şükela:  tümü | bugün
20 entry daha
  • bilimsel siniflandirmadaki adi heterocephalus glaber olan; ingilizce'de naked mole-rat, turkce'de tuysuz kostebek faresi olarak bilinen hayvan. kendileri 2013 yilinda science bilimsel dergisi tarafindan "yilin omurgali hayvani" olarak secilmistir. kansere ve bazi agri turlerine karsi olan yuksek direncleri ve 18 dakikaya kadar oksijensiz kalabilme ozelliklerinden dolayi bilim insanlarinin dikkatini cekmistir.

    bilim insanlari, bu hayvanlarin kansere karsi yuksek direnclerini birkac hipotezle aciklamaya calisiyor. birinci aciklama; bu kucuk kemirgenlerin ribozomlari hatasiz protein uretiyor. ıkincisi ise "high molecular weight hyaluronic acid" (hmw-ha) diye adlandirilan bir kompleks seker, bu hayvanlarda, insanlara ve diger laboratuvar hayvanlarina kiyasla bes kat daha buyuk olarak bulunuyor. tuysuz kostebek fareleri bu sekeri, diger hayvanlara gore daha yavas parcaladigi icin bu seker, hucrelerin arasinda birikmeye basliyor ve hucrelerin kumelenmesini engelliyor, bir baska deyisle tumor olusumunu engelliyor (ayrica tuysuz kostebek faresindeki p16 ve p27 protein kombinasyonlari).

    tabii ki fizyolojik ozellikleri oldukca dikkat cekici olmasina ragmen, beni en cok sasirtan sey, bu farelerin davranissal ozellikleri oldu. karinca ve arilar gibi eusociality ozelligi sergiledigi kesfedilen ilk memelilerdir. sadece bir disi (kralice) ve bir ile uc arasinda da erkek farenin ureme yetenegi varken koloninin geriye kalan uyeleri isci olarak gorev almaktadir. ureme yetenegi olmayan disi farelerin yumurtaliklari olmasina ragmen bu yapilar tam gelismemistir ve hormon seviyeleri de ureyebilen disiler ile ayni seviyede degildir. eger ureme yetenegine sahip disi olurse (ya da ortamdan kaldirilirsa), ureme yetenegine sahip olmayan disilerden biri, yeni kralice olup cinsel olarak aktif hale geliyor. ayrica ureme yetenegine sahip olmayan disiler, kralice tarafindan dogurulan yavrularin bakimlarini da ustleniyor. bu yavru bakimi ustlenme olayi da soyle aciklaniyor: ureme yetenegi olmayan disi fareler, kralicenin yuksek duzeyde estradiol hormonu iceren diskisini yiyor. buna bagli olarak, normalde hamilelik sebebiyle olusacak hormon kaynakli ebeveynlik icgudulerini kazanmis oluyorlar, bu sebepten dolayi da kralicenin yavrularina bir anne gibi bakicilik yapiyorlar.
3 entry daha