şükela:  tümü | bugün
70 entry daha
  • planet of the apes beşlisini bütün olarak incelediğinizde çok dikkatli izlenmediği sürece gözden kaçan, fakat filmin omurgasını oluşturan bir faktör göze çarpıyor. nedenini ağır spoiler içeren bir şekilde şöyle anlatayım:

    ilk filmde insanın maymun tarafından köleleştirildiğini görüyoruz. kutsal kitap tasvirlerinde insan spor için avlanan, toprağı için kardeşini öldüren varlık olarak tariflenirken, 'maymun maymunu asla öldürmez' ilkesi de maymunların anayasası olarak karşımıza çıkıyor. evrimleşme süreci hakkında ise ancak arkeolog cornelius'un savlarından bir şeyler çıkarabiliyoruz. bu bilgiler ise evrimin biçiminden ziyade insanın eskiden medeniyet kurmuş zeki bir varlık olduğuna yönelik hipotezlerden oluşuyor.

    ikinci filmde ise insanlığın radyasyon altında yeraltında yaşarken mutasyona uğramış farklı bir kolunun varlığını keşfediyoruz. bu yeni tür atom bombasına taparken, bu bomba ikinci filmin sonunda dünyanın yok olmasına sebep oluyor.

    üçüncü filmde ise uzay aracıyla 2000 sene öncesine dönen zira ve cornelius'un maymun evrimine dair daha kapsamlı hipotezlerini dinliyoruz. evcil hayvanların salgınla yok olduğunu, maymunun evcilleştirildiğini, hızlı öğrendiğini, en sonunda konuşmayı öğrendiğini öğreniyoruz. işte kırılma anı bu uzun anlatımda beşlemede asla tekrar edilmeyen bir bölümde gizli. ilk maymunun konuşmaya insanlardan sürekli duyduğu "no" sözcüğünü söyleyerek başladığını anlatırken cornelius, 'kutsal kitapta onun adının "aldo" olduğu yazılıdır' der.

    dördüncü film bildiğimiz "caesar"ın direniş öyküsünden oluşuyor zaten.

    beşinci filmde ise insanlarla savaşı kazanan maymunların komutanının adı "aldo"dur. insandan nefret eden aldo, caesar'ı öldürerek maymunların başına geçmeyi ve insanlığı köleleştirmeyi tasarlamaktadır. caesar'ın oğlunu da yine aldo öldürür. filmin sonundaki kovalama sahnesi sonunda aldo ağaçtan düşerek ölür ve insanlar ile maymunlar kardeşçe yaşamaya başlarlar.

    kaçırılan nokta şudur: maymunların insanları yok ettiği düzenin kurucusu 'aldo'dur. aldo ise caesar'la olan mücadelesinde öldüğü için, artık tarih yazımı tamamen değişmiştir. film zamanın determinist olmadığını varsayar, tarihi bireylerin değiştirebileceğini ortaya koyar. bir bakıma "irade"ye inanır, zamanın oluşumunun belirleyici unsurunun fiziksel şartlar yerine irade olduğunu söyler. tüm maymunların öfkesinin bilge bir komutan tarafından bastırılabileceğini düşünecek kadar iyimserdir.

    öte yandan şu itirazı getirmek de mümkündür, eğer caesar'ın varlığı olayların akışını değiştirecek bir yetkinliği de kendi içinde barındırıyorsa, bu neden determinizmle çelişsin ki? caesar'ın yetkinliğini onun iradesi değil, kalıtsal ve çevresel belirlenimlerinin bir sonucu olarak düşünürsek, pekâla determinizmin sınırları dışına çıkmadan durumu açıklığa kavuşturabiliriz. peki aldo'yu şeytanlaştıran hollywood'un bunu düşündüğünü söylemek mümkün müdür? hiç sanmıyorum.
65 entry daha