şükela:  tümü | bugün
16 entry daha
  • çoğu kişi rahatlık açısından otomatik vites tercih etse de, bazılarımız mecburiyetten ya da keyfi amaçlı olarak manuel vites tercih edebilir. anlam olarak düz vites diyen arkadaşlardan özür dileyerek başlamak istiyorum. ben yıllarca manuel vites demeyi tercih ettiğim için bu şekilde devam edeceğim.

    kullanım alışkanlıklarınız şanzıman ve baskı balata sisteminin ömrünü ciddi şekilde kısaltır. şu an bir baskı balata değişiminin dört haneli rakamlar civarında olduğunu düşünürsek, sistemin ömrünü uzatmak için birkaç tavsiye yazacağım.

    1- ayağınızı debriyaj pedalı üzerinde tutmamaya özen göstererek işe başlayabilirsiniz. iki ayrı disk birbirine yapışmış vaziyette dönüp motordan gelen gücü tekerlere aktarırken, siz pedala hafifçe dokunsanız bile o diskler birbirinden ayrılıp sürtmeye başlıyor. ne oluyor peki; güç kaybediyorsunuz, balata bitiyor ve aracınız daha çok yakıt tüketmeye başlıyor.

    2- vites kolu üzerinde elinizi tutmak ve vites değiştirdikten sonra kolu haddinden fazla ileri itmek aşağıda bir yerlerde ciddi anlamda arızalara sebep olabiliyor. teknik olarak ne olduğunu yazmayacağım ama bir süre sonra o şanzıman aşağı iniyor ve maliyeti bütçenizi ciddi anlamda sarsıyor. ayrıca vites çanağı arızası bu sebepten kaynaklanır. vites kolunu nazikçe kullanmaya ve elinizi vites değiştirdikten sonra kol üzerinde tutmamaya özen gösterin.

    3- aracınızı sadece ve sadece birinci vites ile kaldırın. yüksek viteslerde aracı kaldırmak hem baskı balataya, hem de şanzımana ciddi zararlar veriyor. ayrıca akis kesmesi ve sente atlamasına kadar gidebilir olay. ayrıca ek bir bilgi vermek istiyorum; en güçlü vites geri vitestir. başka bir aracı saplandığı yerden çekmeniz gibi güç gerektiren durumlarda geri vitesi kullanmaya dikkat edin.

    4- aracınız tamamen durmadan geri vitese geçmez. böyle bir hata yaparsanız “cart” diye bir ses gelir ve dişliler aşınır. geri geri giderken araba ileri viteslere geçebilir ama kesinlikle yapmamanızı öneririm. kısaca; aracınız tamamen durmadan geri ve ileri vitesler arasında geçiş yapmayın.

    5- vites geçişlerini ikişer olacak şekilde atlatmayın. örneğin ikiyle giderken dörde almayın ya da beşle giderken üçe inmeyin. reflekslerinize güveniyor iseniz ve çok acil bir durum söz konusu olursa motor freninden faydalanmak için iki vites birden düşürülebilir. daha fazlasında aracınız triger kayışı koparır. eğer bir arabaya kol çıkartmak falan istiyorsanız, 100 km/s gibi bir sürat ile giderken birinci vitese alıp debriyajdan ayağınızı çekebilirsiniz. sonrasında motoru ve şanzımanı kaldırıp çöpe atabilirsiniz. özetle; vitesleri sırasıyla geçirin. aracı yığdırmayın.

