şükela:  tümü | bugün soru sor
  • notos edebiyat dergisinin her yıl yaptığı soruşturmalardan 2018 yılına ait olanı. 248 yazar, felsefeci ve akademisyene sormuşlar ve en çok oy alan yüz metni böylece tespit etmişler. metinlerden en çok oy alan ilk on tanesi aşağıdaki gibi, geri kalanını dergiyi alınca göreceğiz:

    devlet, platon

    saf aklın eleştirisi, ımmanuel kant

    böyle buyurdu zerdüşt, friedrich nietzsche

    varlık ve zaman, martin heidegger

    ethica, benedictus spinoza

    tinin fenomenolojisi, georg wihelm friedrich hegel

    kapital, karl marx

    tractatus logico-philosophicus, ludwig wittgenstein

    metafizik, aristoteles

    varlık ve hiçlik, jean-paul sartre

    sokrates’in savunması, platon

    komünist manifesto, karl marx-friedrich engels

    toplum sözleşmesi, jean-jacques rousseau

    poetika, aristoteles

    yöntem üzerine konuşma, rené descartes

    nikomakhos’a etik, aristoteles

    minima moralia, theodor w. adorno

    meditasyonlar/metafizik üzerine düşünceler, rené descartes

    leviathan, thomas hobbes

    pratik aklın eleştirisi, ımmanuel kant

    https://oggito.com/…i-100-felsefe-metni-01201858141

    http://notoskitap.com/notos-68/
  • bu arada bir not da düşeyim. şimdi baktım da seçiciler arasında ihsan oktay anar da var.
  • notos soruşturması...

    felsefe uzmanı... aristo ve platon'dan sartre'a bütün dünya felsefe tarihini bilebilecek ve bu listeyi yapabilecek diye sıralanan ve kendinde bu bilgiyi varsayarak felsefe metni önerebilecek yetkinliğe sahip olduklarını düşünerek büyük bir cesaretle soruşturmaya katılan "büyük felsefe" uzmanlarından (!) bir demeti şuraya yazıverelim.

    edebiyat araştımacıları:
    abdullah uçman, baki ayhan t

    edebiyatçılar:
    adnan binyazar, cemil kavukçu, ercan kesal, gülsüm cengiz, hakan bıçakçı, hande öğüt, latife tekin, murat yalçın, nilüfer kuyaş, onur behramoğlu, refik algan, sema kaygusuz, şükran farımaz, yalçın tosun, yekta kopan

    polisiye yazarları:
    ahmet ümit, celil oker, gülce başer,

    şairler:
    akif kurtuluş, atilla birkiye, can bahadır yüce, elif sofya, gonca özmen, gültekin emre, inci asena, metin cengiz, tarık günersel,

    gazeteciler:
    ahmet tulgar, derviş şentekin, sibel oral

    karikatür tarihçisi:
    turgut çeviker

    .

    ilk kez gördüğüm bir sürü ad daha var (herhalde mühim edebiyatçılar olmalı).

    böyle iddialı bir felsefe listesini oluşturacak insanlar arasına girecek cüreti nasıl kendilerinde buldular anlamadım... çocuk kitapları yazarları, çevirmenler de listede.

    soruşturma için notos dergisi kendilerine başvurduğunda aralarında, "ya hu böyle bir soruşturma için benim bir yetkinliğim yok, kusura bakmayın" diyecek biri bile çıkmamış.

    .

    bu entari, mayhoş lugata, eskilerin "islamın şartı beştir, altıncısı haddini bilmeyene haddini bildirmektir" kelam-ı kibarına uygun olarak girilmiş ve listedeki haddini bilmezlere giydirilmek üzere kesip biçilmiş ve dikilmiştir.

    .

    ek malumat: semih gümüş, listeyi yorumladığı yazısında notos'u kurtarmak için şöyle yazmış:

    "çıkan sonucun en doğru seçimi gösteremeyeceğini belirtmeye gerek yok. soruşturmalarda doğru ya da yanlışı aramıyoruz. sonuç doğrudan bizi de ilgilendirmiyor. notos kendini yalnızca aracı konumunda tutuyor."

    tebrik ederim. hem soruşturma yapıp hem sonucundan tüymek bu kadar akıllıca olur.
  • notos'un referans soruşturması. tam liste şöyle:

