şükela:  tümü | bugün sorunsallar (3)
317 entry daha
  • 2020 ile ilgili bazı riskleri yazacağım ama öncelikle 2019'dan başlamak gerekiyor.

    2019 kriz yılı olmamıştır ama dünyada eninde sonunda bir kriz çıkacak ve o krizde keşke "save" alsaydık denecek yıldır.

    2019'a girerken ana hikaye küresel normalleşme idi; abd'de fed'in başlatmış olduğu bilanço normalleşmesi (basılan paraların geri çekilmesi diyebiliriz.) hızlanacak (yıllık 600 milyar dolar) ve fed üç faiz artırımı yapacak; avrupa'da ecb bir süre ertelediği bilanço artırımının sona erdirilmesini gerçekleştirecek ve negatif faiz politikasına son verecekti. boj'dan (japonya) net bir politika vaadi yoktu ama piyasa boj'un da normalleşme adımları atacağını bekliyordu ki bu üç bankanın normalleşmesi dalga halinde bütün dünyaya yayılacaktı. kısacası kapitalist sistemin karşılaştığı en tehlikeli sorun olan 2008 krizi'nin ardından başlayan olağanüstü önlemler 2019'de yerini normalleşmeye bırakacaktı.

    normalleşme derken yanlış anlaşılma olmasın normalleşmeden kastım japonya (boj) para basmayı azaltacak; avrupa(ecb) para basmayacak ve abd (fed) normalleşme hedefine ulaşsaydı 10 yılda bilançosunu 3 katına çıkarmış olacaktı.

    2019'un başında normalleşmenin borsalardan başlaması(likiditenin azalması ile borsalarda güçlü zayıflama) ve ardından gelen ticaret savaşı belirsizliği ile boj normalleşmeyi gündemine bile almadı; ecb aylarca ertelediği varlık alımlarının sonlandırılmasını 2019 yılı başında gerçekleştirdi ama 1-2 ay sürmeden para basmaya geri döndü; yıla 3 faiz artırımı+ 600 milyar dolar bilanço azaltılması hedefi ile giren fed 3 faiz indirimi gerçekleştiridi+ kabaca 500 milyar dolar bilanço artırıdı, 1.5 yılda fed'in bilançosu 700 milyar dolar civarında azalırken bunun kabaca 500 milyarı tekrar piyasaya sürüldü.(o işin ne olacağı şu an muğlak). özetle merkez bankaları 10 yıldır izledikleri politikalar ile istenen sonucu elde edemediler ve çözüm olarak da 10 yıldır başarısız olan politikalara devam etme kararı aldılar.

    japonya, 30 yıldır yapısal problemlerini (en başta demografik sorun) para politikası ile çözmeye çalışıyor hatta 30 yıllık politika artık bir tık üstte de çıkabilir. 2019'da japonya merkez bankası'nın elindeki japonya devlet tahvili oranı %44'lere yükseldi(2008'de %8 idi.) bundan bir aşama sonrası helikopter paradır. avrupa, japonya'nın 30 yıllık hatalarını bire bir kopyalayıp farklı sonuç elde edeceğini umuyor; geçenlerde ecb'nin yeni başkanı lagarde, avrupa'da japanification riski yok dedi muhtemelen haklı çünkü avrupa'daki durum risk aşaması geçti, avrupa'da japonyalaşıyor. avrupa'da para politikaları çok büyük riskleri tetikliyor olmasına rağmen bir iyileşme sağlayamıyor diğer yandan sonuç vermeyen politikaların zayıflaması ise ciddi şekilde kötüleşmeyi tetikliyor. abd'de durum biraz daha iyi olsa da amerika'da ilginçlik konusunda üstüne düşeni yaptı; geçen sene fed'in gerçekleştirdiği 3 faiz indirimini ne istihdam ne büyüme ne de enflasyon verileri ile açıklamak mümkün değil ve geçmişteki hiçbir karar ile uyumlu değil. abd ekonomisi rekor seviyedeyken sadece zayıflama ihtimali bile fed'i çok güçlü şekilde harekete geçirebildi ki bu geçmişte görülmemiş bir şey. abd'nin iyiliği de sadece nispi yoksa geçmiş resesyonlardaki politikalardan çıkarım yaparsak abd ekonomisi 5-10 sene boyunca resesyona girmezse bile( iki resesyon arası 10 yılı çok fazla aşamıyor) fed bir sonraki resesyona hazır olamayacak.

    piyasa böyle kafayı yerse yatırımcı durur mu o da kafayı yedi... kısaca diyebilirim ki the big short filmi dünyada akıl almaz şekilde yuva yıkacak; bütün dünyada yasaklanması gereken bir film... 2008'de konjonktürü fark edip buna göre pozisyon alanlar akıl almaz şekilde bu kararlarından fayda gördüler ama günümüzde benzer şartların oluşması ile herkes kendini bahsettiğim filmin kahramanı sanıyor ve aynı şartların bire bir oluşmasını umuyor. rakamla ifade edersek 2008 krizi sonrası küresel ekonominin en iyi olduğu yıl 2018 idi fakat borsalara gelince 2009'daki çöküşten(%50) beri en kötü yıl olmuştu. 2019 yılı ise küresel resesyon beklentilerinin ciddi şekilde arttığı bir yıldı fakat borsalar ise bahsettiğim çöküşün düzeltmesi olan 2010'dan(+%30) beri en iyi yılını yaşamış.(2013 ile beraber) yani son on yılda bozulan küresel ekonominin işleyişi sebebiyle yüzyıllardır borsalar için iyi olan şeyler artık yatırımcıların gözünde pek iyi kabul edilmiyor, tam aksine en kötü diyebileceğimiz senaryolar ise yatırımcılar yeni gözdeleri... bu saçmalık geniş toplum kitlelerini olumlu etkilese ona da mutlu olurdum ama öyle bir şey de yok. (başka bir yazının konusu)

    ekleme: çin'e değinmedim çünkü yuan rezerv para olmaması ve pboc'un kararlarının küresel etkilerinin sınırlı olması sebebiyle çin'deki etki yerel kalıyor fakat çin'in de diğer ülkelerden bir farkı yok hatta çin'deki sorun çok daha yapısal.
4488 entry daha

hesabın var mı? giriş yap