şükela:  tümü | bugün soru sor
  • komutanlığını kazım karabekirin yaptığı, birinci dünya savaşından sonra mustafa kemal'in emriyle silahlarını teslim etmememesi sayesinde başarılı olmuş ordunun savatığı cephedir. ermeniler ve franszıları yenilgiye uğrattıktan sonra bu cephedeki askerlerin büyük bölümü başkomutanlık meydan savaşına katılmıştır.
  • 2. dunya savasi'nda almanya-rusya arasında savasın gectigi cephe. (bkz: ost front)
  • (bkz: #10218612)
  • 15. kolordu'nun ermeniler ve gürcülerle savaştığı cephe.
    kazım karabekir cephedeki başarılarından ötürü şark fatihi denmiş ve akabinde gümrü, batum, moskova ve kars antlaşmaları imzalanmıştır.
  • kurtuluş savaşı'nın ilk cephesidir. doğu anadolu'da bağımsız bir devlet kurmak isteyen ermenilere karşı savaşan kazım karabekir'in zaferiyle sonuçlanmış ve sonucunda gümrü barış antlaşması imzalanmıştır.
  • italya'nın beceriksizliği sayesinde dünyanın mutlak faşizmden kurtulduğu cephe.

    balkanlarda üst üste bozguna uğrayan italyan kuvvetleri almanlardan yardım ister. hitler, doğu cepheside sovyetler için hazırladığı orduyu balkanlara kaydırmak zorunda kalır ve burada çok kıymetli zamanını kaybeder.

    bu zaman kaybının kritik önemi başlarda algılanamasa da sovyet steplerine düşen ilk kar taneleri almanlar için kabus dolu günlerin ilk habercisi oluyor. alman ikmal hatları adeta durmuş, almanların yürüyen özgüveni panzerler bataklıklarla boğuşuyor, ilerleyemiyor, yakıt sıkıntısı çekiyor. hitler ise doğanın kudretini hala hafife alıyor, küstahça emirlerine devam ediyor.

    zayıf ikmal hatlarına rağmen alman ilerleyişi aralık ayının başlarına kadar sürdü. nazi birlikleri moskova önlerideydi. ss subayları bütün zulmünü, kinini halkın üzerine kusuyor, yakıyor, yıkıyor, katlediyordu. dağılan kızıl ordu ise bir başka diktatör stalin'in emriyle moskova önlerinde yeniden toparlanıyor, yenilmez denilen alman birlikleriyle barikat barikat, sokak sokak çarpışıp ilerleyişlerini önce yavaşlatıyor, ardından durduruyordu.

    özgüvenini tazeleyen kızıl ordu, novgorod'un büyük prensi 1.aleksandr'ı hatırlıyor. oda yenilmesi imkansız görülen napolyon'u kışın gücünü ardına alarak bu topraklarda mağlup etmişti. geçmişte doğa onları kaderine terk etmemişti, acaba yeniden yardım eder miydi ?
    kar tanelerinin üzerinde bir umut alevleniyor...

    adolf hitler moskova'nın kolay lokma olduğunu düşünüyor, moskova üzerinde fazla oyalanmak istemiyor. onun için önemli olan rejimin asıl kalesi, sovyet diktatörünün şehri stalingrad...

    hitler bu şehri ele geçirerek stalin'in fişini tamamen çekmeyi planlıyor. ayrıca şehir oldukça stratejik bir öneme sahip. kafkas petrollerine ulaşmanın yolu bu cepheden geçiyor. hitler'in gözleri adeta parıldıyor.

    alman doğu cephesinin durumu perişan halde. zaten düzensiz olan ikmal hatlarına sovyetlerin tükenmek bilmeyen sabotajları nazilerin canını fena halde yakıyor. tankların hareket edecek yakıtı yok, yakıt olsa bile 15 dakika içerisinde donuyor. tankların paletleri buz bağlamış durumda, motorlar çalışmıyor hatta tüfeklerin namlularında ki mermiler donuyor. askerlerin büyük çoğunluğu hasta. salgın hastalıklar, özellikle dizanteri !. en ağır sovyet işkenceleri anca bu kadar can yakar diye düşünüyor askerler. 20'li yaşlarının başında milyonlarca genç bağırsaklarında ki kurtlar tarafından yavaş yavaş öldürülmeyi bekliyor. kurtulan soğuktan donuyor, donmayan sovyet mermilerinin kurbanı oluyor.

