şükela:  tümü | bugün sorunsallar (7)
30814 entry daha
  • bugün debe'ye giren, "bir okuryazarın beyni nasıl çalışır" şeklinde başlayan bir (#107789339) entry ile ilgili bazı eksik ve yanlış bilgileri düzeltme gereği hissettim. ayrıca kaynak konusunun da gözardı edildiğini düşünüyorum entry'de. benim gibi düşünenlerin olduğunu gördüm ve açıklama yapmak istedim. neydi kaynak; kaynak can'dı. öncelikle okuryazarın beyni nasıl çalışır şeklinde bir genelleme yapılması oldukça basit kaçmış ve magazinel bir başlık olarak algılanmaktadır. araştırma sadece okuryazarlık üzerine beynin nasıl çalıştığına yönelik bir çalışma değildir. araştırma oldukça karmaşık; insan zihninin bilişsel (soyut düşünme), dilsel kodlama, psikolojik, sosyal çevre olanakları gibi daha birçok değişkeni içerisinde barındırmaktadır. tamamıyla eksik ve hatalı bir giriş cümlesiyle okuyucuların dolaylı olarak yanıltıldığı ya da istemeden de olsa yanlış bilgilendirildiğini düşünüyorum. belirtilen örnekler doğru olmakla birlikte kaynak araştırmanın doğasına aykırı bilgilerin sunulduğu açıktır. ilgili sözlük yazarın bugün kaynak belirttiğini fark ettim ancak belirtilen kaynağın, araştırmanın yapıldığı asıl kaynak olmadığını belirtmek isterim. yazımın sonunda asıl kaynağı belirterek ilgili araştırmaya atıfta bulunan türkçe bir kaynak tavsiyesinde de bulunacağım. amacımın karalamak ya da kötülemek olmadığını belirtmek isterim. amacım, sadece günümüzde oldukça yoğun bir şekilde yaşadığımız bilgi kirliliğine biraz olsun açıklık getirmektir.

    öncelikle ilgili entry'de; okuma yazma oranının çok az olduğu bir köye giden araştırmacılardan bahsediliyor! doğrusu, alexander luria isimli rus bir psikolog, 1930'lu yılların başında özbekistan ve kırgızistan'ın bazı bölgelerinde karşılaştırmalı etnografik çalışmalarda bulunuyor. bu bölgelerin tamamına yakınının okuryazar olmadığı belirtiliyor.

    burada dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan birisi araştırmanın sadece okuma yazma bilmeyen gruplara yönelik olmadığıdır. araştırmada farklı gruplar da incelenmektedir. mesela uzak ve dağlık köylerde yaşayan okuma yazma bilmeyen kadınlar bir grubu temsil etmekte iken bir başka araştırma grubu ise çiftçilik ve bahçe işlerinin yapıldığı köylerde yaşayan hiç eğitim almamış insanlar; ya da çocukluk yıllarında örgün eğitimden ziyade kısa süreliğine bazı kurslara katılmış olan hiç eğitim almamış olanlara nazaran nispeten daha eğitim görmüş oldukları varsayılan kimseler de bir grubu temsil etmektedir. bir başka grup olarak zamanın feodal düzende devam ettiği göz önünde bulundurulduğunda hiç eğitim almamış köy ağaları da araştırılan grupların içerisinde bulunmaktadır. araştırmada özellikle bu grupların yaşadıkları çevresel şartlara özellikle yer verilmektedir. bazı bölgelerin hayvancılıkla ilgilendiği görülürken bazı bölgelerin ise tarımla ilgilendiği görülmektedir.

    işte araştırmanın temelini oluşturan kısım da burasıdır. aslında araştırma genel olarak değerlendirildiğinde okuryazarlık durumuyla birlikte okuryazarlık durumuna sosyal ve kültürel yaşam olanaklarının etkilerinin de belirlenmeye çalışıldığı belirtilmektedir. okuma semboller vasıtasıyla olduğu için soyut düşünme becerilerinin etkisi de burada başlıyor. soyut düşünme, dilsel kodlama ve bilişsel aktivitelerin işleyişi psikolojik yönüyle değerlendirilerek insanların bakış açılarına etkisi incelenmektedir. bir nevi okuma (öğrenme) ve sosyal çevre faktörleri arasındaki sıkı ilişki araştırmanın temelindedir.

    genel olarak ilgili araştırma ile ilgili oldukça fazla konuşulabilir ancak araştırmacı bununla ilgili bilimsel bir kitap yazmış ve araştırmasını orada detaylandırmış. merak eden ve öğrenmek isteyenlerin olacağını düşünerek asıl kaynağı paylaşmak isterim.

    açıklama yapma gereğini hissettim çünkü debe'ye giren entry'de belirtildiği gibi araştırma sadece okuryazarlık bağlamında değerlendirilmemesi gerektiğini, aksine okuryazarlık becerisinin ilişkisel bağlamda düşünülerek araştırma çıktılarından birisi olarak görülmesi gerektiğini belirtmek istedim.

    ilgili araştırmaya atıfta bulunan türkçe kaynak olarak "öküzün a'sı" isimli kitabı gönül rahatlığıyla tavsiye edebilirim.

    asıl kaynak olarak incelemek isteyen olursa da ingilizce olarak yayınlanan "cognitive development ıts cultural and social foundations" (bilişsel gelişimin kültürel ve sosyal temelleri) isimli kitabı bilgilerinize sunarım. isteyen olursa ilgili kitaba erişim konusunda da yardımcı olabilirim.
2968 entry daha