şükela:  tümü | bugün
  • osmanlı devleti'nin duraklama döneminde siyaseten katl'in önüne geçebilmek için getirilen sistem.
    bu sistemle hanedan içindeki en yaşlı ve en akıllı olanın tahta geçmesi şartı getirildi.
  • birinci ahmetin tahta çıkmasıyla getirdiği sistem.
  • fatih'in kardeş katli vaciptir yasası ortadan kaldırıldı. kuruluş devrinden itibaren sancağa cıkan şehzadeler bu sistemle sarayda büyür oldu. bu nedenle devlet yönetimi hakkında tecrübe kazanamaz oldular..sarayda büyüdüklerinden annelerinin etkisinde kaldılar, tahttaki abileri erkek kardeşleri tarafından öldürülme korkusu içinde akli dengeleri bozuldu.. duraklama nedenlerinde sürekli ezberletilen deneyimsiz ve akli dengesi bozuk padişahların başa gecmesi şıkkının altında yatan asıl nedendir ekber ve erşed.
  • ekber ü er$ed'den önceki yöntem için (bkz: ekber evlâd)
  • tahta hanedanın en büyük erkek mensubunun geçmesi uygulaması.

    (bkz: primo genitur)
  • en akıllı mı bilemem ama hala en yaşlının geçtiğini günümüzde de kısmen görmekte olduğumuz sistem. (bkz: nerede bu gençlik)
  • birinci ahmet'in getirdiği sistem. babası(bkz: üçüncü mehmet) zamanında yaşanan şehzade ölümlerinin halkta yarattığı infiali veya hanedanın vizdan azabını hafifletmek için kardeş katlini kaldırmış ve hümanist*bu kanunu getirmiştir. ama bu sistem şehzade katlini durdurmadığı gibi, bu garipleri eskiden şehirlerde ve ordularıyla öldürmek daha zorken sarayın içinde kurbanlık koyuna çevirmiştir. ya ölmüş ya ölüm korkusuyla delirmiş* * ya da yeteneksiz padişahlar olmalarına sebep olmuştur.

    görünüşte insancıl olmasına rağmen, yönettiği halkı anlamayan, problemleri çözemeyen, yetersiz ve yeteneksiz padişahlar yüzünden,vezirler ve harem kadınları ve yeniçeriler her boka maydanoz olmuş, (bkz: yeniçeri isyanları) (bkz: celali isyanları) yüzünden binlerce insanın ölümüne sebep olmuştur.

    bu sistemin işe yarayıp yaramadığını anlamak için 1281-1603 arası (300 küsur sene) tahta çıkan ondört osmanlı padişahının, on tanesi başarılı ve iz bırakırken(birinci osman ve kanuni arası)1603-1922 arası(300 küsur sene) tahta çıkan yirmi iki osmanlı padişahının, başarıyı geçtim iz bırakanları beşi bulmaz(belki dördüncü murat, üçüncü selim, ikinci mahmut,ikinci abdülhamit)
  • osmanlı imparatorluğunun yıkılma nedenidir! bu gelişmenin ardı sıra birçok neden sıralanabilir ancak zaten bu nedenlerin olmasına neden olan zaten bu sistemin ta kendisidir. ekber ve erşad sisteminden önce en basarili olan şehzade tahta geçerdi ancak bu sistemle birlikte en yaşli kimse o geçti tahta. etkisiz hatta deli onlarca padişahın ülkeyi batağa sürüklemesini maalesef tarih kitaplarından üzülerek okuduk. eğer ekber ve erşad sistemi gelmeseydi avrupa asla bu kadar ilerde olamazdi. ve belki de şu anda hala süper güç bir osmanlı vardı. biraz kelebek etkisi gibi düşünebiliriz ama kesinlikle olası bir ihtimaldi. hoş şu anda da ülkede torpil almış başını gitmiş sorarım ne farkı var ekber ve erşaddan! yine işinin ehli olmayan insanlar iş başında! tarih de tekerrürden ibaretti di mi? saygılar.
  • bu sistem birinci ahmet tarafından getirilse de, tam anlamıyla dördüncü mehmet zamanından sonra uygulanmaya başlanmıştır. i. ahmet'ten sonra tahta çıkanlardan genç osman, şehzade mehmed'i , dördüncü murat ise kardeşleri bayezid, süleyman ve kâsım'ı boğdurtmuştur. iv. mehmet ise annesi hatice turhan sultan'ın ısrarlarıyla kardeşlerine dokunmamış ve kardeş katline tam olarak bu devirden sonra son verilmiştir.
  • akademide bile gizliden gizliye vardır bu.
    liyakata bakılmayıp "sırada olanlar var" denerek, şartları sağlayan genç akademisyenler, o üniversitede doçent olmaktan caydırılmıştır.

    ekber ve erşed salakça bir sistem. akıl yaşta değil baştadır. kimse kusura bakmasın ama ihtiyarların çoğu da sıkıcıdır.
    ihtiyar ruhlu insanlar torun sevsin, saksı bitkisi yetiştirsin. öyleyken çok sevimliler. akıl, dinamizm, vicdan isteyen alanları işgal etmesinler.