    1- devlet – platon
    2- saf aklın eleştirisi – immanuel kant
    3- böyle buyurdu zerdüşt – friedrich nietzsche
    4- varlık ve zaman – martin heidegger
    5- ethica – baruch spinoza
    6- tinin fenomenolojisi – georg wilhelm friedrich hegel
    7- kapital – karl marx
    8- tractatus logico – phillosophicus – ludwig wittgenstein
    9- metafizik – aristo
    10- varlık ve hiçlik – jean paul sartre
    11- sokrates’in savunması – platon
    12- komünist manifesto – karl marx-friedrich engels
    13- toplum sözleşmesi – jean jacques rousseau
    14- poetika – aristoteles
    15- yöntem üzerine konuşma – rene descartes
    16- nikomakhos’a etik – aristoteles
    17- minima moralia – theodor w. adorno
    18- meditasyonlar/metafizik üzerine düşünceler – rene descartes
    19- leviathan – thomas hobbes
    20- pratik aklın eleştirisi – immanuel kant
    21- ütopya – thomas more
    22- ikinci cins – simone de beauvoir
    23- deliliğe övgü – desiderius erasmus
    24- iyinin ve kötünün ötesinde – friedrich nietzsche
    25- pasajlar – walter benjamin
    26- prens/hükümdar – machiavelli
    27- denemeler – montaigne
    28- irade ve temsil olarak dünya – arthur schopenhauer
    29- korku ve titreme – soren kierkegaard
    30- kelimeler ve şeyler – michel foucault
    31- insanın anlama yetisi üzerine bir soruşturma – david hume
    32- aydınlanmanın diyalektiği – theodor w adorno-max horkheimer
    33- felsefi soruşturmalar – ludwig wittgenstein
    34- politika – aristoteles
    35- itiraflar – augustinus
    36- şölen – platon
    37- insan doğası üzerine bir inceleme – david hume
    38- varoluşçuluk – jean paul sartre
    39- gramatoloji – jacques derrida
    40- ecce homo – friedrich nietzsche
    41- deliliğin tarihi – michel foucault
    42- estetik – georg wilhelm friedrich hegel
    43- cinsiyet belası – judith butler
    44- insanın anlama yetisi üzerine bir deneme – john locke
    45- negatif diyalektik – theodor w. adorno
    46- fragmanlar – herakleitos
    47- bütün diyaloglar – platon
    48- konuşmalar – konfüçyüs
    49- alman ideolojisi – karl marx-friedrich engels
    50- ahlakın söykütüğü – friedrich nietzsche
    51- ahlak metafiziğinin temellendirmesi – immanuel kant
    52- 1844 elyazmaları – karl marx
    53- anti-ödipus – gilles deleuze-felix guattari
    54- cinselliğin tarihi – michel foucault
    55- düşünceler – marcus aurelius
    56- summa theologica – thomas aquinas
    57- yargıgücünün eleştirisi – immanuel kant
    58- tao te ching – lao tzu
    59- sisifos söyleni – albert camus
    60- felsefenin ilkeleri – rene descartes
    61- monadoloji – gottfried wilhelm leibniz
    62- özgürlük üstüne – john stuart mill
    63- saf bir fenomenolojiye ve fenomenolojik felsefeye ilişkin düşünceler – edmund husserl
    64- organon – aristoteles
    65- novum organum – francis bacon
    66- tarih felsefesi – georg wilhelm friedrich hegel
    67- enneadlar/dokuzluklar – plotinos
    68- mantık bilimi – georg wilhelm friedrich
    69- simülasyon ve simülakra – jean baudrillard
    70- michel foucault – bilginin arkeolojisi
    71- kitabu’ş şifa/şifa kitabı – ibn sina
    72- düşünceler – blaise pascal
    73- aşkın metafiziği – arthur schopenhauer
    74- bulantı – jean paul sartre
    75- kötülüğün sıradanlığı – hannah arendt
    76- başkaldıran insan – albert camus
    77- fususu’l hikem – ibn arabi
    78- grundrisse – karl marx
    79- teolojik politik inceleme – baruch spinoza
    80- ideoloji ve devletin ideolojik aygıtlar – louis althusser
    81- çürümenin kitabı – emil michel cioran
    82- bin yayla – gilles deleuze-felix guttari
    83- mukaddime – ibn haldun
    84- insanlar arasındaki eşitsizliğin kaynağı – jean jacques rousseau
    85- hapishane defterleri – antonio gramsci
    86- ya/ya da – soren kierkegaard
    87- evrein yapısı – lucretius
    88- kadın haklarının gerekçelendirilmesi – mary wollstonecraft
    89- tragedyanın doğuşu – friedrich nietzsche
    90- phaidon - platon
    91- rüyaların yorumu – sigmund freud
    92- doğa hakkında – parmenides
    93- walden – henry david thoreau
    94- söylevler – epiktetos
    95- ahlak mektupları – seneca
    96- madde ve bellek – henri bergson
    97- türlerin kökeni – charles darwin
    98- fark ve tekrar – gilles deleuze
    99- şarkiyatçılık – edward said
    100- bilimsel devrimlerin yapısı – thomas kuhn

    derginin editörü oğuz tecimen'le yapılan söyleşiyi de ilgili okurlara tavsiye ederim:
    https://www.youtube.com/watch?v=auzlb7hcoq8
  • on metnin dokuzunu okumuş biri olarak birkaç söz söyleyeyim "oo, kitap listesi alırım bir dal" diye gezecek olanlara.

