şükela:  tümü | bugün
  • ucuncu yuzyilda yasamis roma imparatoru. bir tapinagi daha az isci calistirarak insa ettirebilecegini soyleyen yalakalarina karsi "halkimi beslememe izin verin" diyen zat-i muhterem (bkz: ssg)
  • belli bir süre imparatorluk (yoksa valilik miydi?) yaptıktan sonra mesleğine kendi isteği ile son vererek tahtını şu an adını hatırlayamadığım biri ya da birilerine bırakıp emekliliğini geçirmek üzere split'e yerleşmiş ve oraya muhteşem bir saray yaptırarak imzasını atmış bir kişidir kendisi. emeklilik için split'i tercih etmesi ne kadar akıllı ve ne kadar hayattan tat almayı bilen biri olduğunu gösteriyor bize...
  • devr-i saltanatında enflasyon oranının, yılda ortalama %300 civarına ulaştığı söylenen eski roma imparatoru.
  • kendi istegiyle emekli olmus, imparatorlugu ikiye bolen sistemi ilk yaratmis olan roma imparatoru. emekliliginden kendisini geri cagiran selefine ise 'benim yetistirdigim lahanalarin guzelligini gorsen geri cagirmazdin' diyip imparatorluga geri donmemistir. imparatorluk doneminde yonetimi genelde izmit'ten (nicomedia) yapmistir, bu arkadastan sonra gelen konstatin harem-gebze dolmusuyla ugrasmak istemediginden olacak byzantium'u yeniden abad edip konstantinapolis'i kurmustur imparatorluguna oradan devam etmistir.
  • üçüncü yüzyıl krizini, yönetimi tetrarşi yapıp imparatorluğu ikiye bölmekle çözen roma imparatoru. roma tarihindeki kilit isimlerden biridir.
  • << 283 yılında roma imparatoru carus, batı'yı en büyük oğlu carinus'a emanet ederek diğer oğlu numerian, dünürü aper ve ve aslen alt tabakadan bir illiryalı (arnavut) olan süvari komutanı diokles ile birlikte doğu'ya sasani imparatorluğu üzerine yürüdü. carus sasanilerin başkentini talan etti ve büyük bir zafer kazandı. ancak anlatılana göre yıldırım çarpması (??) sonucu temmuz veya ağustos ayında öldü. böylece arkasında yeni augustus olarak numerian'ı ve imparatorluk topraklarına geri götürülmesi gereken bir ordu bırakmış oldu.

    roma imparatorluğu'nun yükselen yıldızı carus'un oğlu numerian'ın kayın pederi flavius aper'di. aper numerian'ın hasta olduğunu iddia etti, bu yüzden de imparator kapalı bir arabada seyahate başladı. askerler gelen kokudan şüphelenerek arabayı açtıklarında numerian'ın ölmüş olduğunu farkettiler. fırsattan yararlanan imparatorluk muhafızlarının süvari birliğinin kumandanı diokles, aper'i numerian'ı öldürmekle (??) suçladı ve askerlerin önününde bizzat kendisi öldürdü. hemen akabinde askerler diokles'i imparator seçtiler.

    ancak batı'da bir başka meşru imparator daha vardı: carus'un büyük oğlu carinus. carinus ve diocletianus belgrad yakınlarında margus muharebesi'nde karşılaştılar. diokles carinus'u öldürdü ve diocletianus adıyla roma imparatorluğu'nun tek yöneticisi oldu. kaynaklar muharebe sırasında yaşanalar konusunda çelişmektedir. aurelius victor'un anlattığına göre carinus savaşı kazanmak üzereydi ancak karısının baştan çıkarttığı subaylarından biri kendisini arkadan vurmuştu. eutropius ise ordusunun carinus'u yüzüstü bıraktığını anlatmaktadır. diocletianus alışılmadık bir merhamet göstererek carinus'un praetorian prefect'i ve konsülü aurelius aristobulus'u öldürmedi ve görevinde bıraktı. daha sonra aristobulus'u afrika konsülü yaptı ve urban praefect mertebesine getirdi. 285'in aralık'ında diocletianus subaylarından maximian'ı sezar yaptı. 286'da maximian augustus konumuna yükseltildi.

    235 ve 284 yılları arasında 20-25 imparator, yaklaşık olarak her iki, üç yılda bir yeni bir imparator başagelmişti. ikisi haricinde bunların hepsi ya suikaste kurban gitmişti ya da savaşta öldürülmüştü. başlangıçta 284 ile 298 yılları arasında diocletianus da selefleriyle aynı kaderi paylaşacakmış gibi gözüküyordu. ama hiç de öyle olmadı.

    diocletianus 305 yılında kendi isteği ile emekli oluncaya ve dalmaçya'da adriyatik denizi kıyısındaki salona'daki sarayına çekilip vaktini lahana yetiştirmeye ayırıncaya kadar çok başarılı bir imparator olarak 20 yıl tahtta kaldı ve sonradan gönüllü olarak bıraktığı görevine dönmesi istendiğinde "salona'da ellerimle yetiştirdiğim sebzeleri görseniz böyle girişimde bulunmayı asla düşünmezsiniz," diye cevaplamıştır. görevinden gönüllü olarak ayrılan ilk roma imapartoruydu. kendisinden öncekilerin hepsi ya doğal yollardan ölmüş, ya da zorla görevden uzaklaştırılmışlardı. >>

    http://tr.wikipedia.org/wiki/diocletianus

    alın size game of thrones
  • roma imparatorluğu'nu yönetsel bazda reformlar gerçekleştirerek 50 yıl süren kaostan kurtaran ve dolaylı yoldan bizans imparatorluğu'nun da kurulmasını sağlayan imparator.

    zira kendisi imparatorluğu, genelde nicomedia * ve caesarea * şehirlerinden yönetmiş ve batıyı maximilian'a bırakmıştır. kendisinden sonra tahta çıkan 1. constantinus ise onun yönetsel devrimlerine dinsel devrimleri de eklemiş ve resmen bizans'ı kurmuştur.
  • imparatorluk icindeki tüm hiristiyan kitaplari ve ibadethanelerinin yok edilmesine yonelik bir ferman yayimlamis roma imparatoru. tam adı gaius aurelius valerius diocletianusdur.
  • eski bir tanrıça olan annona'nın ismini verdiği büyük bir vergiyi yürürlüğe koymuştur. imparatorluk çapında bu verginin rahat toplaması için officia denen bürolar kurmuştur. günümüzdeki ofisin kökeni bu bürolardır.