şükela:  tümü | bugün
19 entry daha
  • abd'li siyaset bilimci. wallerstein'a göre tarih, yükselen ve devredilen dünya sistemleri setidir. modern dünya sistemi 16.yy'da avrupa'da doğmuş ve dünyanın diğer bölgelerine yayılmıştır. günümüzdeki dünya sistemini kapitalizm olarak adlandırır ve tanımını şöyle ortaya koymuştur: " system of production for sale in a market for profit on the basis of individual appropriation of this profit on the basis of individual or collective ownership". tanımladığı bu sistemdeki kurumlar yaratılır( create) ya da yeniden yaratılır(re-create). wallerstein'ın siyaset bilimine kattığı önemli bir terim olan "yarı-çevre(semi-periphery)", merkez-çevre anlayışına yeni bir boyut getirmiştir. ona göre dünya sisteminde yalnızca merkez ve çevre yoktur. merkez ve çevrenin yanında bir de ara-geçiş olan yarı-çevre ülkeler vardır. yarı-çevre hem merkez hem de çevreden belli özellikleri içerir. yarı-çevre merkez için büyük bir öneme sahiptir. yarı-çevre merkezin üretmeyi bıraktığı sanayi( tekstil vb...) üretimini yapar. bu hybrid sistemin bir başka özelliği de merkeze iş gücü sağlamasıdır. merkeze iş gücü sağladığı için, dominant sınıfa, merkezdeki iş gücünün fiyatları arttırma isteğini baskılama şansı sağlar. dünya ekonomisinin bu üç kesimi artı değerin çevrelerden merkeze kaymasını sağlayan sömürü düzeni ilişkisi ile birbirine bağlanmıştır. bu da bizi bir sonuca götürür: zenginler daha zengin, fakirler daha fakir konuma gelir. wallerstein kapitalist sistemin karşıtlıklar içerdiğini belirtmektedir. ona göre kapitalistler sürekli kar peşindedirler. karşıtlığa bir örnek üretim-tüketim-maaşların ortaya çıkardığı çelişkidir. kapitalistler çalışan kesimin maaşlarını artırdığında tüketimi de artırmış olacaktır ancak maaşları düşürdüğünde de karı artmaktadır. karşıtlık da burdan doğmaktadır çünkü her iki şekilde de karını artıracaktır. son olarak şunu belirtmekte fayda var; wallerstein dünya sistemlerinin kalıcı olmadığını, yerine hep farklı bir sistemin geldiğini söyler.
85 entry daha