şükela:  tümü | bugün
  • ingiliz sterlini, avusturya şilini, amerikan doları, euro falan hak getire. tarihin gördüğü en ünlü para budur. her lise tarih kitabinda defalarca adı geçer, fakat ben simdiye kadar neye esit olduğunu, kimin parası olduğunu (hani bir dipnotta da olsa) anlatan bir tarih kitabi yazarina rastlamadim. misal düka altini emin oktay'in çok sevdigi bir para çeşididir. bir kuşağın tarih kitaplarında okuduğu her savaş, devletlerarasi anlasmazlik ya da anlasma şu şekilde bağlanir:
    "osmanli padişahi yavuz sultan selim leh krali 18. totonyus'la yaptiği savaşta lehistan'in güney bölgelerini, totonyus'un karisini kizini kizanini almakla kalmamış, kraldan da 40 bin düka altını savaş tazminati aldi." ya da tarih kitabi vergi olarak her yil bilmem kaç bin düka altını odemeye mahkum edilmiş krallarla, devletlerle doludur. ama bu düka altını nedir, ne değildir, kaç akçe eder, bir dönem avrupa tarihindeki en önemi para birimi olduğu kuşku götürmez bu altin paralar nerden gelir nereye gider anlatilmaz. bu para birimi en az kavimler gocu haritasini cizen adam kadar belirsizdir, karanliktadir...
    lakin biz meseleyi bu gece aydinlatiyoruz. bu da eksi sozluğun milli türk eğitim camiasina cansiparane hizmeti olsun. evet bu meçhul düka altini, venedik altinindan baska birsey değildir. venedik düka'sı olarak bilinir. nümizmatiğin gözbebeklerinden biridir. bir dönem avrupa da uluslararasi ticarette kabul edilen temel para birimidir. venedik'in ticari ilişkilerinin bir uzantisi olarak egemen ve kabul edilir para birimi olmuştur vs. artik gerisini siz öğrenirsiniz.
  • gelmis gecmis en karizmatik para birimi. keske hala tedavulde olsa, maasim duka altini olarak yatsa, cekerken kalp olup olmadini isirarak kontrol etsem.
  • esas adı dük altını. ama tarihçilerin daha çok venedik dükası olarak bildiği ve yüzyıllarca değerini geçerliliğini korumuş para birimidir.

    günümüz değeri ile 1 venedik dükası 428 tl eder. peki neden devletler savaş tazminatı ya da vergi öderken ödeme şeklini venedik parasıyla gerçekleştirmiştir?

    çünkü bu para birimi %99.47lik saf altından oluşmaktadır ve ağırlığı 3.5 gramdır. kısaca 13. yyda ilk kez basılan bu para sonraki yüzyıllarda aynı formülle basıldığından çağının en saf altın değerine sahiptir ki bu o dönem için metalurji biliminin en iyi örneği olmuştur.

    peki venedikliler neden böyle bir para basım işine girdi? asya'dan çin ve hint diyarından çok ucuza satın aldıkları porselen ipek baharat ve daha nice ticaret kalemlerini avrupa'ya fahiş fiyattan satmaya başladılar. lakin ödemeler florin üzerinden gerçekleşiyordu ve alaşımı karışıktı saf altın değildi. baktılar bu işte bok gibi para var o zaman kendi para birimimizi oluşturup anasını ağlatırız dediler ki nitekim öyle olmuştur.

    bunca yüklü malları deniz yolu ile taşıdıklarından denizcilikte en ileri teknolojiye sahip olmuşlardır ki barbaros haliç tersanesinin başına geçtiğinde en iyi gemi ustaları venedikli mühendislerden oluşmaktadır.
  • cahiliye devrimde bu para biriminin cengiz üstün'ün uydurduğu bir terim olduğunu zannederdim. çocuklaaardııık, parlak yıldızlardık o zamaaaağğn...