şükela:  tümü | bugün
  • elektrik enerjisi neden yüksek gerilimle iletilir ?

    elektrik enerjisinin yüksek gerilimle iletilmesi maliyet açısından yüksek oranda kar sağlamaktadır. size en basit yolla şu şekilde açıklayacağım. enerji santrallerinde üretilen enerji (barajlar, nükleer santraller, termik santraller, trübünler vs.) sabittir. yani türkiyenin bugün kurulu gücü yaklaşık olarak 80 mw seviyesindedir. bu enerji belirttiğimiz santrallerden sağlanır. elektrikte kullandığımız en temel formulü ele alırsak (w= v. ı) . formülde gücü sabit tutarsak enerjiyi iletmemiz için belirli bir akım ve gerilim değeri elde ederiz. bu enerjiyi gerilimi yükseltmeden aktarmak isteseydik iletim hattının akım seviyesi çok yüksek seviyelerde olurdu. bu durumda ki yüksek akımı iletmek için kablo çapını arttırmak gerekir. peki kablo çapını arttırdık yüksek akım ile iletim sağlıyacağız diyelim. sorun yine bitmedi. enerji kablo kesiti arttıkça deri etkisi yaratacaktır. deri etkisi enerjinin kablonun dışından ( dış yüzeyinden ) akmak istemesidir. bu durumda doğal olarak korona olaylarını arttıracak hatta ki enerji de, aşırı büyük kayıplara yol açacaktır. hem enerji, hem maddi kayıptan kaçınmak için santralden çıkan enerji akım yerine gerilim seviyesi yükseltilerek iletilmektedir.

    elektrik neden ac olarak iletilir ?

    elektrik enerjisi çoğunuzun bildiği üzere ac olarak üretilir ve iletilir. elektrik enerjisi ac olarak iletilmesi aslında tamamen maliyet hesabından kaynaklıdır. ac sinyal dc sinyale göre daha çok enerji kaybı yaşamaktadır ve doğayı daha çok kirletmektedir.

    bunların yanı sıra elektrik enerjisi doğası gereği ac olarak üretilir. dc iletim için önce ac sinyalimizi dc ye, iletim hattının sonunda ise dc enerjiyi ac enerjiye çevirmemiz gerekmektedir. ac -dc dönüşümü bir hayli maliyetli olsa da asıl zor olan dc sinyalin ac ye dönüştürme işlemidir. bu işlem invertörler sayesinde yapılır ve iletim hatlarında ki yüksek gerilimden dolayı invertörler için kullanılan elektronik anahtarlamalar (igbt , mosfet vb.) kapasitörler ve bobinler bu gerilim seviyelerine dayanması için özel imal edilirler. ac üretilen enerji dc ye dönüştürmekte bu denli yüksek gerilimler için maliyetli olacaktır.

    ek olarak bazı iletim hatlarında dc iletim yapılır. bunun sebebi ise toprak hattını denizden sağlamak, kablo maliyetini azaltmak ve mesafe söz konusudur. yaklaşık olarak 500 km uzunluğunda ki bir hat dc olarak iletilirse daha karlı olacaktır. ama ne yazıkki günümüzde (türkiye dahil) nadir görülen bir olaydır. bu kadar uzun bir iletim hattının parmakla sayılacak kadar az örneği vardır.

    edit : imla