfusu yaklaşık 4 milyondur.

    türk lehçelerinin gruplandırılmasında en başta kullanılan ölçüt 'r-z' ve 'l-ş' denkliğidir. bu denklikle ortak türk dilinden çuvaşça adıyla bir kol ayrılmaktadır. buna göre bütün türk lehçelerindeki /z/ ve /ş/ sesleri çuvaşçada /r/ ve /l/ dir. bu özelliği ile ortak türk dilinden ilk önce koptuğu anlaşılan çuvaşça bugün türk lehçeleri arasındaki anlaşılabilirlik bakımından en güç olanıdır.
  • türki diller içinde en farklı özellikler gösterenidir. lengüistik bakımdan volga bulgarcasının ya da hun dilinin,utigur ve kutrigurların konuştuğu dilin devamı olduğunu dair teoriler en çok kabul görenleridir. daha ilginç bir özelliği çuvaşçanın gramer bakımından hem türki hem de uralik dillere has özellikleri göstermesidir ki, bu kısmen çuvaşların üzerindeki komşu ural halklarının (bilhassa mariler)
    etkisi olarak açıklanmakta, ama kimi lengüistler tarafından da altay dilleri'yle fin-ugor dilleri arasındaki akrabalığın kanıtı olarak gösterilmektedir.
  • bu dille türkçe arasında bir tane ortak kelime buldum ben, çok mutluyum!

    haranı diye bir şey var bizim orda, böyle çok büyük kazanlara deniyor. simsiyah böyle, düğünlerde kullanılır hatta.

    işte kazan kelimesinin çuvaşçadaki karşılığı huranmış. zetasizm-rotasizm olayını düşünürsek de, aynı kelime olduğunu iddia etmeye bile gerek yok.

    oh bebek, artık çuvaşistan'a daha bir yakınım!
  • rusyanın orta kesiminde, ural dağlarının batısında yaşayan çuvaşların konuştuğu, türkçenin en uzak koludur.
  • yazılanın aksine göktürk yazıtlarındaki dille pek ilgisi yoktur. volga bulgarcasından türeyen bir dildir. göktürk yazıtlarında ise oğuz türkçesinin bir türü kullanılır. göktürk yazıtlarındaki dil, türkiye türkçesine çuvaşçadan çok daha yakındır.

    türk dilleri ya da türki diller ailesinde, türkiye türkçesine en uzak dildir çuvaşça. hatta bu dil konuşulduğunda tek kelime bile anlamazsınız ama aynı dil ailesinde bulunduğuna dair hiçbir şüphe yoktur. dil aileleri böyledir, ortak kökenden türeme esastır.

    almanca ile yunanca da birbirine çok uzaktır ama aynı dil ailesindedir. (bkz: hint avrupa)