    üstün ari ırk ve muazzam ölüm makineleri doğanın gücü karşısında acınacak halde iken hitler berghof sarayında eva braun'la beraber söminenin başında romantik bir akşam yemeği yiyor.

    sovyetlerde dondurucu soğuktan nasibini almış durumda. cephedeki genç askerlerin çoğu ömürlerinde bu kadar soğuk görmemiş, yaşlı sovyet komiserleri anlatıyor 40 yıl önceki soğuğu. sibirya'dan gelen kızaklı askerlerin yüzündeki tebessüm görülmeye değer. soğuk onlar için bir nimet adeta. tam bu sıralarda volga nehri'nin üstü buz tutmuş durumda. sovyet ikmal hatları durmuş. cepheye asker sevk edilemiyor. zar zor cepheye gönderilen 3 askerden sadece birine tüfek düşüyor. askerler stalin'in acımasız emirleriyle alman mevzilerine silahsız sürülüyor, geri çekilen olursa sovyet mermileriyle öldürülüyor.

    diğer tarafta almanlar bu koşullarda zaferin imkansız olduğunu acı bir şekilde kavrıyor. ss subayları büyük şok içerisinde. ari ırkın mağlubiyetini kabullenemiyorlar. bu ahmaklar öfkelerini genç askerlerden çıkartıyor, onların beceriksiz olduğunu düşünüyor. generaller mağlubiyetin kesin olduğunu savunuyor hitler'e daha fazla kayıp vermeden geri çekilmek gerektiğini, hat yarılırsa sovyetlerin durdurulamayacağını belirtiyorlar. hitler çılgına dönüyor. generalleri ihanetle suçluyor. generallerde hitler'in bir aptal olduğunu düşünüyor, hitler küstahça emirlerine devam ediyor.

    sovyetler destansı bir karşı harekata geçiyor. alman mevzileri yarılıyor, geri çekilecek mecali olanlar çekiliyor, çekilemeyen teslim oluyor. sovyetler kısa sürede berlin önlerine geliyor. karşılarında savaştan bıkmış, yılmış, insanlar var. prusya'nın incisi daha fazla direnemiyor. 3. reich'ın külleri berlin'in harabelerine karışıyor. sovyet ordusu mareşal zhukov önderliğinde berlin'i işgal ediyor.

    ve böylece dönüyor dünyanın makus talihi. acımasız diktatör metresiyle birlikte intihar ediyor, korku imparatorluğu çöküyor, ari ırkın arasına beton örülüyor. doğu almanya ve batı almanya. birinin garantörü amerika, diğerinin sovyetler birliği.

    şimdi dünya savaşlarının ikincisi bitiyor ve üçüncüsüne zemin hazırlanıyor, soğuk savaş ! en az sovyet stepleri kadar soğuk...
  • kurtuluş savaşımızın ilk kapanan cephesidir. savaşın yaşandığı bölge kars, ardahan, artvin, sarıkamış, kağızman, ığdır bölgeleridir. kazım karabekirin mondrosa uymayarak dağıtmadığı 15. kolordu savaşmıştır. ermeniler bölgeden uzaklaştırılmış, kendi istekleri üzerine gümrü barış antlaşmasıyla kapanmıştır. bu antlaşma ile kars, ardahan, sarıkamış, kağızman ve ığdır tbmmye bırakılmıştır. sınır aras nehri ve çıldır gölü kabul edilmiştir. buradaki askeri birlikler yunanlılar ile savaşmak üzere batı cephesine kaydırılmıştır.

    edit: daha sonra bu bölgedeki sınırlarımızı ilgilendiren moskova ve kars anlaşması da imzalanmıştır.