şükela:  tümü | bugün
  • 1819'da genel valisi olduğu brezilya'yı portekiz koloniliğinden çıkararak brezilya imparatorluğu'nu kuran kral. daha sonra, portekiz'e olan gönül bağlılığı...vs gibi nedenlerle tahtı oğlu ii. dom pedro'ya terk etmek zorunda kalmış ve hayata gözlerini portekiz'de yummuştur.

    not: ukteydi.
  • portekiz kralı 6. dom joao'nun oğlu, brezilya krallığı'nın banisi, o libertador (özgürleştirici) lakaplı monark. oldukça civcivli bir hikayesi vardır. şöyle ki:

    napolyon savaşları sırasında, napolyon bonapart önderliğindeki fransız ordusu hem ispanya'yı hem de portekiz'i işgal eder. ispanya kralı esir düşer ve fransa'ya sürgüne gönderilir. ispanya'da bunlar olurken, portekiz'in işgali sırasında portekiz kraliyet ailesi kaçmayı başarır ve soluğu brezilya'da alırlar. önce ana kraliçe i. maria brezilya'ya varır, sonra oğlu altıncı dom joâo gelir. 1807'den 1822'ye kadar krallığı brezilya'dan yönetirler. portekiz'de işler düzene girince, kral ülkesine çağrılır (aslında gitmeye pek niyeti yoktur, rahatı yerindedir ama üst sınıf yöneticiler zorlarlar).

    kral, oğlu dom pedro'yu brezilya'da bırakarak lizbon'a döner. ama brezilya taraflarında işler biraz karışıktır zira bölgedeki ispanyol sömürgeleri birer birer bağımsızlıklarını kazanmışlardır. brezilya'da da isyan ateşi harlanmaya başlamıştır ve dom pedro hem isyanı kontrol altına almak, hem de geride kalan kraliyet ailesini kurtarmak için bağımsızlık yanlılarına tavizler verir ama aynı zamanda onların taleplerinden de tavizler koparmayı başarır (aslında kendisinin yönetimde pek gözü olmadığını ve epey de toy olduğunu düşünürsek gayet iyi iş çıkarmış).

    böylece brezilya portekiz'den bağımsız kendi başına bir krallık olur ve dom pedro da birinci dom pedro olarak başa geçer. babası portekiz kralı altıncı dom joâo 1826'da ölünce portekiz kralı da olur ama aynı yıl tacı ablası ii. maria'ya bırakır (burası da ilginç aslında zira portekiz'de kendisi dördüncü dom pedro'dur ama yeni krallığın ilk monarkı olduğu için brezilya'da birincidir. ayrıca portekiz'de de kadınlar iktidara geçebiliyorlardı). yalnız ben burada kısa geçmeye çalışıyorum ama portekiz krallığı o dönem evlere şenlik. romanı yazılsa okurum (dönemi anlatan bildiğiniz okumaya değer romanlar varsa -ingilizce, ispanyolca, portekizce farketmez - haber verebilirsiniz).

    yönetimde gözü olmadığını ara notta söylemiştim zaten kendisi değil ablası ii. maria tahta hazırlanıyordu en başından beri. 1831 yılında kendi isteği ile brezilya tahtını da oğlu ii. dom pedro'ya bırakıp portekiz'e döndü. yine yukarıda belirttiğim gibi portekiz epey karışıktı o sıralar. portekiz iç savaşı (1828-1934) tam gaz devam ediyordu. kraliçe ii. maria tahtı bırakıp brezilya'ya kardeşinin yanına kaçmak zorunda kalmıştı. zaten brezilya tahtını bırakıp portekiz'e dönmesinin nedenlerinden biri de budur. iç savaş sırasında vekaleten tahta geçmiştir ama cephede olduğu için yönetimi ele alamamıştır. iç savaşta galip gelip, kraliyet ailesinin konumunu pekiştirdiği yıl tüberkülozdan hayatını kaybetmiştir (35 yaşında iken).

    ilginç bir not: kendisi iç savaş sırasında epey destek bulmuş ve öne çıkmışsa da tahta kendi çocuklarını değil yine ablası ii. maria'yı geçirmiştir.

    ayrıca:
    (bkz: brezilya krallığı/@eachart muller)
    (bkz: peninsular savaşları/@eachart muller)
    (bkz: napolyon savaşları)
    (bkz: portekiz iç savaşı)

    tema: latin amerika tarihi