şükela:  tümü | bugün soru sor
  • sözlükte olmamasına şaşırdığım fritz heider 'in kişi tutumlarına yönelik olan kuramı.bu kuram özellikle kişilerarası algı çerçevesinde gelişmiştir.heider bu kuramda bir kişinin(k) , bir diğer kişi (d) ve bir tutum objesi (o) arasındaki ilişkileri incelemiştir.bu incelemede durum söz konusu olan kişinin görüş acısından ele alınmıştır.
    heider bu 3 durum arasında 2 tür ilişki önermiştir:
    a)sevme-sevmeme ilişkisi
    b)birlikte olma(ait olma) - olmama ilişkisi.
    her iki ilişkide olumlu (+) ya da olumsuz (-) olabilir. ancaaaaak

    k-d-o üçgeninde her 3 ilişkide k'ya göre olumluysa ya da ilişkilerin 2'si olumsuz 1'i olumluysa k'nın zihninde denge durumu vardır. amaaa
    2 ilişki olumlu 1'i olumsuz ya da 3'ü de olumsuz ise k denge durumunda değildir ve bu kişiye rahatsızlık verir. kişi bu durumdan kurtulmak ister.kurtulmak içinse d'ye veya o'ya olan tutumunu değiştirmek durumundadır.

    örneklerle açıklamak gerekirse ahmet arkadaşı mehmet'i çok sevmektedir (+iliski ) ve ahmet yalandan nefret eder (- ilişki). ahmet mehmet'in yalan söylediğini öğrenir (+ aidiyet ilişkisi).bu durum ahmet için dengesiz bir durum oluşturur ve ahmet bu rahatsız edici durumdan çıkmak için ya mehmet ile ilgili olan olumlu tutumunu terk edip mehmet'i sevmeyecek ya da yalan ile ilgili olumsuz tutumunu değiştirip kendini yalanın kötü bir şey olmadığına inandırmaya çalışacaktır.boylelikle kişinin tutumu değişmiş olacaktır.

    3 olumsuz neden rahatsızlık yaratıyor sorusuna gelirsek de yine örnekden gidersek ahmet ali'yi hiç sevmiyor ve ahmet komünizme karşıdır. ali de komünizme karşıdır ve ahmet bunu öğrendiğinde ahmet için dengesizlik oluşur çünkü sevmediği kişiden beklentisi kötü bir fikre sahip olmasıdır ancak eğer böyle kendi için iyi bir fikire sahipse o kadar da kötü biri olamaz ve ahmet burada dengesiz bir durumla karşılaşacak ve ali hakkında tutumunu değiştirmeye doğru bir baskı hissedecektir.

    bu kuram eksikleri olmasına rağmen önemli bir kuramdır. kaynak için: dünden bugüne insan ve insanlar / prof. dr. çiğdem kâğıtcıbaşı