    6- vites geçişlerini devrine göre tamamlayın. otobüslerde ikinci vites ile kaldırılır ya da birinci viteste teker döner dönmez ikiye alınır, binek araçlarda ise durum bu şekilde değildir. çok düşük devirde vites değiştirmek hem şanzımana hem şanzıman takozlarına zarar verir ve sonucunda aracınız çok yakar. yüksek devirde değiştirmeniz durumunda motoru sürekli olarak yorarsınız ve yine aracınız çok yakar. vites değiştirirken devir saati ibresini kırmızı bölgeye sokmayın. benzinli bir otomobil için 3 – 4 bin devir vites değiştirme için normal olarak kabul edilir. rampalarda ve yüklü iken rakamı yükseltin. klima açık gidiyorsanız yine bu rakamlara +500 ekleyebilirsiniz. sürüş devri ise 2000 / 2500 aralığında olabilir. daha düşük devirlerde sürekli olarak sürmek, katalizörün tıkanmasına yol açar. bu rakamlar her otomobilde değişiklik göstermekle birlikte, dizel araçların kullanma kılavuzlarında en uygun devir aralıkları yazar.

    7- vitesleri sakince geçirin. sanayide ustalar ya da uzun yol şoförleri şu şekilde söyler; “boşu şanzımana gösterin”. ayrıca vites geçişlerinde debriyaj pedalına tamamen basın, yarım basıp vites geçirmenin sonuçları uzun zaman sonra cebinizi yakabilir. ayrıca debriyaja basmadan vites geçirme olayını yapanlar var, kesinlikle bunu yapmayın.

    8- geri vitese aracınız girmiyor ise kesinlikle zorlamayın. birinci vitese alıp 10 santim ileriye gidip tekrar geriye takın. rahat geçiş yaptığını göreceksiniz. bunu alışkanlık haline getirin. öncelikle birinci vitese, ardından geriye takarak şanzımanı rahatlatabilirsiniz.

    9- aracınızı rampada park ederken vitese takabilirsiniz ama arabanın yükünü şanzımana bindirmeyin. önce el frenini çekin, frenden ayağınızı kaldırıp aracı stop edin ve sonradan vitese takıp aracı terk edin.

    10- trafik ışıklarında beklerken aracı vitese alıp ayağınızı debriyaja basılı şekilde beklemeyin. rampa gibi bir yerde yarım debriyaj yapıp arabayı tutmaya kalkmayın. bu balatayı hızlı bir şekilde bitirir.

    arızaları nelerdir?

    1- en önemli arızası baskı balata kaynaklıdır. aslında bu bir arıza değil, periyodik olarak değişmesi gereken bir parçadır. ömrünü uzatmak tamamen sizin ayağınızdadır. aracınız silkeleyerek kalkıyor, rampalarda motor devri yükselip araba gereken tepkiyi göstermiyor, yakıt fazlalaştı, vites geçişlerinde “cart” diye ses geliyor, debriyaj çok sertleşti ve debriyaj çok yukarıdan kavrıyor şikâyetleri baskı balatanın bittiğine işarettir. yolda kalmanız an meselesi olabilir.

    2- balatadan bağımsız olarak sadece baskı sistemi arıza yapabilir. hidrolik olanlar için merkez arızası çok sık görünür ve debriyaj sertleşir. pedala bastığınızda bir gariplik hissedersiniz. titreme, ayağınızı geriye itme vb gibi. prizdirek arızası ise kendini ses ile belli eder. pedala bastığınız an kesilen bir ses gelmeye başlar “tık tık tık” şeklinde, bu ses bilyelerin dağılmaya başladığına işaret eder. bir yılda gidebilir, on günde. son noktasında aşırı bir demir demire sürtme sesi gelir hızar makinesi gibi. hemen bulunduğunuz yere kurtarıcı çağırın. ısrarla inat edip sürmeye davam ederseniz, şanzıman kavanozunu bile patlatabilirsiniz.

    3- debriyaj teli kopması yine sık görülen arızalardan birisidir. debriyaja bastınız ve bir ses gelip pedal dibe düştüyse geçmiş olsun. kurtarıcı çağırmadan direkt olarak ustayı çağırın, çünkü arabanın bu arıza için sanayiye gitmesine gerek yoktur. bilen birisi 10 dakikada o teli takar ve yoluna devam edebilir. olmayacak yerde kaldıysanız aracınızı stop edin ve birinci vitese takıp marş yapın. ardından araba yürüyecektir. fakat tavsiye eder misiniz diye sorarsanız, elbette hayır. bu şekilde kenardan kenardan harareti kontrol ederek bir noktaya kendinizi atabilirsiniz. neden harareti kontrol ediyoruz? birinci viteste sürekli kullanım yaparsanız motorun ısısı yükselir.

