şükela:  tümü | bugün
  • avrupa ülkelerinde açılan davalardan sonra popüler internet sitelerinin başına bela olacağı şimdiden belli olan yasal haktır. gerçek ve tüzel kişiler istedikleri anda kendileri ile alakalı tüm verileri internetten sildirebiliyorlar. bu konuda internet sözlüklerinin de başı fena şekilde ağrıyabilir.

    türkiye'de 2016 yılında yürürlüğe giren "kişisel verilerin korunması kanunu" ile kişilerin temel hak ve özgürlüklerinden olan özel hayatın gizliliğinin korunması yönünde büyük bir adım atılmıştı. her ne kadar kişisel verilerin korunması kanunu ile veri sorumlularına kişisel verileri silme, yok etme veya anonimleştirme yükümlülüğü getirilse de günümüz teknolojisinde kişisel verilerin kişinin rızası dışında üçüncü kişiler tarafından kayıt altına alınabilmesinin ve bu bilgilerin herkesin ulaşabileceği platformlarda yayılabilmesinin bir sonucu olarak bu kanunun özel yaşamın gizliliğine yeterli korumayı sağlayacağını söylemek pek mümkün değil.

    bu nedenle, dijital ortamda kişilerin mahremiyetine yönelik tehditleri bertaraf edebilmek adına kişisel verilerin korunması hakkının bir uzantısı olarak "unutulma hakkı" gündeme geliyor.

    unutulma hakkı, fransa’da iletişim şirketlerine kullanıcılarının elektronik posta ve telefon mesajlarını makul bir süre sonra tamamıyla yok etme yükümlülüğü getirilmesiyle birlikte ilk defa hukuk uygulamasındaki yerini aldı. daha sonra, 2016 yılında avrupa birliği komisyonu’nun kişisel verilerin korunması hakkındaki 95/46/ec sayılı direktifini yürürlükten kaldıracak yeni düzenlemenin (ec 2016/679) 17. maddesinde unutulma hakkı (right to be forgotten) tanımlanarak normatif alanda ilk düzenleme yapıldı.

    25 mayıs 2018’de uygulanmaya başlayacak bu düzenleme ile hukuka aykırı olarak yapılan işlemler ve veri sahibinin rızasını geri çektiği durumlar başta olmak üzere çeşitli nedenlerle veri sahibine, kişisel verilerin silinmesini veya işlenmesinin sınırlandırılmasını talep etme hakkı getiriliyor.

    bu durumda, veri sorumlusu üçüncü kişilerin bu verileri çoğaltmaması ve yaymaması için teknik önlemler dâhil gerekli her türlü önlemi almakla yükümlüdür. ancak, verilerin bir kere kamuya açılmasından sonra dijital ortamda yayılmasının önüne geçmek hem teknolojik hem de mali açıdan imkânsız olduğundan, ab komisyonu veri sorumlusuna kişisel verilerin yayılmasını engelleme (blocking) yükümlülüğü getirmemiştir. ab komisyonu’nun bu düzenlemesinden de anlaşılacağı üzere dijital ortamda veriye ulaşılabilirliğin tamamen ortadan kaldırılması mümkün olmayacağından, unutulma hakkının herhangi bir ihlale yer vermeden, eksiksiz olarak sağlanmasının günümüz teknolojisinde gerçekçi olmadığı söylenebilir.

    unutulma hakkı, avrupa birliği adalet divanı’nın 2014 yılında verdiği ‘google’ kararı ile uygulamada güç kazanmaya başladı. söz konusu kararda, her somut olay ışığında, kamunun kişisel veriye erişmesinde üstün menfaati yoksa veya kişisel verinin işlenmesi ifade özgürlüğü kapsamına girmiyorsa, veri sahibinin kişisel bilgilerin arama motoru listesinden silinmesini talep edebilme hakkının bulunduğu vurgulanmıştır. kişisel veriler eksiksiz, geçerli, yasal olarak işlenmiş ve yayınlanmış olsa dahi veri sahipleri verilerin,

    -- ilgisiz olduğunu,

    -- işlenme amacını aştığını,

    -- güncel olmadığını, ve

    -- tarihi, istatistiksel veya bilimsel amaçlarla tutulmaları zorunlu olmadığı halde, gereğinden fazla sürede sistemde tutulduğunu ileri sürerek silinmelerini talep edebilecektir.

    özel hayatın gizliliği ile kamunun üstün yararı ve ifade özgürlüğü arasında menfaat dengesi sağlanırken, unutulma hakkı kapsamında örneğin insani değerlerini yitirmiş bir mahkûmun bütün verilerinin silinerek bu kişiye yeni bir kimlik sağlamanın yaratacağı sorunlar düşünüldüğünde, toplumun hatırlama hakkının da en az bireyin unutulma hakkı kadar önemli olduğunun altının çizilmesi gerekir. bu açıdan, mahkemelerin karar verirken özel hayatın gizliliği ile basın özgürlüğü, ifade özgürlüğü ve üstün kamu yararı arasındaki dengeyi her somut olayda çok hassas bir dengede gözetmesi gerekecektir.

    türkiye’de unutulma hakkına ilişkin doğrudan bir düzenleme bulunmamakla birlikte internet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele edilmesi hakkında kanun, türk ticaret kanunu, türk borçlar kanunu gibi çeşitli kanunlardaki düzenlemeler ile kişilerin dijital ortamda yer alan kişisel bilgilerinin kaldırılmasını talep etmesi mümkün.

