1. din dışı * edebiyatı başlatan divan şairi olarak da bilinir. divanı yoktur
  2. 13. yüzyıl divan şairlerinden, horosanlıdır. divan edebiyatının anadolu'daki ilk temsilcisi olarak kabul edilir.
    3.alaeddin keykubat döneminde saraya alınarak hükümdarın emriyle selçuklu şehnamesi'ni yazmıştır.

    hoca dehhani olarak da bilinen şairin farsça şiirlerinin yanısıra -özellikle din dışı konularda- anadolu türkçesini kullandığı görülür. yazım tekniği zayıf ama dil bakımından zengin kabul edilir.
    ilk olarak 1926'da ünlü edebiyatçı fuad köprülü dehhani ve eserlerini tanıtmış, mecdut mansuroğlu da 1947'de dehhani'nin on şiirini (1'i kaside,9'u gazel)
    "dehhani ve manzumeleri" adlı kitabında yayımlamıştır.
  3. ‘aceb bu derdümün dermânı yok mı
    ya bu sabr itmegün oranı yok mı

    yanaram mûmlayın başdan ayağa
    nedür bu yanmağun pâyânı yok mı

    güler düşmen benüm ağladığıma
    ‘aceb şol kâfirün îmânı yok mı

    delübdür ciğerümi gamzen okı
    ara yürekde gör peykânı yok mı

    gözi hançerlerin boynuma çaldı
    ‘aceb ol zâlimün im’ânı yok mı

    su gibi kanumı toprağa kardun
    ne sanursın garîbün kanı yok mı

    cemâl-i hüsnüne mağrûr olursın
    kemâl-i hüsnünün noksânı yok mı

    begüm dehhânî’ye ölmezdin öndin
    tapuna irmeğe imkânı yok mı

    (bkz: mefâ’îlün mefâ’îlün fa’ûlün)

    divan şiirinin ilk izleri açık seçik görülebilir dehhânî'de. selçuklu saraylarında yazdığı şiirlerinde anadolu türkçesi'ni de kullanır; aynı zamanda doğu şiirinin renkli sembollerinden olan bahar mevsimi, gül-bülbül, işret meclisleri ile özlemlere, heveslere, umutlara ve içli yakınmalara da yer verir.
  4. dehhânî.
    anadolu şairlerinden biridir. "hoca dehhânî" diye de anılır. divan edebiyatı'nın anadolu'daki ilk temsilcisi ve kurucularından biri olarak kabul edilir. "saray şairi" olarak ünlenmiştir. yaşadığı dönemde divan edebiyatı icra eden şairlerin aksine, tasavvuf ile ilgilenmemiş, daha çok zevk ve sefa konulu şiirleri kendisine rota olarak bellemiştir. iran edebiyatını ve şirini kendisine model olarak seçmiş ve divan şiirinde verdiği ilk örnekleri iran şiirindeki kalıpları baz alarak vermiştir.

    divan edebiyatı'nın anadolu'daki ilk örneklerini verdiği kabul edildiğinden, kendisinden bir "usta" olarak söz edilmez. çoğu kez "ilk basamak" olarak görülen şiirlerinden, anlam yönünden belirli bir kaliteyi aşması nedeniyle, "daha önce var olan eserlerden esinlenilmiş" şiirler olarak bahsedilmesi de mümkündür.
  5. gün yüzünde hat belürse gözlerüm giryân olur
    hâle görünse kenâr-ı mâhda bârân olur

    la‘lün içün gözlerün birbirine hançer çeker
    ol iki mest arasında korkaram kim kan olur

    gül budagı gibi gülşende salınsan nâz ile
    karşuna başın salup serv-i revân hayrân olur

    zülfi üstinde gören der gûşe-i ebrûsını
    sâyesi tutmış cihânı nice hoş eyvân olur

    gizledi hattı dehânî hâtemin dilde dutar
    şimdi fitne devridür yok yere çok bühtân olur
  6. dehhân yağcı demektir. yağ kelimesinin arapça karşılığı olan dühn kelimesinden gelir. kendisine yalaka manasında bir mahlas seçmeyeceğini tahmin ederek yağ alım satımı ile uğraştığını söyleyebiliriz.
  7. "inceldise hecr ile karınca gibi belin
    firkât nice bir ola süleyman ire umma"

    demiş. karamsar olduğunu söyleyebilirsek de, ben derim ki, "kurtarıcı bekleme" diyor adam, "kendini kurtar."
  8. ''bir kadehle sâki bizi gamdan azâd eyledi
    şâd olsun gönli ânun* gönlümü şâd eyledi'' beyitinin sahibi.

dehhani hakkında bilgi verin