şükela:  tümü | bugün
778 entry daha
  • dönemin acımasızlığı sadece dersim’e değil birçok anadolu iline de sirayet etmiştir. katliam kelimesi belki ağırdır belki değildir ancak dönemin şartları düşünüldüğünde gayet sıradan kimseye sürpriz olmamış bir eylemdir.

    cumhuriyet’in ilk yıllarında anadolu’da birçok kentte kimi zaman “din elden gidiyor” kimi zaman “toprak bizim devlet ne karışır” gibi nedenlerden dolayı irili ufaklı isyanlar çıkmış bunların çoğunluğu kanlı bastırılmıştır. yanlış anlamayın herkese yapıldıysa siz de sesinizi çıkarmayın demiyorum sadece olayların bu noktaya gelebileceğini dersim’de isyan edenler isyancılara destek verenler de biliyorlardı. bu işin faturası buydu. nasıl ki ultra lüks bir restoranda “bir suya 20 lira yazmışlar” diye isyan etmek mantıksızsa o dönemde isyan ettiğin zaman kanla bastırılacağı da herkesçe bilinen bir gerçekti. zira dersim olaylarına değin yaklaşık 15 isyan gerçekleşmiş bunların birçoğu şiddetle bastırılmıştır. insanlara “bu restoranda su 20 liradır” mesajı verilmek istenmiştir.

    hiç şüphesiz ki seyit rıza ingilizlerin gazına geldi. ingilizlerin koruyuculuğuna güvendi. eğer ingilizler söz verdikleri gibi destek çıksalardı bugün bambaşka bir tarih konuşuyor olabilirdik.

    sonuç olarak seyit rıza ve destekçileri bu restorana oturdular ve su siparişi verdiler restoran sahibi de su bedeli olarak 20 lira istedi ve aldı.

    olan her şiddet olayında olduğu gibi iki güç arasında kalan sivillere özellikle de kadın ve çocuklara oldu. dersim’i ve dersimlileri seven biri olarak dersim olaylarına tarafsız bir şekilde bakmaya çalıştığımda (ki taraf tutsam bile bu masumların tarafı olurdu) bu şekilde görebiliyorum.

    atatürkçü bir birey olarak atatürk’ün dünyanın insan haklarına en saygılı lideriymiş gibi gösterilmesi de fazla romantik geliyor. nihayetinde kendisi askerdi olaylara karşı refleksleri de yine dönemin şartları gereği asker refleksleriydi. bundan dolayı atatürk’ün gözümde değeri düşmez de artmaz da.

    keşke hiç yaşanmasaydı dersim hep dersim kalsaydı.