    yine de, kişisel verilerin korunması hakkında kanun’a dayanarak çıkarılacak olan kişisel verilerin silinmesi, yok edilmesi ve anonimleştirilmesi hakkındaki yönetmelikte unutulma hakkına ilişkin bir düzenleme yapılması, içtihatlarda unutulma hakkına yapılacak atıfl ar için kanunilik ilkesi bakımından önem arz ediyor.

    yargıtay hukuk genel kurulu, avrupa birliği adalet divanı’nın kararına atıfta bulunarak verdiği bir kararda, cinsel tacize uğramış mağdurun isminin kitapta anılmasının bilimsel nitelikli bir çalışma olması nedeniyle ifade özgürlüğü kapsamında sayılmayacağını ve unutulma hakkı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmiştir. bu kararda unutulma hakkının yalnızca dijital ortamdaki kişisel veriler için değil, kamuya açık tüm kişisel verilere yönelik olarak da uygulanabileceğinin altı çizilmiştir.

    son olarak, anayasa mahkemesi’nin 15 eylül 2016 tarihli kararıyla 1998-1999 yıllarında uyuşturucu kullanmaktan ceza alan bir kişinin internette yer alan verilerinin silinmesi talebinin mahkeme tarafından reddedilmesi anayasaya aykırı bulundu. bu emsal niteliğindeki karar ile birlikte önümüzdeki dönemde unutulma hakkına ilişkin konuların yargının önüne sıkça gelmesi bekleniyor.
  • (bkz: yusuf yerkel)
    bu arkadaş da yararlanacaksa eğer, desteklemediğim hak...
  • (bkz: sabire meltem banko)

    gerçi emin değilim unutulmak istediğinden, malumunuz, başlığına yazılanları düzenli olarak cilalatıp sildiriyor.*
  • yasal bir haktır. tabii tam olarak demokrasinin oturduğu medeni ve gelişmiş ülkelerde.
  • bizi hiç ilgilendirmeyen haktır.
    zira bilişim hukukunda durumumuz şu:
    hakim: senin internet siten varmış.
    sanık: evet efendim.
    hakim: nerde ?
    sanık: ??????
  • reklam profillerinden, ip kayıtlarına kadar regüle edilmesi gereken bir sürü dijital mahremiyet sorunu varken, akla gelebilecek en faşist biçimde yeniden tarih yazma, gerçek kişi ve olayları hafızalardan buharlaştırma gibi bir maksatla kullanılıyor.
  • benim kullanabileceğim hak. ancak bazıları bu haktan asla yararlanamayacak. adı soyadı şeklindeki haber-yorumları veya türkiye cumhuriyeti'nin xx. dönem yyy milletvekili, zzz tabip odası başkanı, xxx pizza yyy şubesinin garsonu gibi unvanlar hakkındaki haber-yorumlar silinebilir.

    ancak "malum şahıs" her zaman malum şahsı, "ankara'nın en büyük yavşağı" her zaman ankara'nın en büyük yavşağını niteleyen anonim unvanlar olarak internette yaşayacak.

    rahmetli dedemin bize küçükken anlattığı bir hikaye var.

    imamın biri, doğup büyüdüğü köy dışında hiç yaşamamış. ama gözü de dışarıda bir adammış. her maaşını alınca şehre gazinoya gider alem yaparmış.

    bir bayram günü köyde bayram namazını kıldırmış. köylünün birinin misafir gelen akrabası da bu gazinonun fedaisi. gelmiş imalı "yahu biz hep seni yallah yallah diye gördük, sen meğer allah allah da dermişsin ya".

    sonra başlamış köylülere anlatmaya, "sizin bu imam geçen sene bi kere şöyle dağıttıydı, iki ay evvel giderken yanına iki karı aldı..."

    artık köylü imama selam vermez, arkasında namaz kılmaz olmuş. imam da dayanamamış basıp gitmiş köyden. senelerce orada burada yarı aç yarı tok yaşamış. ama hiçbir yerde tutunamamış. artık benim zamanımda camiye gelenler zaten ölmüştür kimse beni tanımaz, ben de yine imamlık yaparım deyip köye dönmeye karar vermiş.

    gelmiş köyün girişinde birkaç genç şarap içiyor. buyur amca demişler yanlarına çağırmışlar gitmiş. kimsin necisin muhabbete başlamışlar. gencin biri evlenecek, babası kızı vermiş onu kutluyorlar.

    - yahu delikanlı sen evlenme yaşına geldin mi, çok ufak duruyorsun
    - ne ufağı beyamca, alemci imam köyden kaçtığında ben üç yaşındaydım...
  • başlık altında yazılanlara baktığımda, yaptıklarından dolayı haber olan ve adı aratıldığında bu habere ulaşılan kişileri kapsamadığı sonucunu çıkarıyorum.

    mesela biriyle tanıştınız, bu kişi hakkında daha fazla bilgi edinmek için o kişiyi facebook, linkedin, twitter gibi ortamlarda arıyorsunuz. kişinin rızası yoksa bunları göremeyeceksiniz. yoksa, yere düşen adama tekme atan hükümet görevlisinin kaydı silinmiyor.

    tabii bu kanun bize uyarlandığında alacağı şekil çok farklı olur, o başka.