şükela:  tümü | bugün
  • (bkz: fagositoz)
    (bkz: pinositoz)
  • tek hücreli bir ökaryotun besin maddelerini boğum yaparak hücre içerisine alma işlemi.
  • endositoz, hücre zarından difüzyonla veya aktif taşımayla geçemeyecek büyüklükteki moleküllerin hücre içine alınış yöntemidir. madde hücreye alınırken aktif taşımada olduğu gibi enerji harcanır.

    iki çeşit endositozdan bahsetmek mümkündür:

    1. fagositoz: katı moleküllerin alınması. bu olay sırasında alıncak molekül hücre zarına temas ettiğinde ilk olarak yalancı ayaklarla (pseudopodia) etrafı sarılır.
    2. pinositoz: sıvı veya sıvıda çözülmüş moleküllerin alınması. sıvı maddeler yalancı ayaklarla sarılamadığı için bu yöntemle hücre içine alınmaz. bunun yerine hücre zarında minik cepler oluşturularak alınır. hormonların hücre içine alınmasında da bu yöntem büyük ölçüde kullanılır.

    bitki hücrelerinde hücre duvarının hareketi engellemesi sonucu endositoz yapılamaz.
  • vücut üzerindeki yaraların iyileşme prosesi esasında; occludin adı verilen proteinlerin epitel hücreleri tarafından endositoz aracılığıyla hücre içine alınması işlemidir. düzelme sürecinde açıklanamayan durumlardan biri yaralı bölgeye ekstradan occludin proteini takviyesi ile düzelme sürecinin hızlandırılamamasıdır.
  • bazı hücrelerde çekirdek bölünmesinden sonra sitoplazma bölünmesi gerçekleşmez. çok çekirdekli hücrelerin oluşturduğu bu bölünmeye endomitoz bölünme denir. çoğu hayvanların (memelilerin) çizgili kas hücrelerinin çok çekirdekli olması, hücre bölündükten sonra aradaki hücre zarının erimesidir. paramesyumun çift çekirdekli olması veya polenlerin vejetatif çekirdek ve generatif çekirdek olmak üzere iki çekirdeğe sahip olmaları sebebi endomitozdur.
  • ldl başta olmak üzere bazı maddeler bu şekilde hc'ye alınır.ldl başta olmak üzere tüm lipoproteinler hc'ye reseptör aracılı endositozla alınır.ldl'yi almak için bir ldl reseptörü birde intrastoplazmik bir protein olan klatrin lazımdır.klatrinin esas görevi vezikülün boyutunu sınırlamaktır.yoksa çok büyük vezikül parçası koparsa hc lizise gider.(özellikle tip 2 ve 3 familial hiperkolestorelimiler membran kusurudur.)

    klatrine ek adaptin ve dinamin proteinleri de vardır.

    vezikül dediğimiz şey membran parçasıdır.yani membranın kendisidir.

    exositoz'a örnek ise pankreastan insülin salınımıdır.burada membrana parça eklenir. burada görevli protein dinamin'dir.

    edit: bilgi ekleme.
  • endositoz, hücrelerin büyük molekülleri almaları olayıdır ki bu büyük moleküllerin bazıları polisakkarit, protein ve polinükleotidler gibi, besinsel elemanların kaynağı olabilirler.
    tüm ökaryotik hücreler plazma membranlarının bir kısmını devamlı olarak bünyelerine almaktadırlar. plazma membranının segmanları ekstrasellüler sıvı ve içeriğinin küçük bir bölümünü çevreleyecek şekilde invagine olunca, endositotik veziküller meydana gelir; invaginasyonun orijinal konumunda plazma membranlarının kaynaşması sonucunda vezikül boynu kapatılınca vezikül yapıdan kopar.
    endositotik veziküllerin çoğu hidrolitik enzimler içeren, bundan dolayı intrasellüler atıkların temizliği için farklılaşmış organeller olan primer lizozomlar ile kaynaşarak sekonder lizozomları oluştururlar. makromoleküler içerik, amino asitler, monosakkaritler ve nükleotidleri açığa çıkarmak üzere sindirilir ve tekrar sitoplazmada kullanılmak üzere veziküllerden dışarı diffüze olur.
    endositoz, genelde atp’nin hidrolizinden olmak üzere enerjiyi, ekstrasellüler sıvıda ca2+’u ve hücre kontraktil elemanlarını gerektirir. endositozun fagositoz ve pinositoz olmak üzere iki genel tipi vardır.
    fagositoz, makrofajlar ve granulositler gibi farklılaşmış hücrelerde olur; virüs, bakteri, hücreler veya yıkılım ürünleri gibi büyük partiküllerin alınımı ile ilişkilidir.
    pinositoz, tüm hücrelere ait bir özelliktir ve sıvı ile sıvı içeriğinin hücresel alınımına yönelen bir olaydır. pinositozun, sıvı faz pinositozu ve absorptif pinositoz olmak üzere iki tipi vardır. sıvı faz pinositozu, küçük veziküllerin oluşumu ile başarılan, solüt alınımının sadece bu solütün çevre ekstrasellüler sıvı ortamındaki yoğunluğu ile orantılı olduğu selektif olmayan bir olaydır; absorptif pinositoz, plazma membranında kendilerine ait sınırlı sayıda bağlayıcı konumlar bulunan makromoleküllerin alınımından primer olarak sorumlu olan reseptör aracılıklı selektif bir olaydır.
  • reseptör aracılı endositoz ile hücrelere:

    1- ldl 2- b12 vitamini 3- transferrin alınır.