    4- şanzıman yağı efsanesi var birde. "bunlar ömürlük asla değişmez" diyen araç sahipleri çok olur çevrenizde. maalesef şanzıman yağları da motor yağı gibi ölümlüdür ve değişmesi gerekir. çok ender olmakla birlikte, bazı otomatik vitesli modellerin şanzıman yağı “şanzıman servis ömrü” kadardır. bu tip bir şanzımana sahipseniz lütfen şanzımanın servis ömrünü öğrenin. eski bir otomobile sahipseniz bu kitabı okuduktan sonra bulunduğunuz iklime göre bir şanzıman yağı alıp değiştirmenizi kesinlikle tavsiye ederim. ayrıca şanzıman yağı değiştirirken bir mıknatıs bulunur kapakta ve o mıknatıs parçalanan dişlilerden kopan demir parçalarını yağın içerisinden çeker alır. değiştiren ustaya mutlaka mıknatısı kontrol etmesini söyleyin. şanzıman durumu hakkında bilgi verir. ayrıca yağın eksik olması durumunda dişliler zarar görmeye başlayacaktır.

    5- vites kolunun boşa çıkması olayı vardır. vites kolu bir anda boşta bile durmayıp sağa sola yatmaya başladıysa korkulacak ciddi bir arıza yoktur. vites aktarma kolları yerinden çıkmıştır ya da vites çanağı arızasıdır. motor kaputunu açıp alt taraflara doğru dikkatlice bakarsanız, kollardan birinin yerinden çıktığını görebilirisiniz. sebebi 5 liralık burçlardan kaynaklanır ama takması çok zordur. siz kolu çıkan yere yapabildiğiniz kadar tutturup yavaş yavaş vites değiştirerek sanayiye gidebilirsiniz. anlamıyorsanız usta çağırın. bazı modellerde bu kollar yoktur ve böyle bir arıza ile karşılaşırsanız sebebi başka yerlerde aranmalıdır. kısaca; vites kolunun boşa çıkması korkulacak bir arıza değildir ekonomik anlamda.

    6- vites kolu çok sallanıyor ise yine bunun sebebi de vites aktarma kollarının burçları eskidiği için yapar. boş bir gününüzde götürüp değiştirirseniz, sorun ortadan kalkacaktır. gaz verince vites kolunun çok az geri gelmesi normaldir. anormal bir hareket gösteriyor ise sorun şanzıman takozundan kaynaklanır. şanzımanın araç hareket halinde iken bir miktar esnemesi gerekir. bunu gerçekleştiren parça aşındıysa, vites kolu ileri geri kendi kendine gaz verip aldıkça hareket eder.

    7- diğer arızalar şanzımanın aşağı indirilmesini ve komple revizyon geçirmesini gerektirir. dişli kırması, senkromeç arızası gibi. bu tür arızalar ender olarak görünse de, yolda kalmanıza sebep olabilir. örneğin sadece tek bir viteste gelen uğultu sesi, şanzımanın "ben yavaş yavaş gidiyorum" dediğine işarettir.
    manuel vites kullanmanın zevki başkadır. otomatik vitese göre daha pratik arızaları vardır ve kolay kolay yolda bırakmaz. kontrolün tamamen sizde olması ise arabaya olan güveninizi arttırır.
    son olarak; pedal lastikleriniz eskiyse değiştirin ve topuklu ayakkabı ile araba sürmeyin. bu şekilde manuel vites hiç sürmeyin

    detaylı bilgi için #121627668