şükela:  tümü | bugün
153 entry daha
  • bence din, yasamin anlamsizligi ve beyhudeligi fikrinin verdigi korku yuzunden insanin yasamini anlamlandirma cabalarinin toplamidir.

    cennet icin yasamaliyiz, bize verilen bir sinavi gecmek icin yasamaliyiz, ote dunyada sunun yada bunun basimiza gelmesi/gelmemesi icin yasamaliyiz vs vs...

    bildiklerimiz sadece bilinmezden var oldugumuz ve bilinmeze gidecegimiz... tum bunlarin ne icin oldugunu bilmemek de ne buyuk bir korku kaynagi ya rabbi!...

    iste her insanin yasadigi bu cok cok temel korku yuzunden gelmis gecmis her toplum bir din uretmistir. bireysel dinsizlik var olduysa da kitlelerin dinsizligi hic yasanmamistir cunku bir seye inanma ihtiyaci, kendi yasamini, bu dunyada olan biten herseyin aslinda olmasinin mantikli bir amaci olduguna inanmak ihtiyaci hissetmistir insanlar.

    keske gercekten de oldugunu bilseydik. keske hersey bu kadar belirsiz olmasaydi. o zaman bu kadar bocalamayacaktik eminim.
  • din tamamiyla kulturel bir olgudur(olmasaydi dunya uzerinde bu kadar cok ve farkli din olmazdi). kultur de toplumun urettigi birsey oldugundan din toplumdan beslenir. dolayisiyla dini sadece insanla tanri arasina sikistirarak aciklayan goruslerin tutarli bir yani yoktur. din sonucta bilmediklerinizden korkunuz icin olusturdugunuz bir kulturel ogeyse elbette arkanizda bir cemaatin oldugunu hissetmeniz kendinizi korkunuza karsi daha guclu hissettirir. bu yuzden de cogumuzun hayatimizin bir doneminde sorguladigi su din mi daha iyi bu din mi diye arastirmaya girismek yerine, icinde dogmus oldugunuz kulturun yada icinde yasamakta bulundugunuz kulturun dinini benimsemek akillica olacaktir. islam'da bile din tanri ile insan arasindadir diye bir prensip olsa da, cemaatci yasamin ozendirildigi, ornegin namazlarin tek basina yerine cemaatle beraber kilinmasinin tesvik edildigi gercegi sasirtici degildir.

    bir dine inanmak, hele sizi arkadan destekleyebilecek(ya gercekten etrafinizda olarak yada en azindan dunyanin baska koselerinde sizle ayni inanci paylasan birilerinin oldugunu bilerek) denli kalabalik bir cemaate sahip bir dine gercekten inanmak insani psikolojik yonden inanilmaz guclu kilar. bu nedenle dinsiz dolasmanin faydali veya ozenilecek bir davranis olmadigini dusunmekteyim zira sonucta kulturel her oge gibi din de bir ihtiyactan ortaya cikmistir.

    ote yandan dinsizligi secmis kisilerin buyuk cogunlugunun da "dinsizlik bu aralar cok moda" seklindeki ozenti bir yaklasimla bu noktaya geldiklerini dusunmuyorum. dinin dogmalarinin kendi mantiklariyla bagdasmadigi noktalari gorduklerinden yada gercekten dini kulturel bir oge olarak gorup, dinin icine daldiklarinda dinin kendini kulturel degil ilahi olarak kabul ettirmesini kabul etmediklerinden bu noktaya varmaktalar. sonucta bu yazinin baslangici olan "din kulturel bir olgudur" demekle dinin kendini ilahi kabul etme ozelligini dislamis olmak dine inanan biri icin paradoks yaratir.

    bir baska konu da herkesin inanci kendine gercekligidir. toplum uyeleri ayni dine inansa da herkesin dini algilayis bicimi farklidir. kimi din kurallarinin hepsine eksiksiz uymayi secerken kimi belli kisimlarina uyar, kimi inancli olsa da bazi dogmalarindan suphe eder, kimi baska kulturel ogelerden getirdigi inanc bicimlerini de dini inanisina ekler vesaire. dolayisiyla neye ne kadar ve hangi sekillerde inanacagi da bir parca insanin kendisine kalmistir.

    bu yazinin ulasmak istedigi sonuc da sudur: kendi ortaminizdaki dine inanmak kendi benliginiz icin faydalidir ama bunu pascal'in tiksindirici mantigi gibi "inaniyorum oyleyse karliyim"la yada kendinizi zorlamayla degil, gercekten faydali oldugu kafaniza dank ettigi icin gonul vererek yapmak gereklidir. ayrica bu dine ne oranda ve nelerini benimseyerek inanacaginiz da gene size kalmistir, din dogmatik olsa da inanc esnektir. bu noktada eger elinizdeki dinin ogretileri size inanilmaz derecede ters gelse bile, hemen her dinin ustune kuruldugu "insanlarin iyiligi, ortak huzuru ve guzel ahlaki tesvik edici felsefesi"ni soyut olarak kabul edebilir ve dini bu sekilde benimseyebilirsiniz.

    tabii inanmamak da(ya da inaniyormus gibi yapmak da) size kalmis birseydir. sonucta inanc icsel birseydir ve kimse zorla birseye inanamaz.
1308 entry daha