12190 entry daha
  • daha önce makale ve bilimsel çalışmalara dayanan entry girmiştim, onun devamı olarak son güncel veriler eşliğinde virüs hakkındaki gelişmeleri derleyelim;

    covid19 herkesin bildiği üzere, küresel çapta bir momentum yakalayarak gezegen genelinde büyük bir kasırgaya neden oldu. peki söz konusu virüsü diğer yakın akrabaları olan coronavirüslerden ayırt eden ve bu çapta bir etkileşim çekirdeği oluşturmasına neden olan faktörler nelerdir?

    wuhan'da yürütülen araştırma ve the lancet'te yayımlanan makaleye göre;

    - ilk olarak patojenin virülansı sanılandan çok daha yüksek ve bulaştırıcılık süresi oldukça uzun. hızlı şekilde büyük kümeli enfekte sayısına ulaşabilme kabiliyeti nedeniyle, şu anda italya ve ispanya'da yaşandığı gibi sağlık sistemini kilitleyebilir. yatış oranının %20'lerde* seyretmesi hastanelerin dolmasına ve kurtarılabilecek hastaların dahi kaybedilmesiyle sonuçlanıyor.

    - ventilasyona gereksinim duyan hastaların cihaz işgal süreleri oldukça uzun ve mortalite bu kişilerde oldukça fazla.

    - hastaneler enfekte sayısına cevap verebilmek için, ameliyathane ve diğer çeşitli kliniklerin yoğun bakım ünitelerine dönüştürülmek zorunda kalınacak.

    - klinik çalışma yürütülen ve hospitalize edilmiş 191 hastadan 54 tanesi kaybedilmiş. mortalite bu noktada %30'a kadar yükseliyor.

    - kronik rahatsızlıklarda en yüksek ölüm oranı hipertansiyon, diyabet ve kalp hastalarında.

    - iyileşen hastalarda bulaştırıcılık devam ediyor ve 37 güne kadar uzayabiliyor.* çin'deki vakalar taburcu edildikten sonra bu nedenle karantinada tutuluyor.

    - en sık başvuru şikayetleri ateş, öksürük, balgam ve halsizlik olarak sıralanmış.

    lancet makalesinden sonra bir de son dönemdeki gelişmelere göz atmakta fayda var;

    - diğer viral rahatsızlıklarda olduğu gibi covid19, bos* aracılığıyla merkezi sinir sistemi ve beyne sızarak enfeksiyona neden olabiliyor. burada kalıcı hasar yapabileceği uyarısı doktorlar tarafından yapıldı.
    (20 yaşındaki japon hastada benzer durum gözlemlenmiş.)

    - toplu taşıma araçları gibi klimatik ortamlarda 4.5 metreye kadar bulaş yapabiliyor ve havada yarım saat kadar aktif kalabiliyor,

    - çinli hekimler taburcu olan erkek hastaların sperm sayımı/analizi yapmasını sık sık tavsiye ediyor ve kalıcı testis hasarı/kısırlık konusunda uyarıda bulunuyorlar,

    - yapılan son araştırmaya göre iyileşen hastaların akciğerlerinde kristalize benzeri oluşumlar gözlemlenmiş ve kalıcı hasar bırakabileceği konusunda uyarıda bulunulmuş, (wuhan'daki bir hasta üzerinden yapılan analizde de benzer uyarı mevcut)

    - virüs yaz aylarında kısmen etkisini yitirse de, paraguay* gibi 37-41 derece sıcaklık ve ortalama nemin %30 olduğu bölgelerde dahi yayılıyor,

    - taburcu olduktan sonra hayatını kaybeden hastalar mevcut,

    - çinli bir hekimin yaptığı otopsiye göre; akcigerleri mukus benzeri bir salgiyla doldurup boguyor, ventilasyon cihazinin ise yaramasi icin once akcigerin icindeki yapiskan salgiyi sokup atmamiz gerek diye yorumda bulunmuş,

    - bilim çevrelerinde tartışmalı bir konu olsa da, virüsün daha sakin yapıda olan bir ata kolu s olarak adlandırılmış ve l olarak adlandırılan diğer kol daha agresif enfekte ve mortalite oranlarına sahipmiş,

    - izlanda'da bir hastayı yukarıda belirtilen s ve l türünün aynı anda enfekte ettiği ortaya çıkartılmış,

    - bazı hafif semptomlu genç hastaların aniden kötüleştiği gözlemlenmiş (şiddetli akut sendromları) ve uzmanlar bu konuda nejm makalesi aracılığıyla uyarıda bulunuyor;

    - yukarıdaki makaleyi destekleyici bir haber olarak, geçtiğimiz gunlerde hayatını kaybeden 17 yasindaki guney koreli cocugun raporu ve rontgen goruntuleri yayimlanmis. virüs 5 gun icerisinde gencin cigerlerini adeta isgal edip, olumune neden olmus; (kronik rahatsızlığı yok) (ingiltere'de de 21 yaşında ve kronik rahatsızlığı olmayan genç bir kız hayatını kaybetti)

    - abd'deki hastanelerde enfektelerin %38'i 20-54 yaş aralığında;

    - çin ulusal sağlık komisyonu dışkı ve idrar kanalıyla aerosol üzerinden yüksek bulaşıcılık yapabildiğini tespit etmiş; (bu nedenle kanalizasyon ve tuvaletlerin dezenfekte edilmesi büyük önem taşıyor)

    - diamond princess gemisinde yürütülen çalışmaya göre covid'in tam 17 gün boyunca rna izlerinin yüzeyde tutunduğu ortaya çıkartıldı,

    - lopinavir ve ritonavir gibi hıv tedavisinde kullanilan antivirallerin ncov19'a etki etmedigini saptayan bir calisma;

    - virüs sadece organlara değil kana da saldırıda bulunuyor,

    bunlar gibi yüzlerce makale ve haber doğru kaynaklar tarandığında mevcut. sözün özü asla hafife alınacak, yakalanırsak da genciz kurtuluruz diye bir durum yok. herkesin azami ölçekte dikkat edip, evden çıkmaması virüsün yayılma hızını kesebilecek yegane önlem. virüsün nisan ayında yeni bir pik yapabileceği düşünülüyor ve ivme arttırabileceği görüşü var. anlaşılan uzun soluklu ve yıpratıcı bir savaş olacak, belki de ileri evrelerde grip gibi beraber yaşamaya alışacağımız bir hastalığa evrilecek.

    bu arada rafine bir makale deposuna sahip ve bilimsel/haber ağırlıklı konuların konuşulduğu, hekim arkadaşların dahil olduğu bir discord grubumuz mevcut. benzer düşüncelere sahip arkadaşlar grubumuza katılabilir;

    https://discord.gg/ceky92v

    sağlıcakla kalın.
475 entry daha