şükela:  tümü | bugün
2 entry daha
  • görüşmedeki türk heyetinde dönemin başbakanı şükrü saracoğlu, dışişleri bakanı numan menemencioğlu ve genelkurmay başkanı mareşal fevzi çakmak da vardı. churchill, inönü'yü almanya'nın petrol ihtiyacını karşılamak için türkiye üzerinden ırak'a ulaşmak için harekete geçebileceğini bu nedenle almanlar türklere saldırmadan türklerin almanlara saldırması gerektiği konusunda ikna etmeye çalışıyordu. tabii burada churchill'in inönü'ye teklifi türk askerinin kullanılması değil türk topraklarının kullanılmasıyla ilgiliydi. türkiye'nin jeostratejik öneminden dolayı dikkatleri almanya'nın türkiye üzerinde tehdit oluşturduğundan dem vurup türkiye'yi araç olarak kullanmak istemekteydiler müttefikler. hatta öyle ki adana görüşmesinin*'nun rövanşı niteliğindeki 4-7 aralık 1943'teki ii. kahire konferansı'nda türkiye'nin savaşa girmeye zorlanmasını abd başkanı roosevelt* bizzat istemiştir. bu görevi de churchill'e vermiştir. maksat adana görüşmesinde olduğu gibi türkiye'ye herhangi bir yardımda bulunmadan sadece topraklarını kullandırmaktı. esasen türkiye üzerindeki tüm bu baskıların asıl amacı şubat 1944'te türkiye'nin almanlar'a karşı savaşa girmesini sağlayarak almanlar'ın güneye asker çekmesini sağlamak ve 6 haziran 1944'teki normandiya çıkarması'nın en az zaiyatla başlamasını sağlamaktı. tabii buradaki ard niyetin farkında olan inönü bu tuzağa düşmemiştir; çünkü inönü türkiye'nin polonya gibi hem alman hem sovyet işgaline uğramasından korkuyordu. kaldı ki bu durum türkiye için yıkım olurdu. zaten sovyet-alman savaşının boyutu 1943 kışından itibaren sovyetler lehine gelişmişti ki bu türkiye'nin en son istediği durumdu. sonuç olarak galip bir sscb'nin dağılmış bir avrupada estireceği havayı inönü o zamandan görmüştü. bu nedenle almanlar'ın sürekli müttefiklerle barış ilan etmesi için uğraşmıştı; fakat tahran konferansı sırasında bu kesin olarak reddedilmişti.
    her ne kadar yakın tarihimizde fazla bahsedilemese de adana görüşmesi cumhuriyet döneminin en önemli dönüm noktalarından birisini oluşturmaktadır. bu görüşme sırasında inönü türkiye'yi savaşa soksaydı ne olacaktı bilmek bile istemiyorum. şuanki halimizin olmayacağı kesin; kaldı churchill inönü'ye savaş sonrasında boğazlardaki statü konusunda ve o dönem alman işgali altında bulunan yunanistan'dan toprak vermeyi bile önererek iştahını kabartmayı denemiştir. inönü* piyon olmayı redderek tarihimizin en önemli kararlarından birini vermiştir bana göre.
2 entry daha