şükela:  tümü | bugün
  • robert louis stevenson'ın bir kabusundan esinlenerek yazdığı söylenen korku hikayesi. 1931 yapımı, başrolünde fredric march'ın oynadığı sessiz film versiyonu veya 1941 yapımı versiyonu izlenebilir.
  • victor fleming’in 1941'de çektiği versiyon sanırım en iyisidir.

    robert louis stevenson’ın the strange case of dr. jekyll and mr. hyde adlı muhteşem romanından uyarlanan dışavurumcu filmde dr. henry jekyll’ın (spencer tracy) aldığı ilaçların etkisiyle gördüğü freudyen rüya kayda değer:

    dr. jekyll sevgilisi beatrix emery (pin-up girl'ün sinemadaki karşılığı lana turner) ile bir gece sokakta tanıştığı, daha sonradan cinsel duygular beslediği ivy peterson’ı (gururlu güzellik ingrid bergman) görür. suyun üzerindeki çiçek (freudcu açıdan bakireliğin sembolü şeklinde okunabilir) ve atlar (kadın) psikanalitik açıdan ilgi çekicidir. dr. jekyll koşumlanmış atların ivy ve beatrix’e dönüştüklerini görür. kötücül yanı veya id’i mr. hyde’a dönüştüğünde ivy'e karşı saldırganlaşan, sadistçe cinsel işkenceler uygulayan doktor, cinselliğini bastıran jekyll kimliğine yeniden döndüğünde ona kardeşçe yaklaşır. jekyll ve hyde kimlikleri düz anlamıyla iyiyle kötünün çatışması anlamına gelmez sadece; ikiyüzlü viktoryen çağın (victorian era) bastırılmış cinselliğine gönderme yapar. dönem; zinanın yasaklandığı, evliliğin yüceltildiği, çocuk yapmanın öneminin defaaetle vurgulandığı (recep tayyip erdoğan'ın şiar edindiği birçok ilke viktoryen dönem'in öne aldığı düsturlar arasındadır) çelişkilerden mürekkep bir dönemdir. buna paralel fahişelik kurumu giderek yaygınlaşmıştır.

    bu bağlamda ivy yasak aşkın cezbedici nesnesidir. öldürülmek zorundadır, çünkü o bir tabudur. beatrix ise evliliğin basıcı bir toplumdaki karşılığı olmak durumundadır. jekyll ile hyde bu yönüyle olunan kişi ile olmak istenen kişiliğin çatışmasını ifade eder. roman da film de bu açıdan oldukça zengin ayrıntılar barındırmaktadır.

    jekyll ile hyde dönüşebilir kimliklerin cisimleşmiş görüntüleridir. bu iki karşıt kimliği eril anksiyetenin parodisi biçiminde okumak ilginç olurdu.
  • bana göre sinema tarihinin en kült yapımlarından biridir. tabii ki victor fleming'in çektiğinden bahsediyorum.

    kendisi kitabından aldığım keyfi filmden de almamı sağlamıştır.
  • (bkz: robert louis stevenson)'ın 1886'da yayınlanmış harika kitabı.türkiye iş bankası kültür yayınlarından çıkan celal üster çevirisi oldukça başarılı.suçlu psikolojisini,insanın doğal dürtülerini ve kişilik bozukluklarını konu alıyor.okuduktan sonra keşke daha uzun olsaydı diyorsunuz,çünkü 83 sayfada karakterler ancak bi' yere kadar derinleşebiliyor.
  • insanın,doğasında iyiyi ve kötüyü bir arada bulundurduğunu ve ikisinin de kendi ekosistemleri olabileceğini anlatan kitap.
    kısa ve sürükleyici de olandır aynı zamanda.

    --- spoiler ---

    yazarın bay hyde'ı dr. jekyll' a nispeten daha çelimsiz tasvir etmesi de zannımca, kişinin kendi içinde bu iki kavrama ne derecede yatkın olduğuyla alakalı.

    --- spoiler --
  • herkesin bir hyde'ı vardır, kimi ölene kadar bastırır, kimi ona teslim olur.
  • oscar kazanan tek uyarlaması 1931 yapımı olan filmdir. diğer uyarlamaları izlemedim ama bu versiyonu başarılı.