şükela:  tümü | bugün
  • bugünleri de gördük çok şükür.
    çilekli link hani malum kızın sevdiğinden
  • son 14 yilin en yuksek enflasyonunun %12.98 olmasi turkiye cumhuriyeti icin kötü bir durum mudur, basarisizlik midir?
    kanimca cok da kotu olmayan enflasyon zirvesi.
  • enflasyon %55 olsa bile değişmeyecek tek bir şey var; (bkz: ehonomi çoğ eyi)
  • bunda da lideriz şükür.
  • "çok da kötü olmayan enflasyon zirvesi" demenin doğru olmadığı durum.

    dilim döndüğünce açıklayayım.

    enflasyon rakamları sadece nominal değerler üzerinden bakılmaması gereken göstergelerdir. dünyadaki global trendlerden çokça etkilenirler ve genel olarak da dünyayı takip ederler. hani o hepimizin hatırladığı korkunç yüksek enflasyon rakamlarının olduğu dönemler var ya, yüzde 60 enlflasyonları gördüğümüz dönem, işte o dönem, bütün dünyada sıkıntı yaratan yüksek enflasyon trendinin olduğu bir dönemdi ve türkiye'ye o dönemin beceriksiz hükümetlerinin kötü ekonomi yönetiminin de etkisiyle rekor enflasyonlar yaşatmıştı. ama hemen sonraki dönemde dünyada hızlı bir enflasyon iyileşmesi yaşandı ve türkiye de görece daha iyi mali disiplin politikaları sayesinde bu trendin bir parçası oldu. enflasyon rakamları hızla önce onlu sayılara sonra da tek hanelere geldi.

    işte tam bu noktada kıyaslamaları doğru yapmak gerekiyor. bugün ile o eski dönemleri kıyaslayıp "şimdi o kadar da kötü değil canım" demek ilk bakışta doğruymuş gibi görünse de, son derece eksik ve yanlış bir yaklaşım.

    peki doğru kıyaslama nasıl olmalı? aslında çok basit: enflasyonda dünyadaki yerimize bakmamız gerekiyor. bunu yaptığımızda ise tablo çok net şekilde ortaya çıkıyor; %12-13 civarındaki enflasyon rakamları, dünya ile kıyasladığımızda korkunç derecede kötü rakamlar olduğu gibi eskiye göre de çok iyileşmiş bir durumu temsil etmiyor.

    örneğin yıl olarak tamamlanan son veriler olan 2016 enflasyonlarına bakalım:

    %8,53 enflasyon eskiye kıyasla kulağa ne kadar da iyi geliyor değil mi? halbuki türkiye 2016'yı %8,53 enflasyonla kapatan bir ülke olarak tüm dünyada son 25 ülkeden biri olmaktan öteye gidememiş!

    200'den fazla ülkenin olduğu dünyada en kötü 25 enflasyon arasına girebilmek:

    24. türkiye — 8,53%
    ...............................
    14. egypt — 10.2%
    13. argentina — 10.6%
    12. sierra leone — 11.3%
    11. azerbaijan — 12.4%
    10. haiti — 13.4%
    9. ukraine — 13.9%
    8. kazakhstan — 14.6%
    7. nigeria — 15.7%
    6. ghana — 17.5%
    5. zambia — 17.9%
    4. mozambique — 19.2%
    3. malawi — 21.7%
    2. democratic republic of congo — 22.4%
    1. venezuela — 254.9%

    gidişat ise daha kötü. 2017 yılı kasım ayı itibariyle dünya sıralamasında sondan 19. sırada bulunarak en kötü 20 ülke içine girmeyi an itibariyle başarmış bulunuyoruz. yukarıdaki 2016 listesine güney sudan, kuzey kore, kongo, suriye, angola, libya, burundi, surinam, etiyopya, liberya, yemen, gine, eritre, iran, moldova, tacikistan gibi ülkeleri eklediğinizde türkiye ile birlikte en kötü 30 enflasyonun bulunduğu ülkeler grubunu oluşturmuş oluyoruz.

    yani işin özü, o hiper enflasyon dönemlerini yaşadığımız dönemde de dünyada en kötü enflasyon ülkelerinden biriydik, şimdi de öyleyiz. son on beş yılda en düşük nominal enflasyon değerlerine ulaştığımız 2009 yılında dahi %6,3 enflasyon ile dünya sıralamasında sondan 50. ülke olabilmişiz. yani o yılda dahi 150 küsür ülke bizden daha iyi enflasyon oranlarına sahip olmuş.

    son olarak işin şu acı tarafına vurgu yaparak bitireyim entriyi. bu entride adı geçen ülkeleri tekrar bir okuyun lütfen. 2016 listesini ve sonraki paragrafta saydığım diğer ülke isimlerini. üçüncü dünya ülkeleri demek bile yetersiz; hepsi ya fakir afrika ülkeleri, ya savaş halindeki ülkeler ya da derin siyasi ve sosyal kriz içindeki ülkeler...

    sonuç olarak, "enflasyonun %12.98 olmasi turkiye cumhuriyeti icin kötü bir durum mudur, başarısızlık mıdır" sorusu bence cevabı basit ve son derece kısa bir sorudur: evet.