şükela:  tümü | bugün
7 entry daha
  • diğer tiriviri özellikler..

    * odak uzunluğu (focal lenght): bunun ne olduğunu bilmenize pek gerek yok. sizin iki işinize yarayacak sadece..
    1- teleskobunuzun f oranını bulmaya (birazdan geçecem)
    2- kullanacağınız göz merceklerinin ne kadar büyütme yapacağını hesaplamaya..

    birinci direkt şöyle bulunuyor, teleskobunuzun odak uzunluğunu, aperture'a bölüyorsunuz.. tabi odak uzunluğu genelde milimetre olduğundan aperture'u da milimetre olarka hesaplamanız lazım.. mesela 1000 milimetre odak uzunluğu olan bir teleskobun 200 mm, yani 8" bir aynası varsa, f oranı 1000/200 = 5'tir.. yani f5 bir teleskobunuz vardır.. bunun ne anlama geldiği ise oldukça önemli.. bir sonraki konumuz o olacak.

    ikincisi gözmercekleri.. şimdi bu kadar laftan sonra söylemenin sırası mı bilmiyorum ama teleskopta görüntüyü görmek için öyle gözünüzü deliğe sokmuyorsunuz, oraya bir gözmerceği sokup onunla bakmanız icap ediyor. oraya soktuğunuz gözmerceğinin odak uzunluğu ise yapacağınız büyütmeyi etkiliyor. yani bir teleskopla yapabileceğiniz büyütmenin bir sınırı yok.. büyütmeyi yapan gözmercekleri (eyepiece, oküler) çünkü.. mesela üstteki teleskop örneğini kullanalım, 1000 mm odak uzunluğu var teleskopta.. şimdi siz buna 20mm'lik bir eyepiece takarsanız gördüğünüz görüntü 50 kat büyüktür. 10mm'lik takarsanız 100 kat büyütürsünüz vs. büyütmenin ne olacağını eyepiece belirler kısacası ama anlaşılacağı gibi bir eyepiece'in ne kadar büyüteceği üzerinde yazmaz. deminki örnekte 50 kat büyüten 20mm'lik merceği alıp da 2000mm odak uzaklığı olan teleskoba takarsanız büyütmesi 100 kata çıkar.

    * f oranı.. teleskoplarda önemlidir.. f oranı ne kadar düşükse bir teleskop o kadar "hızlıdır". hızı şurdan gelir. eğer bir fotoğraf makinesini mesela f5'lik bir teleskoba bağlayıp 30 dakka pozlama yaparsanız elde edeceğiniz görüntünün aynısını almak için f15'lik bir teleskopta 1,5 saat pozlama yapmanız gerekir. yani niyetiniz fotoğraf çekmekse genelde f oranı düşük teleskoplar işinizi daha çok görür (f oranının nasıl hesaplanacağını tepede belirttim). gerçi günümüzde focal reducer denilen parçalar satılıyor bunları takarsanız f10 olan teleskobunuz f5'e filan dönüşüyor ama biraz pahalı tabi bunlar.

    fakat bu demek değildir ki f oranı ne kadar düşükse o kadar iyidir.. f oranının düşük olmasının önemli bir dezavantajı vardır, eğer bahsedilen teleskop aynalı teleskop, yani bir reflektör ise (ki zaten refraktörlerde f oranları her zaman yüksektir o ayrı) f oranı düştükçe sweet spot denilen nokta ufalır.. sweet spot, gözmerceğinden baktığınızda görüntünün en net olduğu tam orta noktasıdır. kenarlara baktığınızda görüntünün hafiften bozulduğunu görürsünüz, işte f oranı düştüğünde bu sweet spot daralacak, böylece baktığınız objeyi tam ortaya getirme gereksinimi artacaktır. bu sorun dobson türü teleskop kullananlarda doruk yapar, çünkü dobsonlar doğaları gereği f4 - f6 arasında f oranları taşırlar (teleskoplar f4 ila f20 arasında değişir hep) ve çok hızlı oldukları için görüntü kenarlara doğru hafiften bozulmaya başlar (kimisi bu sorun yüzünden gözlem yapamayacak kadar rahatsız olurken kimisi farketmez bile, yine gözünüzün yapısına kalmış aslında yine durum). dobsonlar bir de motorlu olmadıklarından görüntü mercekte akar gider ve objeyi sweet spotta tutturmak zorlaşır.. dobsonların büyük bir sorunu da budur..

    not: bu sorun çözümsüz değildir, oldukça pahalıya da gelse 300 dolar civarında bir paraya bu sorununuzu çözen ufak bir parça takarak bu sorundan kurtulabilirsiniz..

    f oranının düşük olmasının bir başka dezavantajı da, görüntünün bozulmaya daha elverişli olması olduğundan ortaya çıkabilecek sorunları yok etmek için biraz pahalı ve kaliteli gözmercekleri satın almak zorunda kalacak olmanızdır. f oranı yüksek bir teleskopta ucuz bir gözmerceğiyle sorun yaşamamak mümkünken, f oranı düşük olduğunda kusurları örtmek için kalitesi yüksek ve pahalı bir gözmerceği kullanmak zorunda kalırsınız.

    bir not daha: gözmerceklerinden mecburen bahsetmiş olduğuma bakmayın, bunu bu yazı dizisinin en sonlarına saklıyorum, baya uzun bir konu çünkü. kendim de bir dobson sahibi olarak önemsediğimden özen göstermek istiyorum o konuya.

    neyse bu haftalık bu kadar.. gelecek hafta kaldığım yerden devam edeceğim. hoşçakalın...

    ..
    ..

    edit: şaka lan şaka, biliyorum şu an yüzlerceniz teleskop almak için teleskopçu kapılarında izdiham yaratmış benim önerilerimi bekliyorsunuz.. yarın devam edeceğim merak etmeyin.. uyuyacağım biraz.
33 entry daha