şükela:  tümü | bugün
70 entry daha
  • türkiye türkçesinde hem bağlaç hem ek olarak farklı işlevlerde kullanılabilir. yazımında bu ikililikten kaynaklı sorunlar yaşanır.

    ancak ayırt etmesi, okuma yazma bilen herhangi biri için çok kolaydır.

    cümlenin sonunda bir vurgu, bir tavır, bir ima, bir, ... son zamanların deyimiyle "atar" yapmak istiyorsanız: "öyle üşümüştüm ki...", "böyle olmaz ki!", "ben söylemedim ki", "sordun mu ki."

    iki yargıyı birbirine bağlarken arada köprü vazifesi gördürecekseniz: "çizmedin ki kesesin", "tam otobüse biniyordum ki eski sevgilimi gördüm"

    bir ifadeyi, hemen aklınıza gelmişken orada açıklayıp cümleye sanki o açıklamayı yapmamış gibi devam edecekseniz: "bu tip insanlar, ki onlardan nefret ederim, işte böyle böyle yapabiliyorlar"

    ...ki'yi ayrı yazarsınız.

    de, da hal ekinden sonra gelen ki'ler genellikle bitişik yazılması gereken ki'lerdir. ama ki bağlacı da gelebilir. eğer yukarıdaki üç durumdan biri söz konusuysa ki'den önce gelen kelimenin sonunda hal eki de da olsa bile, ayrı yazılması icap eder. çünkü bağlaçtır. birinci durum: "kapının anahtarı bende ki!" ikinci durum: "bu konuda bütün yetki bende ki daha önce de gereğini yaptım." üçüncü durum: "o vakitler istanbul'da, ki en sevdiğim şehirdir, uzun yıllar yaşadım."

    ki'yi ne zaman bitişik yazarsınız?

    eğer bir sıfat tamlamasının içinde ise, ki'yi çıkarınca tamlama bozuluyorsa: "kapalıçarşı'daki dükkanlar", "köşedeki bakkal", "bendeki azim"

    ayrı yazılması gereken ki'leri cümleden çıkarırsanız anlam bozulması veya değişmesi olmaz, en kötü cümleler dağınıklaşır. ama bitişik yazılması gereken ki'yi cümleden çıkarırsanız cümlenin anlamı değişir veya bozulur.

    pehe. ayrıca bişey fark ettim. bitişik yazılması gereken ki'ler içeren tamlamalardan bunları çıkarınca şiir oluyor:

    kapalıçarşı'da dükkanlar
    köşede bakkal
    bende azim
    havada yağmur var

    ..filan
21 entry daha