    -

    eksiklerimle başlayayım:

    - kierkegaard benim ilgimi çeken biri değil. iki kitap oradan gidiyor.
    - cioran'ı ilk defa duydum, benim eksikliğim olsun.
    - lucretius'u da hiç okumadım.
    - ibni sina araya sıkıştırılmış gibi sanırım zira bugüne dek okuma ihtiyacım olmadı hiç. ibni haldun'un mukaddimesi ha keza. tamam okunabilir ama o 25.000 sayfayı okuyacağınız vakitte daha çok şey katacak adamlar da var.
    - deleuze, derrida, husserl ve foucault tiksindiğim dört isim.

    hele ki foucault. allah'ın götveren şerefsizi. piç nedir diye sorsan vereceğim cevap kendisi. fukoyu özetleyeyim bak sana: "siz var ya oğlum, hepiniz saf süzme geri zekalısınız. bir sikim bilmiyorsunuz. ben her boku biliyorum ama size yarrak söylerim. amına koyduğumun cahilleri".

    evet, tribi itibariyle tam bir ilber ortaylı caps'i bu göt.

    -

    şimdi esasa gelelim.

    - tractatus. wittgenstein bile "bunu kimsenin anlamasını beklemiyorum" deyip kenara çekilmişken ve metni anlamış bir kişiyle bile tanışamamışken ben, böyle bir yerde olması şaka gibi. çok lazımsa içerik değil şekil itibariyle benzeyen monadoloji var, onu da koymuşsunuz işte. daha ne istiyorsunuz?

    tractatus'u anladığını iddia eden yazarlardan mesaj bekliyorum. beni de aydınlatın, 40 saat köleniz olayım. ciddiyim.

    - bir diğer cins. hegel. bak ben kant'ı okur anlarım. marx'ı, schmitt'i, fichte'i, leibniz'i, schopenhauer'i, heidegger'i... ama bunu anlamıyorum arkadaş. tamam genel manada ne dediğini anlıyorum ama yok, almanlardaki o kolay anlaşılırlık, o akıcılık, o güzellik yok bu pezevengin evladında. ibnelik olsun diye de yazmış da yazmış. göt. ondan felsefeye giriş yapacaksanız hiç boşa bu arkadaşla uğraşmayın.

    - liste de kronolojik olarak gitmiyor o ki, ben en tepeye ahlak metafiziğinin temellendirmesini koyardım. 19. asır ve sonrasını etkilemiş bir adam bu kant dediğin. tamam o gün de plato, aristo, sokrat filan var ama kantsız olmaz.

    - saf aklın eleştirisi 20. asırdan sonra önemini, bence, yitirmiş bir kitap. okumaya değer ama pratik karşılığı görece az. ha yine de levent özçelik gibi "kaant, kaaant, kant" diyorum. başka ne denilebilir ki?

    - nietzsche tek cümlede hayatın anlamını çözmek isteyen bebelerin ağzında sakız olsa da daşşaklı bir amcamız. ona göre okuyun kendisini.

    - listenin yarısı çerezlik kitaplar. sartre hele. meh.

    - freud'dan rüyaların analizini koyup psikanalize girişi koymamak da ancak türklerden beklenir zaten. o rüyaları neye göre yorumluyor bu adam, onu bilirsin önce amk. şaka gibi.

    - aynı şekilde thoreau'dan walden'ı koyup civil disobedience'ı koymazsan ben gülerim ve öyle "liste zaten nihai liste değil" diyerek de sıyrılamazsın. life without principle olmadan bu olur mu?

    -

    dahası.

    - sen buraya nasıl bertrand russell'ı koymuyorsun hacı? dalga mı geçiyorsun? ibn haldun var, russell yok?

    - veblen'in the theory of the leisure class'ı da bence burada olmak zorunda. değeri hala o kadar bilinmese de hem grundrisse, hem das kapital'i listeye koyup bunu liste dışı bırakamazsın. ya grundrisse ya das kapital'i çıkarır bunu eklersin.

    - carl schmitt'in the concept of the political'ı listenin tepesinde adının olması gereken bir kitap. şeksiz şüphesiz.
  • liste gibi liste. bu listeyi şimdiki zıpır analitikçilerden birine yaptırsan bunların yüzde seksenini listeye almaz, bir takım felsefe departmanı memurlarının kendi öğrencilerinin bile okumadığı temel matematik sığlığındaki kitaplarını doldururlar. halbuki felsefe böyle bir şey, hayatın, tarihin, siyasetin, aşkın içinde, kalbinde. çok yaşa kıta avrupası felsefesi.
  • çöp oğlu çöp liste. ve felsefe cühelası kıtacıların hazırladığı belli. ne kadar gereksiz kitap varsa koymuşlar.